Privacy Management in Türkiye’s Literature: A Scoping Review

Öz

Advances in digital technologies have led to the proliferation of data-driven communication practices. Consequently, privacy management has evolved from being a field limited to individual preferences into a multi-layered research area involving different disciplines. The issue of control over personal data has opened up privacy management to debate at both the individual and organisational levels. The structure of privacy management, which shapes individual and organisational relationships, has led to the expansion of the literature, necessitating a comprehensive evaluation of the field. This study aims to reveal how privacy management is addressed in the literature, the themes around which it is concentrated, and the areas where research gaps exist. The study, which aims to present an overview of the literature, is exploratory and designed using a scoping review method. The research findings reveal that privacy management studies are predominantly addressed in the context of digital communication, with research focusing on individual user behaviour being prominent, and privacy management often being treated as a secondary concept. Furthermore, studies with high theoretical depth are limited and methodological diversity is relatively low. This study highlights the need for more comprehensive research in the field of privacy management, with greater theoretical and methodological diversity.

Anahtar Kelimeler

• Privacy
• confidentiality
• privacy management
• communication privacy management
• scoping review method

Türkiye’de Alan Yazında Gizlilik Yönetimi: Bir Kapsam Derlemesi

Öz

Dijital teknolojilerdeki gelişimeler, veri temelli iletişim pratiklerinin yaygınlaşmasını beraberinde getirmiştir. Bu sebeple gizlilik yönetimi, bireysel tercihlerle sınırlı bir alan olmaktan çıkarak, farklı disiplinlerin bir araya geldiği çok katmanlı bir araştırma alanına dönmüştür. Kişisel veriler üzerindeki kontrol sorunu, gizlilik yönetimini hem bireysel hem de kurumsal düzeyde tartışmaya açmıştır. Gizlilik yönetiminin bireysel ve kurumsal ilişkileri şekillendiren yapısı, literatürün genişlemesine yol açmış, bu durum alan yazının bütüncül bir biçimde değerlendirilmesini gerekli kılmıştır. Bu çalışma, gizlilik yönetiminin literatürde nasıl ele alındığını, hangi temalar etrafında yoğunlaştığını ve hangi alanlarda araştırma boşluklarının bulunduğunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Alan yazının genel görünümünü sunmayı hedefleyen çalışma, keşifsel nitelikte olup kapsam derlemesi yöntemiyle tasarlanmıştır. Araştırma sonucunda gizlilik yönetimi çalışmalarının ağırlıklı olarak dijital iletişim bağlamında ele alındığı, bireysel kullanıcı davranışlarına odaklanan araştırmaların öne çıktığı ve gizlilik yönetiminin çoğu zaman ikincil bir kavram olarak ele alındığı görülmüştür. Ayrıca kuramsal derinliği yüksek çalışmaların sınırlı olduğu ve yöntemsel çeşitliliğin görece düşük kaldığı tespit edilmiştir. Çalışma, gizlilik yönetimi alanında daha bütüncül, kuramsal ve yöntemsel açıdan çeşitlenen araştırmalara ihtiyaç olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Gizlilik
• mahremiyet
• gizlilik yönetimi
• iletişim gizlilik yönetimi
• kapsam derlemesi

