Araştırma Makalesi

Ernest Sosa’nın Erdem Merkezli Epistemolojisinde Bilginin Derecelendirilmesi

Sayı: 14 14 Aralık 2018
  • Fikret Yılmaz
PDF İndir
TR EN

Ernest Sosa’nın Erdem Merkezli Epistemolojisinde Bilginin Derecelendirilmesi

Öz

Klasik bilgi tanımının üç koşulu bulunmaktadır, gerekçelendirme, doğruluk ve inanç.  Gettier, 1963 yılında yayımladığı, “Is Justifed True Belief Knowledge?” (Gerekçelendirilmiş Doğru İnanç Bilgi midir?), hacimce küçük ancak ufuk açıcı bu makalesinde, klasik bilgi tanımının yetersiz olduğunu kanıtlamıştır. Diğer bir deyişle, Gettier, gerekçelendirilmiş doğru inancın bilginin elde edilmesinde yetersiz olduğunu, sunduğu karşıt örneklerle ispatlamıştır. Bazı inançları bilgi olmadığını ileri süren Gettier’e göre, bunlar tesadüfî elde edilmiş doğrulardır. Onun bu iddiası, günümüzde, kısaca, Gettier Sorunu olarak adlandırılmaktadır. Çünkü sunduğu klasikleşmiş örnekler, klasik (gerekçelendirilmiş doğru inanç) bilgi tanımını reddetmektedir. Gettier sonrası bazı epistemologlar, olağan bir gerekçelendirme için neyin zorunlu ve yeterli olduğunu tartışmaya başlamışlardır. Bunlardan biri olan ve günümüzde Erdem Epistemolojisi’nin öncüsü olarak kabul edilen ve performansların (yeteneklerin) normatifliğine dayalı bir bilgi anlayışını savunan Ernest Sosa (1940- ), Gettier sonrası gündeme gelen bu çağdaş sorunu, yani bilginin tanımlanmasında gerekçelendirmenin yetersizliği ya da gerekli olup olmadığı sorununu, “entelektüel erdem” kavramından hareketle çözmeye çalışmıştır.Sosa’nın erdem epistemolojisinin dikkat çeken en önemli özelliği, epistemik konuları insan performansının başarısına dayalı olarak açıklamasıdır.Sosa, bilgiyi iki kademeye ayırarak, bilginin ne olduğunu anlamaya ve tesadüfi varsayımları ortadan kaldırmaya çalışmaktadır. Bilginin bir derece sorunu olduğunu dile getiren Sosa’ya göre, bilgi, iki derece ya da kademe şeklinde elde edilmektedir. O, bu iki bilgi türüne hayvani bilgi ve düşünümsel bilgi demektedir. Bilginin bazen hayvani bazen de düşünümsel düzeyde gerçekleştiğini ileri süren Sosa’ya göre, hayvani bilgi, öznenin entelektüel erdemlerine, düşünümsel bilgi ise, onun epistemik perspektifine dayanmaktadır. Makalemiz, esasen, Sosa’nın erdem merkezli epistemolojisinde bilginin sınıflandırılmasının önemine değinmektir. 

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aristoteles. (1997). Nikomakhos’a Etik, Çev. Saffet Babür. Ayraç Yayınları: Ankara.
  2. Axtell, G. (2000). Knowledge, Belief and Character. Rowmann&Littlefield Publishers: USA.
  3. Bergmann, M. (2006). A defense of Epistemic Externalism. USA: Oxford University Press.
  4. Platon (1990). Platon Diyalogları (Çev. Macit Gökberk). İstanbul: MEB Yayınları.
  5. Bonjour, L. (1995). Sosa, on Knowledge, Justification and Aptness. Philosophical Studies. 78(3), 207-220.
  6. Cengiz, C.A. (2005). Spinoza’nın Ontoloji ve Epistemoloji Anlayışlarının Etik Anlayışına Etkileri. Yayınlanmamış Y. L. Tezi.
  7. Fumerton, R. (2002). The Oxford Handbook of Epistemology. Ed. P. K. Moser. New York: Oxford University Press.
  8. Gettier, E. L., “Is Justified True Belief Knowledge?”, Analysis 23, ss. 121-123.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Fikret Yılmaz Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

14 Aralık 2018

Gönderilme Tarihi

12 Ekim 2018

Kabul Tarihi

27 Kasım 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Sayı: 14

Kaynak Göster

APA
Yılmaz, F. (2018). Ernest Sosa’nın Erdem Merkezli Epistemolojisinde Bilginin Derecelendirilmesi. Dört Öge, 14, 99-118. https://izlik.org/JA67JW57AY
AMA
1.Yılmaz F. Ernest Sosa’nın Erdem Merkezli Epistemolojisinde Bilginin Derecelendirilmesi. Dört Öge. 2018;(14):99-118. https://izlik.org/JA67JW57AY
Chicago
Yılmaz, Fikret. 2018. “Ernest Sosa’nın Erdem Merkezli Epistemolojisinde Bilginin Derecelendirilmesi”. Dört Öge, sy 14: 99-118. https://izlik.org/JA67JW57AY.
EndNote
Yılmaz F (01 Aralık 2018) Ernest Sosa’nın Erdem Merkezli Epistemolojisinde Bilginin Derecelendirilmesi. Dört Öge 14 99–118.
IEEE
[1]F. Yılmaz, “Ernest Sosa’nın Erdem Merkezli Epistemolojisinde Bilginin Derecelendirilmesi”, Dört Öge, sy 14, ss. 99–118, Ara. 2018, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA67JW57AY
ISNAD
Yılmaz, Fikret. “Ernest Sosa’nın Erdem Merkezli Epistemolojisinde Bilginin Derecelendirilmesi”. Dört Öge. 14 (01 Aralık 2018): 99-118. https://izlik.org/JA67JW57AY.
JAMA
1.Yılmaz F. Ernest Sosa’nın Erdem Merkezli Epistemolojisinde Bilginin Derecelendirilmesi. Dört Öge. 2018;:99–118.
MLA
Yılmaz, Fikret. “Ernest Sosa’nın Erdem Merkezli Epistemolojisinde Bilginin Derecelendirilmesi”. Dört Öge, sy 14, Aralık 2018, ss. 99-118, https://izlik.org/JA67JW57AY.
Vancouver
1.Fikret Yılmaz. Ernest Sosa’nın Erdem Merkezli Epistemolojisinde Bilginin Derecelendirilmesi. Dört Öge [Internet]. 01 Aralık 2018;(14):99-118. Erişim adresi: https://izlik.org/JA67JW57AY