Ethnobotanical Research in Zile (Tokat) Region: Traditional Plant Use and Cultural Heritage

Öz

This study aimed to investigate the ethnobotanical characteristics of Zile district and its 24 villages in Tokat province. Within the scope of the research, face-to-face interviews were conducted with a total of 62 individuals from different age and occupational groups, as well as two herbalists in the district. As a result of these interviews, plants collected and used by the local people were identified, and their local and Latin names, used parts, and ethnobotanical properties were determined. In the research area, 127 plant species belonging to 46 families with natural distribution and 45 species belonging to 25 families frequently sold in herbalists were identified. It was determined that these species have been used for many years for various purposes such as traditional treatment, human and animal food, ornamental plants, incense, and making household items. This research aims to record ethnobotanical knowledge, which is a part of cultural heritage, and to reveal the ethnobotanical potential of our country.

Anahtar Kelimeler

• Ethnobotany
• cultural plants
• cultural heritage

ZİLE (TOKAT) YÖRESİNDE ETNOBOTANİK BİR ARAŞTIRMA: GELENEKSEL BİTKİ KULLANIMI VE KÜLTÜREL MİRAS

Öz

Bu çalışma, Tokat iline bağlı Zile ilçesi ve merkeze bağlı 24 köyün etnobotanik açıdan değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma kapsamında, farklı yaş ve meslek gruplarından toplam 62 kişi ile, ayrıca ilçedeki iki aktar ile yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Görüşmeler sonucu halk tarafından toplanarak kullanılan bitkiler teşhis edilerek yöresel ve Latince adları, kullanılan kısımları ve etnobotanik özellikleri belirlenmiştir. Araştırma alanında doğal yayılışa sahip 46 familyaya ait 127 bitki türü ile aktarlarda sıklıkla satılan 25 familyaya ait 45 tür tespit edilmiştir. Bu türlerin geleneksel tedavi, insan ve hayvan gıdası, süs bitkisi, tütsü ve eşya yapımı gibi çeşitli amaçlarla uzun yıllardır kullanıldığı belirlenmiştir. Bu araştırmayla, kültürel mirasın bir parçası olan etnobotanik bilginin kayıt altına alınması ve ülkemizin etnobotanik potansiyelinin ortaya konulması hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• etnobotanik
• kültürel bitkiler
• kültürel miras

Kaynakça

1. Cansaran, A., & Kaya, Ö. F. (2006). “Amasya Merkez İlçe, Bağlarüstü, Boğaköy ve Vermiş Köyleri Etnobotanik Envanteri,” TÜBA-KED Kültür Envanteri Dergisi, (5), 135–170.
2. Cansaran, A., Kaya, Ö. F., & Yıldırım, C. (2007). “Gümüşhacıköy çevresinde etnobotanik bir araştırma,” Fırat Üniv. Fen ve Müh. Bil. Dergisi, 19(3), 243–257.
3. Davis, P. H. (1965–1985). Flora of Turkey and the East Aegean Islands. Edinburgh University Press, Edinburgh.
4. Faydaoğlu, E., & Sürücüoğlu, M. S. (2011). “Geçmişten Günümüze Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Kullanımı ve Ekonomik Önemi,” Kastamonu Orman Fakültesi Dergisi, 11(1), 52–67.
5. Heinrich, M., Barnes, J., & Gibbons, S. (2004). Fundamentals of Pharmacognosy and Phytotherapy. Churchill Livingstone, Edinburgh.
6. Karagöz, F. K. (2013). Suşehri (Sivas) Bölgesinin Etnobotanik Açıdan Değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Afyon.
7. Kılınç, M., Ketenoğlu, O., & Güngör, İ. (2006). Bitki Ekolojisi ve Bitki Sosyolojisi Uygulamaları. Palme Yayıncılık, Ankara.