JCI SAĞLIK STANDARTLARININ AKREDİTASYONUNUN TÜRKİYE’DE UYGULANMASINDA ÜNİVERSİTE VE DEVLET HASTANELERİNİN HİZMET KALİTESİNİN İNCELENMESİ

Öz

Sağlık kurumları, gelişen bilim ve teknolojileri kullanarak hizmet kalitelerini ve verimliliği artırmayı hedeflemektedir. Hem insan sağlığı hem de önemli ekonomik boyutları olan sağlık hizmetlerinin kaliteli ve verimli sunulması, toplum sağlığını ve refah düzeyini etkileyen önemli bir hizmettir. Dünyada ulusal sağlık standartlarının belirlenmesi 1950 yıllarda hızlanmış, Türkiye’de ise 2003 yılında sağlıkta dönüşüm programı ile sağlık standartları gündeme gelmiştir. Devlet üniversitesi hastanelerinin hizmet kalitesinin, sağlıkta kalite standartları ve JCI akreditasyonu olan hastaneler açısından hizmet puanlarının hasta-hasta yakınlarının beklenen ve algılanan hizmet kalitesine göre karşılaştırılması, hasta-hasta yakınlarının demografik özelliklerine, hastane özelliklerine ve alınan hizmet değişkenleri ile hizmet kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma sonucunda, devlet üniversitesi hastanesinden hizmet alan hasta-hasta yakınlarının bekledikleri hizmet kalitesinde hizmet alamadıkları, JCI akreditasyonu olan hastanenin hizmet puanın diğer hastanelerden daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca JCI akreditasyon süresi dolmuş hastanenin hizmet puanın JCI akreditasyonu olmayan hastanelerden daha düşük olduğu belirlenmiştir. Hastanelerin hizmet kalitesinin, cinsiyet, eğitim düzeyi, hizmet alınan poliklinik, alınan hizmet türü, hastane yatak kapasitesi ve doktor sayısına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Türkiye’de Sağlıkta Kalite Standartlarının geliştirilmesi devlet hastanelerinin hizmet kalitesinin arttırılmasında önemli rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sağlık Standartları
• JCI Akreditasyonu
• Sağlıkta Kalite
• Sağlıkta Akreditasyon

INVESTIGATION OF THE SERVICE QUALITY OF UNIVERSITY AND STATE HOSPITALS IN IMPLEMENTATION OF JCI HEALTH STANDARDS ACCREDITATION IN TURKEY

Öz

Health institutions aim to increase their service quality and efficiency by using developing science and technologies. Quality and efficient provision of health services, both human health and important economic dimensions, is an important service affecting the level of public health and welfare. Determination of the national health standard in the world has accelerated in 1950, with the health standards in health transformation program in 2003 has been raised in Turkey. It is aimed to compare the service quality of the public university hospitals in terms of health standards and hospitals with JCI accreditation according to the expected and perceived service quality of the patient-patient relatives, to examine the relationship between the patient-patient relatives demographic characteristics, hospital characteristics, and the service variables and the quality of service. As a result of the research, it was determined that the patient-patient relatives who received service from the state university hospital could not get the service quality they expected, the service score of the hospital with JCI accreditation was higher than the other hospitals, and the service score of the hospital with a JCI accreditation period was lower than those without JCI accreditation. It was determined that the service quality of the hospitals differed statistically according to gender, education level, outpatient clinic, type of service received, hospital bed capacity and number of doctors.

Anahtar Kelimeler

• Health Standards
• JCI Accreditation
• Health Quality
• Accreditation in Health.

