Yüksek Teknolojili Ürün İhracatı Üzerinde Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları ve Dışa Açıklığın Etkisi: Gelişmekte Olan Ülkelerde Panel Veri Analizi

Öz

Gelişmekte olan ülkelerin ekonomik kalkınmalarında yüksek teknolojili ürün ihracatı önemli bir faktördür. Bu yüzden yüksek teknolojili ürün ihracatı, özellikle gelişmekte olan ülkelerin ekonomik büyümelerini artırmada büyük önem arz etmektedir. Yüksek teknolojili ürün ihracatı son dönemlerde ekonomi çevrelerinde içerdiği yüksek katma değerden dolayı büyümenin belirleyicilerinden biri olarak kabul edilmektedir. Literatürde yüksek teknolojili ürün ihracatını etkileyen pek çok faktör bulunmaktadır. Bu çalışmada 2000-2012 döneminde gelişmekte olan 12 ülkede doğrudan yabancı sermaye yatırımları ve dışa açıklığın yüksek teknolojili ürün ihracatını üzerindeki etkisi panel veri analizi yöntemi ile araştırılmıştır. Uygulama sonucunda, doğrudan yabancı sermaye yatırımları ve dışa açıklığının yüksek teknolojili ürün ihracatını pozitif etkilediği görülmüştür. Çalışmada elde edilen ampirik bulgular çerçevesinde gelişmekte olan ülkelere yönelik politika önerileri sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Yüksek Teknolojili Ürün İhracatı, Panel Eşbütünleşme, Panel FMOLS ve DOLS, Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Dışa Açıklık.

The Effect of Foreign Direct Investment and Openness on High Technology Product Export in Developing Countries

Öz

High technology product export is seen to be essential for sustainable economic growth of developing countries. Therefore, high technology product export has a great importance especially for developing countries. Due to high value-added high-tech product export is generally considered as one of the determinant of growth. There are many factors that effect high technology product export in literature. In this study, we examined the effect of foreign direct investment and openness on high technology product export with panel data analysis method in 12 developing countries over the period of 2000-2012. According to analysis results, foreign direct investment and openness have a positive impact on high technology product export. Within the framework of empirical findings we presented some policy recommendations for developing countries

Anahtar Kelimeler

• High Technology Product Export, Panel Co-integration, Panel FMOLS and DOLS, Foreign Direct Investment, Openness

Kaynakça

1. Abedini, J. (2013). Heterogeneity of trade patterns in high-tech goods across established and emerging exporters: A panel data analysis. Emerging Markets Finance and Trade, 49(4), 4-21.
2. Aghion, P., Howitt, P. (1992). A model of growth through creative destruction. Econometrica, 60 (2), 323-351.
3. Anorou, E., Ahmad, Y. (2000). Openness and economic growth: Evidence from selected Asean countries. Indian Economic Journal, 47(3), 110.
4. Arrow, K. (1962). Economic welfare and the allocation of resources for ınvention the rate and direction of inventive activity: Economic and social factors. Princeton University Press, 609-626.
5. Aydın, F., Saygılı, H., Saygılı, M., Yılmaz, G. (2010). Dış ticarette küresel eğilimler ve Türkiye ekonomisi. Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Çalışma Tebliği, 10(01), 1-107.
6. Bahmani-Oskooee, M., Niroomand, F. (1999). Openness and economic growth: An empirical investigation. Applied Economics Letters, 6(9), 557-561.
7. Belay, S. (2005). Determinants of levels of high technology exports: An empirical investigation. Advances in Competitiveness Research, 13(1), 64-79.
8. Bilgin, C., Şahbaz, A. (2009). Türkiye’de büyüme ve ihracat arasındaki nedensellik ilişkileri. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 177-198.

