İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ

Öz

Yaşamın doğal bir parçası olan ve bölgelere göre değişen iklim sisteminin bozulması beraberinde çok ciddi sorunlar getirmektedir. Sanayi devrimi ile yaşanan iklim ve çevre sorunlarının dünyadaki etkisi günümüzde iyice hissedilmeye başlanmış, iklim değişikliğinin insan sağlığına etkileri görünür hale gelmiştir. Bu değişikliğin doğrudan ve dolaylı etkileri söz konusu olduğu gibi, kısa ve uzun vadede ortaya çıkan etkileri de olmaktadır. İklim değişikliğinin tetiklediği ya da etkilediği doğrudan etkiler olan hava olayları ile dolaylı etkiler olan çeşitli hastalıkların ortaya çıkması insan sağlığını çok yakından ilgilendirmektedir. Ülkeler toplum sağlığını korumak, insan kayıpları ya da sağlık risklerini en aza indirmek amacıyla iklim değişikliğinin etkilerini hafifletmeye yönelik çeşitli adaptasyon önlemleri almaktadır ancak mevcut politikalar hala yeterli değildir. Ülkelerin yapacaklarını acilen eyleme dökmesi, koordinasyonu sağlaması, yatırımlarını yeniden revize etmesi özellikle temel üretim ve tüketim sistemlerinde köklü bir değişikliği başarmak için ek politika eylemleri hayata geçirmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• iklim değişikliği
• sağlık
• çevre

Effects of Climate Change on Health

Öz

The disruption of the climate system, which is a natural part of life and changes according to regions, brings very serious problems. The impact of the climate and environmental problems experienced with the industrial revolution in the world has started to be felt today and the effects of climate change on human health have become visible. This change has direct and indirect effects which are at stake as well as short and long term effects. The emergence of weather events, which are direct effects that are triggered or affected by climate change, and various diseases that are indirect effects, are of great concern to human health. Countries take various adaptation measures to mitigate the effects of climate change in order to protect public health and minimize human losses or health risks, but current policies are still not sufficient. Countries should immediately put their actions into practice, ensure coordination, revise their investments, and take additional policy actions, especially in order to achieve a radical change in basic production and consumption systems.

Anahtar Kelimeler

• climate change
• health
• environment

Kaynakça

1. AÇA (2019). https://www.eea.europa.eu/tr/isaretler/isaretler-2015/gorusme/iklim-degisikligi-ve-insansagligi/download.pdf (16.04.2020)
2. AÇA (2020). “Avrupa Çevre Durumu ve 2020 Görünümü SOER 2020 Raporu”. SOER, 2020, https://www.eea.europa.eu/soer/2020 (23.04.2020)
3. Atay, H., Tüvan, A., Demir, Ö., Balta, İ. (2012). “İklim Değişikliğinin Sağlık Üzerine Etkileri, İklim ve Sağlık Alanındaki İlişkilere Genel Bakış, Hastalıklar, Hassas Gruplar, Adaptasyon ve Öneriler”. Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Ankara.
4. Cianconi, P., Betro S., Janiri L. (2020). “Impact of Climate Change on Mental Health: A Systematic Descriptive Review,Front. Psychiatry”. 06 March 2020, https://doi.org/10.3389/fpsyt.2020.00074, Rome, Italy
5. Çelik, S., Bacanlı, H., Görgeç, H. (2008). “Küresel İklim Değisikliği ve İnsan Sağlığına Etkileri”. Ankara
6. Çimen, M., Öztürk, S. (2012). “Küresel Isınma, İklim Değişikliğinin Solunum Sistemi Üzerine Etkisi ve Büyükşehir Bronşiti”. www.tip.fusabil.org (15.05.2020)
7. Ergönül, Ö. (2006). “Türkiye’de Yeni Bir Enfeksiyon: Kırım Kongo Kanamalı Ateşi”. Sted, cilt 15, sayı 6 , ss. 98-106.
8. Evci Kiraz, E. D. (2019). “İklim Değişikliğinin İnsan Sağlığına Etkileri, İklim Değişikliği Alanında Ortak Çabaların Desteklenmesi Projesi (iklimİN)”. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, 59 syf.

9. Nur, N., Sümer, H. (2012). “Kentleşme, Küresel Isınma ve İklim Değişikliğinin Sağlık Üzerindeki Etkileri”. www.erciyestipdergisi.org. (18.05.2020)
10. Özkoçak, V., Koç, F., Gültekin, T. (2020). “Pandemilere Antropolojik Bakış: Koronavirüs (Covid-19) Örneği, Araştırma Makalesi”. eISSN: 1308-2140, 14 syf.
11. Sağlık Bakanlığı (2015). “Ülkemizde İklim Değişikliğinin Sağlık Üzerine Olumsuz Etkilerinin Azaltılması Ulusal Programı ve Eylem Planı”
12. TKHHÖKP (2010). “Türkiye Kronik Hava Yolu Hastalıklarını Önleme ve Kontrol Programı, Türkiye’nin Hava
13. Kirliliği ve İklim Değişikliği Sorunlarına Sağlık Açısından Yaklaşım”. ISBN: 978-975-590-342-2, Sağlık Bakanlığı, No:811, Ankara
14. Tekbaş, F., Vaizoğlu, S., Oğur, R., Güler, Ç. (2005). “Küresel Isınma, İklim Değişikliği ve Sağlık Etkileri”. ISBN: 1307-9649, Ankara
15. WWF (2020). “Doğanın Yok Oluşu ve Pandemilerin Yükselişi, İnsanların ve Gezegenin Sağlığını Korumak, 22 syf., İtalya.
16. Weir K. (2016). “Climate change is threatening mental health”. July/August 2016, Vol 47, No. 7, Print version: page 28
17. Habertürk (2020). https://www.haberturk.com/dunyayi-bekleyen-felaket-kasirga-ve-hortumlar-2723279 (26.07.2020)
18. Euronews (2019). https://tr.euronews.com/2019/07/22/insanlik-icin-karanlik-tehlike-artan-gece-sicakligi- (12.04.2020)
19. İRAM (2020). https://iramcenter.org/koronavirus-ve-iklim-degisikligi/ (25.06.2020)
20. Sabancı Üniv.-CDB (2020). “İklim Değişikliği ve Coronavirüs (COVID-19) İlişkisi”. https://cdpturkey. sabanciuniv.edu/tr/content/iklim-coronavirus (15.06.2020)