Kaynakça

1. Akdu, S. A. (2009). Sağlık turizmi kapsamında medikal turizm ve Türkiye’deki uygulamalar üzerine bir araştırma: İstanbul ve Ankara örneği. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
2. Ariffin, AAM., Zain, NM., Menon, BVV. And Aziz, NA. (2022). The customer satisfaction index model: An empirical study of the private healthcare sector in Malaysia. Journal of Asian Finance, Economics and Business. 9(1), 93-103.
3. Avcıl, S. (2019a), Türkiye’deki JCI akreditasyonuna sahip özel hastanelerin hizmet performansı. (Yayınlanmamış doktora tezi), Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
4. Avcıl, S. (2019b). Devlet hastanelerinin hizmet performansı. International Conference On Eurasian Economies 11-13 June 2019, Famagusta, Turkish Republib of Northern Cyprus, 302-311.
5. Bahadori, M., Shams, L., Sadeghifar, J., Hamouzadeh, P. and Nejati M. (2012). Classification of health structural indicators using scalogram model in Golestan Province, Northern Iran. Iran J Public Health, 41( 5), 58– 65.
6. Bahadori, M., Ravangard, R. and Alimohammadzadeh K. (2015). The accreditation of hospitals in Iran. Iran J Public Health, 44(2), 295–296.
7. Baştürk, A. (2014). İşçi sağlığı ve güvenliği süreçlerinde akredite uygunluk değerlendirmesinin rolü. Mühendis ve Makine, 55(655), 91-94.
8. Birdir, K. ve Buzcu, Z. (2014). JCI akreditasyon belgesine sahip olan sağlık kuruluşlarının WEB sitelerinin medikal turizm açısından değerlendirilmesi. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 1-19.