9. Bojnec, Š., Imre, F. (2011). Impacts of research and development on manufacturing trade. Proceedings of Rijeka Faculty of Economics, Journal of Economics and Business, 29(1), 65-88.
10. Bozdağlıoğlu, E. Y., Özpınar, Ö. (2011). Türkiye'ye gelen doğrudan yabancı yatırımların Türkiye’nin ihracat performansına etkilerinin var yöntemi ile tahmini. Dokuz Eylul University Journal of Graduate School of Social Sciences, 13(3), 39-63.
11. Cantwell, J., Felicia, F. (1999). Firms as the source of innovation and growth: The evolution of technological competence. Journal of Evolutionary Economics, 9(3), 331-366.
12. Chow, P. C. Y. (1987). Causality between export growth and ındustrial development: Empirial evidence from the NICs" Journal of Development Economics, 26(1) 55-63.
13. Dar, A., Amirkhalkhali, S. (2003). On the impact of trade openness on growth: Further evidence from OECD countries", Applied Economics, 35(16), 1761-1766.
14. Emilie, P., Miroslav, M., Ivana, K., Zdražil, V. (2011). Environmental approach to methods of regeneration of disturbed landscapes. Journal of Landscape Studies, 4, 71-80.
15. Frietsch, R., Neuhäusler, P., Jung, T., Van Looy, B. (2014). Patent indicators for macroeconomic growth—the value of patents estimated by export volume. Technovation, 34(9), 546-558.
16. Göçer, İ. (2013). Ar-Ge harcamalarının yüksek teknolojili ürün ihracatı, dış ticaret dengesi ve ekonomik büyüme üzerindeki etkileri. Maliye Dergisi, 165, 215-240.
17. Gökmen, Y., Ufuk, T. (2013). The determinants of high technology exports volume: A panel data analysis of EU-15 countries. International Journal of Management, Economics and Social Sciences, 2(3), 217-232.
18. Grossman, G. M., Helpman, E. (1991). Innovation and growth in the global economy. The MIT Press.
19. Grossman, G. M., Elhanan, H. (1989). Comparative advantage and long-run growth.
20. Grossman, G. M., Elhanan, H. (1991). Quality ladders in the theory of growth. Review of Economic Studies, 58(1), 43-61.
21. Hanel, P. (2000). R&D, inter-industry and international technology spillovers and total factor productivity growth of manufacturing industries in Canada, 1974-1989. Economic Systems Research, 12(3), 345-61.
22. Hobday, M., Cawson A., , Kim, S.R. (2001). Governance of technology in the electronics industries of East and South-East Asia. Technovation, 21(4), 209-226.
23. Im, K. S., Pesaran, M. H., Shin, Y. (2003). Testing for unit roots in heterogeneous panels. Journal of econometrics, 115(1), 53-74. IMF. (2013). World Economic Outlook. Erişim adresi https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2013/02/weodata/index.aspx
24. Ivus, O. (2010). Do stronger patent rights raise high-tech exports to the developing world?. Journal of International Economics, 81(1), 38-47.
25. Karahan, Ö. (2015). Intensity of business enterprise R&D expenditure and high-tech specification in European manufacturing Sector. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 195, 806-813.
26. Keeble, D., Wilkinson, F. (2000). High-technology clusters, networking and collective learning in Europe", Ashgate Publishing
27. Keller, W., Yeaple, S. R. (2003). Multinational enterprises, international trade, and productivity growth: firm-level evidence from the United States. National Bureau of Economic Research, No:w9504.
28. Keynes, J. M. (1936). The general theory of interest, employment and money.
29. Kirbitçioğlu, A. (1998). İktisadi büyümenin belirleyicileri ve yeni büyüme modellerinde beşeri sermayenin yeri. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 53(01), 207-230.
30. Kula, F. (2003). Uluslararası sermaye hareketlerinin etkinliği: Türkiye üzerine gözlemler. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 4(2), 141-154.
31. Kwan, A. C. C., Cotsomitis J.A. (1991). Economic growth and the expanding export sector: China 1952–1985. International Economic Journal, 5 (1), 105-116.
32. Landesmann, M., Pfaffermayr, M. (1997). Technological competition and trade performance. Applied Economics, 29(2), 179-196.
33. Le T., Tang K. K. (2013). Impacts of high-tech research on high-tech manufacturing growth: Evidence from supercomputer data. Hoa Sen University Research Seminar, Hochiminh, Vietnam.
34. Levin, A., Chien-Fu L., Chia-Shang,, J,C. (2002). Unit root tests in panel data: Asymptotic and finite-sample properties. Journal of econometrics, 108(1), 1-24.
35. Liik M, Masso J. Ukrainski K. (2014). The contribution of r&d to production efficiency in OECD countries: Econometric analysis of industry level panel data. Baltic Journal of Economics, 14 (1-2), 78-100.
36. Liu, X., Wang, C. (2003). Does foreign direct investment facilitate technological progress: Evidence from Chinese industries. Research Policy, 32(6), 945–953.
37. Liu, X., Trevor, B. (2007). Innovation performance and channels for international technology spillovers: Evidence from Chinese high-tech industries. Research Policy, 36(3), 355-366.
38. Lucas, R. E. (1988). On the mechanics of economic development. Journal of Monetary Economics, 22(1), 3-42.
39. Maddala, G. S., Wu, S. (1999). A comparative study of unit root tests with panel data and a new simple test. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 61(1), 631-652.
40. Marx, K., Engels, F. (1867). Das Kapital: kritik der politischen ökonomie. 1(1), Meissner.