Kaynakça

1. Acılar, A., Olgun, H., & Görür, A. (2015). Kamu çalışanlarının İnternet’te mahremiyet kaygısı: Bursa ilinde bir çalışma. Research Journal of Business & Management, 2(3), 334-347. google scholar
2. Acquisti, A., Brandimarte, L., & Loewenstein, G. (2015). Privacy and human behavior. Science, 347(6221), 509–514. https://doi.org/10.1126/science.aaa1465 google scholar
3. Adjerid, I., Acquisti, A., & Loewenstein, G. (2019). Choice architecture, framing, and cascaded privacy choices. Management Science, 65(5), 2269–2289. https://doi.org/10.1287/mnsc.2018.3028 google scholar
4. Altan Akın, N. T. (2014, Kasım 27). Bulut Bilişim’de Kişisel Verilerin Güvenliği ve Mahremiyet Nasıl Sağlanabilir? XIX. Türkiye’de İnternet Konferansı. https://inet-tr.org.tr/inetconf19/ google scholar
5. Amazon "gizlilik ihlali" nedeniyle 30,8 milyon dolar ödeyecek, (01.06.2023), https://www.trthaber.com/haber/dunya/amazon-gizlilik-ihlali-nedeniyle-308-milyon-dolar-odeyecek-771626.html google scholar
6. Anderson, S., Allen, P., Peckham, S., & Goodwin, N. (2008). Asking the right questions: Scoping studies in the commissioning of research on the organisation and delivery of health services. Health Research Policy and Systems, 6(7). https://doi.org/10.1186/1478-4505-6-7 google scholar
7. Arksey, H., & O’Malley, L. (2007). Scoping studies: Towards a methodological framework. International Journal of Social Research Methodology, 8(1), 19–32. https://doi.org/10.1080/1364557032000119616 google scholar
8. Aslan, Ş., & Atalay, H. N. (2021). Ki̇şi̇sel sağlık veri̇leri̇ paylaşımında gi̇zli̇li̇k hesabı teori̇si̇. MAS 14th International European Conference on Mathematcs, Engineering, Natural & Medical Sciences, 271-278. google scholar