9. Bord, S., Sass, I., Hayms, G., Moskowitz, K., Baruch, H., and Basis, F. (2021). Involvement and skepticism towards the JCI Accreditation process among hospital’s four sectors employees: suggestions for cultural change. Israel Journal of Health Policy Research, 10(74), 1-12.
10. Campra, M., Riva, P., Oricchio, G. and Brescia, V. (2021). Association between Patient Outcomes and Joint Commission International (JCI) Accreditation in Italy: An observational study. Quality Access to Success, 22(181), 93- 100.
11. Çavmak, Ş. ve Çavmak, D. (2017). Türkiye’de sağlık hizmetlerinin tarihsel Gelişimi ve sağlıkta dönüşüm programı. Sağlık Yönetimi Dergisi, 1(1), 48-57.
12. Erdoğan, Ö. N. (2001), Hastane eczacılığı hizmetlerinde performans geliştirme. (Yayınlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
13. Erdoğan, Ö. N. (2003). Sağlık hizmetlerinde akreditasyon standartları. Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi, 23(2), 95-107.
14. Gay, L. R., Mills, G. E. and Airasian, P. W. (2012). Educational research: competencies for analysis and applications, 10th Ed. USA: Pearson Education.
15. Healthcare Management (2019). What is Jcaho?. Erişim adresi https://www.healthcare-management-degree.net/faq/what-is-jcaho/.
16. Jcı. (2019). International accreditation. Erişim adresi https://www.jointcommissioninternational.org/accreditation/.
17. Jcı. (2020). Search for Jci-accredited organizations. Erişim adresi https://www.jointcommissioninternational.org/about-jci/accredited-organizations/#f:_Facet_Country=[Turkey].
18. Karmaşa, Ç. (2021). Ranking service quality using multi-criteria decision-making methods: Example of Erzurum province. Journal of Process Management and New Technologies, 9(3-4), 1-12.
19. Lee, HR. ( 2012). The role of the Korean Hospital Association in Korea's healthcare accreditation system. J Korean Med Assoc, 55(1), 23– 30.
20. Al Mansour, A., Merry, AF., Jowsey, T. and Weller, JM. (2022). Hospital accreditation processes in Saudi Arabia: a thematic analysis of hospital staff experiences. BMJ Open Quality, 11, 1-7.
21. Mate, KS., Rooney, AL., Supachutikul, A. and Gyani G. ( 2014). Accreditation as a path to achieving universal quality health coverage. Globalization and Health, 10(68), 1-8.
22. Mcmillan, J. and Schumacher, S. (2014). Research in education: evidence-based inquiry, 7th Ed. London: Pearson Education.
23. Montagu, D. (2003). Accreditation and other external quality assesment systems for healthcare, dfid healt systems resource centre. Erişim adresi http://www.heart-resources.org/wp-content/uploads/2012/10/Accreditation-and-other-external-quality-assessments.pdf.
24. Oppong, E., Hinson, RE., Adeola, O., Muritala, O. and kosiba, JP. (2018). The effect of mobile health service quality on user satisfaction and continual usage. Total Quality Management & Business Excellence, 32(1-2), 177-198.
25. Parasuraman, A.P., Zeithaml, V.A. and Berry, L.L. (1985). A conceptual model of service quality and its implications for future. Research, Journal of Marketing, 49(4), 41-50.
26. Parasuraman, A.P., Zeithaml, V.A. and Berry, L.L. (1988). Servqual: a multiple item scale for measuring customer perceptions of service quality. Journal of Retailing, 64(1), 12-40.
27. Sağlık Bakanlığı. (2016). Sks hastane (versiyonlar). Erişim adresi https://dosyamerkez.saglik.gov.tr/Eklenti/3582,ek1shkshastaneversiyon4pdf.pdf?0.
28. Sağlık Bakanlığı. (2019a). Sks hastane (sürüm 6) seti görüş ve öneri Platformunda. . Erişim adresi https://kalite.saglik.gov.tr/TR,61722/sks-hastane-surum-6-seti-gorus-ve-oneri-platformunda.html.
29. Sağlık Bakanlığı. (2019b). Sağlıkta akreditasyon. Erişim adresi https://kalite.saglik.gov.tr/TR,8789/saglikta-akreditasyon.html.
30. Sağlık Bakanlığı. (2020). Sks gösterge yönetimi rehberi yayınlandı. Erişim adresi https://kalite.saglik.gov.tr/TR-67176/sks-gosterge-yonetimi-rehberi-yayinlandi.html.
31. Schermelleh-Engel, K. and Moosbrugger, H. (2003). Evaluating the fit of structural equation models:tests of significance and descriptive goodness-of-fit measures. Methods of Psychological Research Online, 8(2), 23-74.
32. Shawan, DA. (2021). The effectiveness of the Joint Commission International Accreditation in improving quality at King Fahd University Hospital, Saudi Arabia: A mixed methods approach. J Healthc Leadersh. 13, 47-61.
33. Shetty, V., Shetty, A. and Shetty, DP. (2021). Developing a sustainable high-end cardiovascular surgery program in emerging economies: The narayana health (NH) model structured on affordable, accessible, tertiary level care, (499-507). Edt. Kpodonu, J. Global Cardiac Surgery Capacity Development in Low and Middle Income Countries. Germany: Springer.
34. Sivakumar, G., Almehdawe, E. And Kabir, G. (2022). Developing a decision-making framework to improve healthcare service quality during a pandemic. Applied System Innovation, 5(3), 1-21.
35. Şahin, A., Kitapçi, H., and Altındağ, E. (2017). Investigating the impacts of brand experience and service quality. International Journal of Market Research, 59(6), 707-724.
36. Toktamışoğlu, M. (1997). Sağlık kuruluşlarının standardizasyonu ve akreditasyonu. Toplum ve Hekim, 12(77), 47-54.
37. Türkak. (2019a). Türk akreditasyon kurumu. Erişim adresi https://www.turkak.org.tr/Sayfa/3.
38. Türkak. (2020). Türkak’ın akreditasyon hizmeti verdiği alanlar. Erişim adresi https://secure.turkak.org.tr/docs/Lists/L402-001_04_0.pdf.
39. Tüseb. (2019). Hakkımızda, Erişim adresi https://www.tuseb.gov.tr/sayfa/hakkimizda/.
40. 1 Nolu Cumhurbaşkanlığı teşkilatı hakkında cumhurbaşkanlığı kararnamesi (10.07.2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete). Erişim adresi https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/19.5.1.pdf.
41. 4 Nolu Bakanlıklara bağlı, ilgili, ilişkili kurum ve kuruluşlar ile diğer kurum ve kuruluşların teşkilatı hakkında cumhurbaşkanlığı kararnamesi, (15.07.2018 tarih, 30479 sayılı T.C. Resmi Gazete). Erişim adresi https://www.tuseb.gov.tr/uploads/kararname.pdf.