41. Maskus, K.E., Penubarti, M. (1995). How trade-related are intellectual property rights?. Journal of International Economics, 39(3), 227-248.
42. Michaely, M. (1977). Exports and growth: an empirical investigation", Journal of Development Economics, 4(1), 49-53.
43. OECD. (2003). Turning science ınto business: patenting and licensing at public research organizations. Erişim adresi http://www.oecd.org/sti/scitech/turningscienceintobusinesspatentingandlicensingatpublicr esearchorganisations.htm
44. Oskooee, M. B., Brooks, T.J. (1999). Bilateral J-curve between US and her trading partners. Review of World Economics 135(1). 156-165.
45. Özel, H. (2012). Küreselleşme sürecinde ticari ve finansal açıklığın ekonomik büyüme üzerine etkisi: Türkiye örneği. Yönetim Bilimleri Dergisi, 10(19), 1-30.
46. Özer, M., Çiftçi, N. (2009). Ar-ge harcamaları ve ihracat ilişkisi: OECD ülkeleri panel veri analizi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (23), 39-49.
47. Pedroni, P. (1999). Critical values for cointegration tests in heterogeneous panels with multiple regressors. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 61(1), 653-670.
48. Pedroni, P. (2000). Fully modified ols for heterogeneous cointegrated panels. Nonstationary Panels, Panel Cointegration, and Dynamic Panels, 15, 93-130.
49. Pedroni, P. (2001). Purchasing power parity tests in cointegrated panels. Review of Economics and Statistics 83(4), 727-731.
50. Pedroni, P. (2004). Panel cointegration: asymptotic and finite sample properties of pooled time series tests with an application to the PPP hypothesis. Econometric Theory, 20(3), 597-625.
51. Rafiquzzaman, M. (2002). The impact of patent rights on international trade: Evidence from Canada. Canadian Journal of Economics/Revue Canadienne D'économique, 35(2), 307- 330.
52. Romer, P. (1993). Idea Gaps and object gaps in economic development. Journal of Monetary Economics, 32(3), 543-573.
53. Romer, P. M. (1986). Increasing returns and long-run growth. The Journal of Political Economy, 94(5), 1002-1037.
54. Romer, P. M. (1990), Endogenous technological change. The Journal of Political Economy, 98(5), 71-102.
55. Root, Franklin R. (1997). International Trade and Investment (7th Edition). Cincinnati: South- Western Public.
56. Sandalcılar, A.R. (2012). BRIC ülkelerinde ekonomik büyüme ve ihracat arasındaki ilişki: Panel eşbütünleşme ve panel nedensellik", Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 17(1), 161-179.
57. Sandu, S., Bogdan, C. (2014). Impact of R&D and innovation on high-tech export." Procedia Economics and Finance, 15, 80-90.
58. Schumpeter, J.(1966). Invention and economic growth.
59. Smith, A. (1776), The wealth of nations. New York: The Modern Library.
60. Solow, R. M. (1956). A contribution to the theory of economic growth. The Quarterly Journal of Economics, 70(1), 65-94.
61. Swift, D. (2006). Human capital investment as a realist foreign policy”, International Public Policy Review, 2(2), 68-91.
62. Taban, S., Şengür, M. (2014). Türkiye’de Ar-Ge ve ekonomik büyüme. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 14(1), 355-376.
63. Taymaz, E., Voyvoda, E.,Yilmaz K. (2008). Türkiye imalat sanayiinde yapısal dönüşüm ve teknolojik değişme dinamikleri. ERC-Economic Research Center, Middle East Technical University, No. 0804.
64. Tebaldi, E. (2011). The determinants of high-technology exports: A panel data analysis. Atlantic Economic Journal, 39(4), 343-353.
65. Tiryakioğlu, M. (2006) Araştırma geliştirme - ekonomik büyüme ilişkisi: seçilmiş OECD ülkeleri üzerine uygulama. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyon.
66. Tiryakioğlu, M. (2011). Teknoloji transferi, teknoloji yoksulluğu mu?. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 66(2), 169-199.
67. Ulku, H. (2004). R&D, innovation, and economic growth: An empricial analysis, IMF Working Paper, 185 UNCTAD. (2013). World investment report (WIR). Erişim adresi http://unctad.org/en/pages/PublicationWebflyer.aspx?publicationid=588
68. Ünal, T., Seçilmiş, N. (2013). Ar-Ge göstergeleri açısından Türkiye ve gelişmiş ülkelerle kıyaslaması”, İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 1(1), 18.
69. Verbic, M., Majcen, B, Ivanova, O., Cok, M. (2011). R&D and economic growth in Slovenia: a dynamic general equilibrium approach with endogenous growth. Panoeconomicus, 58(1), 67-89.
70. Wakelin, K. (2001). Productivity growth and R&D expenditure in UK manufacturing firms. Research Policy, 30(7), 1079-1090.
71. Xing Y, (2012). The people’s republic of China’s high tech exports: Myth and reality. ADBI Working Papers, 357, Tokyo: Asian Development Bank Institute.
72. Xu, B., Chiang E.P. Trade, patents and international technology diffusion. The Journal of International Trade & Economic Development, 14(1), 115-135.
73. Yanardağ, Ö., Süslü, B. (2007). Teknolojik yeniliklerin araçları: Türkiye üzerine bir inceleme. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(4), 247-268.
74. Yeldan, E. (2010). İktisadi büyüme ve bölüşüm teorileri. Efil Yayınevi.
75. Yıldırım, E., Kesikoğlu, F. (2012). Ar-ge harcamaları ile ihracat arasındaki nedensellik ilişkileri: Türkiye örneğinde panel nedensellik testi kanıtları. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 32(1), 165-180.
76. Yülek, M.A. (1997). İçsel büyüme teorileri, gelişmekte olan ülkeler ve kamu politikaları üzerine, Hazine Dergisi 6, 1-15.