TÜRKİYE’DE BÜYÜK ÖLÇEKLİ İŞLETMELERDE UYGULANAN ÜCRET VE MAAŞ YÖNETİM SİSTEMİ

Öz

İşletmelerde uygulanan ücret ve maaş yönetim politikaları, insan kaynakları departmanının en önemli görevlerinden birisidir. Çünkü işgörenleri işe ve işletmeye bağlayacak faktörlerin başında ücret ve maaş yönetimi politika ve stratejileri gelmektedir.Ücret düzeyinin tespitinde farklı uygulamalar olmaması için kullanılan kriterler iş analizi, iş tanımları, iş şartnameleri hazırlanmasıyla başlar, iş ve personel değerlemesiyle son bulur.İnsan kaynakları departmanına bağlı ücret ve maaş bölümünün işletmedeki rolü çalışanları cezbetmek, elde tutmak ve teşvik etmektir. Bunu yapmak için de ilke olarak, performansı ödüllendirmek ve ona göre maaş ödeme sistemini oluşturup devamlılığını sağlamak ile maaş ödeme sisteminin parasal yöntemini kontrol altında tutmak olmalıdır.Türkiye işletmelerinde uygulanan ücret ve maaş yönetimi politika ve stratejilerine yönelik olarak Türkiyenin en büyük 100 işletmesinde bu saha araştırması yapılmıştır. Türkiyenin en büyük 100 işletmesinde modern ölçülerde ücret ve maaş yönetimi kıstaslarını %86'sı uygulamaktadır.Diğer işletmeler ise gerekli çalışmaları devam ettirdiklerini belirtmektedirler. Sonuç ve değerlendirme kısmında, elde edilen bulgular değerlendirilerek önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Ücret, Maaş, Ücret ve Maaş Yönetimi

Öz

Firms in the growth process have confronted im portant problems of management and organization. In order to solve these problems they have begun to organize along departments.One o f the departments of the organization is called human resource department. The basic criteria used in determining wage levels include job analysis, job descriptions and job specifications and then job and personnel performance appraisals.The criteria also help personnel specialists avoid inadequecies and inequalities in wage structures. The tasks o f the human resources department are to attract, keep and promote the employees.This field research has been conducted in the top 100 firms o f Türkiye concerning wage and salary strategies. It has been found that 86% of the responding firms use modern tech­niques of wage and salary management. The remaining firms are preparing to do so. Recommendations are offered according to the obtained data and their results, in the chapter for results and evaluation

Anahtar Kelimeler

• Wage,salary, wage and salary management

Kaynakça

1. ATAAY, İ. D. (1990), İş Değerleme ve Başarı Değerleme Yöntemleri, İstanbul Üniversitesi İşletme İktisadi Enstitüsü Yayınları, Cilt 1, İstanbul.
2. BACCI, G. J. (1977), Ü cret Yönetimi, (Çeviren, İsmail Çakaloz), Olgaç Matbaa, Ankara.
3. BİNGÖL, D. (1996), Personel Yönetimi, Beta B.Y.D.A.S.,2.Baskı, İstanbul.
4. CHESLER, D. J. - LEUKART, R. H.- OTİS, J. L. (1977), İş Değerleme Ücret Yöntemi,(Çeviren: Cakaloz, İsmail), Olgaç Maat, Ankara.
5. DALMAR, F. and W ILLIAM , R. (1987), Torbert, Personal And Organizational Transformations, Mc Graw-Hill Book Company, London.
6. DE CENZO, D. A. And ROBBINS S. P. (1994), Human Resources Management; Concepts And Pracrices, 4 Th. Ed., John Wiley & Sons, Inc. Newyork.
7. DESSLER, G. (2000), Human Resource M anagement,Prentice -Hall ,Eight Edition, USA.
8. ERDOĞAN, İ. (1990), İşletmelerde Kişi Değerlemede Psikoteknik, İstanbul Üniversitesi, İşletme İktisadi Enstitüsü Yay. No. 136, 4. Baskı, İstanbul.

9. EREN, E. (1998), Yönetim ve Organizasyon,Beta yay, İstanbul.
10. FITZ-EN Z, J. (1987), Ph.D . "How To M easure H um an R esources M anagement.,M c Graw Hill International Edition,Newyork .
11. MEINE, H. - OHL, K. (1995/3), "Yeni Teknoloji Kullanan Üretim Tesislerinde Performansa Göre Ücretlendirme", Verimlilik Dergisi, M PM Yay, Ankara.
12. PALM ER, M. - W ÎNTERS, K. T. (1993), İnsan Kaynakları,( Çeviren; Doğan Şahiner), Rota Yay, İstanbul.
13. REUSEAV, D. M.-GRELLER, M. M. (1994), "Human Resource Pratices; Administrative Contract M akers "Human Resourc Management, Published By John Willey & Sons For The School O f Business Administration O f The University O f M ichigan, Y. 33, No:3, USA.
14. W ALLACE, M. J., FAY, C. H. (1987), Compensation Theary And Practive, Kent Human Resource Management Series, Kent Publishing, Boston.