9. Ayaburi, E. W., & Treku, D. N. (2020). Effect of penitence on social media trust and privacy concerns: The case of Facebook. International Journal of Information Management, 50, 171-181. google scholar
10. Bakan, U. (2018). An investigation of attitudes of students towards privacy on Facebook. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 29, 368-384. https://doi.org/10.31123/akil.441782 google scholar
11. Bright, L. F., Lim, H. S., & Logan, K. (2021). “Should I Post or Ghost?”: Examining how privacy concerns impact social media engagement in US consumers. Psychology & Marketing, 38(10), 1712-1722. google scholar
12. Child, J. T., & Starcher, S. C. (2016). Fuzzy Facebook privacy boundaries: Exploring mediated lurking, vague-booking, and Facebook privacy management. Computers in Human Behavior, 54, 483-490. google scholar
13. Cho, H., Knijnenburg, B., Kobsa, A., & Li, Y. (2018). Collective privacy management in social media: A cross-cultural validation. ACM Transactions on Computer-Human Interaction (TOCHI), 25(3), 1-33. google scholar
14. Chung, K. C., Chen, C. H., Tsai, H. H., & Chuang, Y. H. (2021). Social media privacy management strategies: A SEM analysis of user privacy behaviors. Computer Communications, 174, 122-130. google scholar
15. Diponegoro, M. A., Utari, P., & Rahmanto, A. N. (2022). The Application of Communication Privacy Management Theory to Health Information on COVID-19 Through Social Media among Young Women. Journal of Health Policy and Management, 7(1), 14-23. google scholar
16. Durak, H. (2016). İlköğreti̇m ve ortaöğreti̇m öğrenci̇leri̇ni̇n facebook kullaniminda di̇ji̇tal ki̇mli̇kleri̇ni̇n i̇ncelenmesi̇ üzeri̇ne bi̇r araştirma. Journal of International Social Research, 9(44), 902-912. https://doi.org/10.17719/jisr.20164420159 google scholar
17. Elmalı, F., & Türel, Y. K. (2018). Adaptation Study of Privacy Management in Social Networks Scale into Turkish. International Online Journal of Educational Sciences, 10(5). 65-76. https://doi.org/10.15345/iojes.2018.05.005 google scholar
18. Facebook gizlilik ihlali davasında 90 milyon dolar ödemeyi kabul etti (16.02.2022), https://www.trthaber.com/haber/dunya/facebook-gizlilik-ihlali-davasinda-90-milyon-dolar-odemeyi-kabul-etti-655244.html google scholar
19. Frampton, B. D., & Child, J. T. (2013). Friend or not to friend: Coworker Facebook friend requests as an application of communication privacy management theory. Computers in Human Behavior, 29(6), 2257-2264. google scholar
20. Gizlilik ihlalleri gerekçe gösterildi: Whatsapp'a 5.5 milyon euro ceza, (19.01.2023), https://www.cnnturk.com/teknoloji/gizlilik-ihlalleri-gerekce-gosterildi-whatsappa-5-5-milyon-euro-ceza google scholar
21. Gökaliler, E., & Saatçioğlu, E. (2020). Sosyal büyük veri ekseninde kişisel gizlilik sorunsalı: Türkiye’de eğitimli ve kentli sosyal ağ kullanıcılarının gizlilik sorunlarına yaklaşımları. Connectist: Istanbul University Journal of Communication Sciences, 58, 133-167. https://doi.org/10.26650/CONNECTIST2020-0085 google scholar
22. Gülpınar Demirci, V. (2022). Dijital reklamcılıkta makine öğrenmesi ve veri gizliliği. Kent Akademisi, 15(3), 1455-1474. https://doi.org/10.35674/kent.1145325 google scholar Gülpınar Demirci, V., & Buluz Kömeçoğlu, B. (2022). Sosyal ağlarda veri̇ gi̇zli̇li̇ği̇: Türki̇ye’de Whatsapp gi̇zli̇li̇k sözleşmesi̇ne gösteri̇len tepki̇leri̇ni̇n duygu anali̇zi̇. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(26), 710-742. https://doi.org/10.36543/kauiibfd.2022.030 google scholar
23. Gümüşten, D., & Yılmaz Irmak, T. (2020). Mahremiyet i̇hlali ölçeği’nin uyarlama çalışması. Nesne Psikoloji Dergisi, 8(17), 202-213. https://doi.org/10.7816/nesne-08-17-04 google scholar
24. Jain, A. K., Sahoo, S. R., & Kaubiyal, J. (2021). Online social networks security and privacy: comprehensive review and analysis. Complex & Intelligent Systems, 7(5), 2157-2177. google scholar
25. Jozani, M., Ayaburi, E., Ko, M., & Choo, K. K. R. (2020). Privacy concerns and benefits of engagement with social media-enabled apps: A privacy calculus perspective. Computers in Human Behavior, 107, 106260. google scholar
26. Karataş, S., & Aydoğan, Ş. (2024). Sosyal medyada i̇hlal “sharenti̇ng” üzeri̇ne bi̇bli̇yometri̇k bi̇r anali̇z. İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (İNİF E-Dergi), 9(1), 134-157. https://doi.org/10.47107/inifedergi.1417863 google scholar
27. Kaya, M. B. (2021). Kişisel verilerin korunmasında yeni paradigma: Hesap verebilirlik i̇lkesi. İstanbul Hukuk Mecmuası, 78(4), 1859-1897. https://doi.org/10.26650/mecmua.2020.78.4.0005 google scholar
28. Kayalı, N., Aydın, F., Gedikli, M. E., & Saydam, V. (2019). Mobil uygulamalarda kişisel verilerin ihlali üzerine bir araştırma. İçinde B. Yalçınkaya, M. A. Ünal, B. Yılmaz, & F. Özdemirci (Ed.), Bilgi yönetimi ve bilgi güvenliği (ss. 483-502). Ankara Üniversitesi Yayınları. google scholar
29. Kennedy-Lightsey, C. D., Martin, M. M., Thompson, M., Himes, K. L., & Clingerman, B. Z. (2012). Communication privacy management theory: Exploring coordination and ownership between friends. Communication Quarterly, 60(5), 665-680. google scholar
30. Kokciyan, N., & Yolum, P. (2017). Privacy management for smart cities. 25th Signal Processing and Communications Applications Conference (SIU), 1-4. https://doi.org/10.1109/SIU.2017.7960351 google scholar
31. Liang, Y., Aroles, J., & Brandl, B. (2022). Charting platform capitalism: Definitions, concepts and ideologies. New Technology, Work and Employment, 37(2), 308–327. https://doi.org/10.1111/ntwe.12234 google scholar
32. Morva, O., & Gül Ünlü, D. (2022). Parenting blogs and children’s online privacy: On the privacy management of parent blogs in Turkey. Ankara Üniversitesi İlef Dergisi, 9(1), 9-30. https://doi.org/10.24955/ilef.1073284 google scholar
33. Ollier, J., Nißen, M., & von Wangenheim, F. (2025). Rest assured: The influence of chatbots’ assurance statements and service outcome personalization on user data management. Computers in Human Behavior, 172, 108768. https://doi.org/10.1016/j.chb.2025.108768 google scholar
34. Peters, M. D. J., Marnie, C., Colquhoun, H., Garritty, C. M., Hempel, S., Horsley, T., … Tricco, A. C. (2021). Scoping reviews: Reinforcing and advancing the methodology and application. Systematic Reviews, 10, 263. https://doi.org/10.1186/s13643-021-01821-3 google scholar
35. Petronio, S. (2010). Communication privacy management theory: What do we know about family privacy regulation?. Journal of family theory & review, 2(3), 175-196. google scholar
36. Petronio, S. (2013). Brief status report on communication privacy management theory. Journal of Family Communication, 13(1), 6-14. google scholar
37. Petronio, S. (2019). 10. Privacy from a Communication Science Perspective. (içinde: The handbook of privacy studies: An interdisciplinary introduction, ed. B. Sloot ve A. Groot), 387 - 407. google scholar
38. Petronio, S., & Child, J. T. (2020). Conceptualization and operationalization: Utility of communication privacy management theory. Current opinion in psychology, 31, 76-82. google scholar
39. Pham, M. T., Rajić, A., Greig, J. D., Sargeant, J. M., Papadopoulos, A., & McEwen, S. A. (2014). A scoping review of scoping reviews: Advancing the approach and enhancing the consistency of reporting. Research Synthesis Methods, 5(4), 371–385. https://doi.org/10.1002/jrsm.1123 google scholar
40. Sannon, S., Stoll, B., DiFranzo, D., Jung, M. F., & Bazarova, N. N. (2020). “I just shared your responses” extending communication privacy management theory to interactions with conversational agents. Proceedings of the ACM on Human-Computer Interaction, 4(GROUP), 1-18. google scholar
41. Semi̇z Türkoğlu, H. (2018). Sosyal medya üzerinden mahremiyet farkındalığı ve değişimin ölçümlenmesine yönelik bir araştırma. Connectist: Istanbul University Journal of Communication Sciences, 54, 163-189. https://doi.org/10.26650/CONNECTIST408216 google scholar
42. Smith, S. A., & Brunner, S. R. (2017). To reveal or conceal: Using communication privacy management theory to understand disclosures in the workplace. Management Communication Quarterly, 31(3), 429-446. google scholar
43. Taş, K., Özen, Ü., & Bölen, M. C. (2021). Instagram kullanmaya yöneli̇k tutumu etki̇leyen bi̇li̇şsel, duygusal ve davranişsal faktörleri̇n i̇ncelenmesi̇. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Social Sciences Institute, 33, 27-47. https://doi.org/10.20875/makusobed.688656 google scholar
44. Tataroğlu, M. (2013). Mahremiyet Sorunlarının Önlenmesinde Mahremiyet Etki Değerlendirmesi (MED). Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 20(1), 263-289. google scholar
45. Topbaş, H., & Gazi, M. A. (2016). Sosyal ağlarda gi̇zli̇li̇k kaygisinin ölçülmesi̇: İnönü Üni̇versi̇tesi̇ öğrenci̇leri̇ne yöneli̇k bi̇r araştırma. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 143-160. google scholar
46. Tricco, A. C., Lillie, E., Zarin, W., O’Brien, K. K., Colquhoun, H., Levac, D., … Stewart, L. (2018). PRISMA Extension for Scoping Reviews (PRISMA-ScR): Checklist and Explanation. Annals of Internal Medicine, 169(7), 467–473. google scholar
47. Ural, T., & Oypan, O. (2020). Tüketicilerin sosyal medyada yer alan kişisel verilerinin i̇şletmeler tarafından kullanılmasına yönelik rahatlık algısını etkileyen faktörler. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(3), 2424-2441. google scholar
48. Ünal, M., & Kandır, A. (2025). Digital intelligence adult scale validity and reliability study. International Journal of Turkish Education Sciences, 13(1), 479-508. https://doi.org/10.46778/goputeb.1618778 google scholar
49. Yadav, U. S., Gupta, B. B., Peraković, D., Peñalvo, F. J. G., & Cvitić, I. (2022). Security and privacy of cloud-based online online social media: A survey. In Sustainable management of manufacturing systems in industry 4.0 (pp. 213-236). Cham: Springer International Publishing. google scholar