Enerji Tüketimi ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkiler: Türkiye’de İller Üzerine Panel Veri Analizleri 2004-2014

Öz

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de il bazında ekonomik büyüme ve enerji tüketimi arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Çalışmada değişkenler arası uzun ve kısa dönemli ilişkilerin analizi için 2004-2014 dönemini kapsayan Westerlund panel eşbütünleşme testi ile Granger panel nedensellik testi kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular, Türkiye’de il düzeyinde enerji tüketimi ile ekonomik büyüme arasında güçlü bir eşbütünleşik ilişkinin varlığını ortaya koymaktadır. Ayrıca Granger panel nedensellik sonuçlarına göre enerji tüketimi ile ekonomik büyüme arasında çift yönlü ve geri beslemeli feedback bir ilişki bulunmaktadır. Çalışmadan elde edilen bulgular, Türkiye’deki bölgesel gelişme ve kalkınma sorunlarının çözümünde elektrik üretimi ve tüketiminin önemini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Enerji Tüketimi, Yerel Ekonomik Büyüme, Panel Veri Analizi, Türkiye

Relationships between Energy Consumption and Economic Growth: Panel Data Analysis on Provinces in Turkey 2004-2014

Öz

The aim of this study is to investigate the relationship between Turkey's economic growth and energy consumption in the province. The Westerlund panel cointegration test and the Granger panel causality test were used to analyse long and short-term relationships between variables in the study. According to results the study, there is a strong cointegration relationship between energy consumption and economic growth at the county level in Turkey. There is also a bi-directional and regenerative relationship between energy consumption and economic growth, according to Granger panel causality results. Therefore, these findings obtained from the study reveals the importance of electricity consumption in the solution of regional growth and development issues in Turkey

Anahtar Kelimeler

• Energy Consumption, Local Economic Growth, Panel Data Analysis, Turkey

Kaynakça

1. Abosedra, S. ve Baghestani, H. (1989). New Evidence on The Causal Relationship Between United States Energy Consumption and Gross National Product. The Journal of Energy and Development, 285 292.
2. Ağır, H. ve Kar, M. (2010). Türkiye'de Elektrik Tüketimi ve Ekonomik Gelişmişlik Düzeyi İlişkisi: Yatay Kesit Analizi. Sosyoekonomi, Özel Sayı, 149-176.
3. Al, İ., Değer, M. K., ve Genç, M. C. (2013). The Causal Relationship between Public Investment and New Firm Formation: Dynamic Panel-Data Analyses on Turkey’s Provinces. Amme İdaresi Dergisi, 7(2), 49-62.
4. Altınay, G. ve Karagöl, E. (2005). Electricity Consumption and Economic Growth: Evidence from Turkey, Energy Economics, 27, 849-486.
5. Akarca, A.T. ve Long, T.V. (1980). On The Relationship Between Energy and GNP: A Reexamination. Journal of Energy and Development, 5, 326-331.
6. Aydın, F. F. (2010). Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (35), 317-340.
7. Breusch, T. S. ve Pagan, A. R. (1980). The Lagrange Multiplier Test and Its Applications to Model SpeciŞcation Tests in Econometrics, Review of Economic Studies, 47, 239-253.
8. Böhm, D. C. (2008). Electricity Consumption and Economic Growth In The European Union: A Causality Study Using Panel Unit Root and Cointegration Analysis, 5th International https://ieeexplore.ieee.org/document/4579055/. on the European Electricity Market,

9. Chang, Y. (2004). Bootstrap Unit Root Tests in Panels with Cross Sectional Dependency, Journal of Econometrics, 120(2), 263-293.
10. Dam, M. M. (2014). Sera Gazı Emisyonlarının Makroekonomik Değişkenlerle İlişkisi: OECD Ülkeleri için Panel Veri Analizi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Adnan Menderes Üniversitesi SBE, Aydın.
11. Değer, M. K., ve Recepoğlu, M. (2018). Yerel Ekonomik Büyümede Devletin Rolü: Kamu Yatırım Harcamaları mı Yoksa Yatırım Teşvikleri mi?. Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi, 27 (1), 1-22.
12. Doğanay, M. A. ve Değer, M. K. (2017). Yükselen Piyasa Ekonomilerinde Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve İhracat İlişkisi: Panel Veri Eşbütünleşme Analizleri (1996- 2014). Çankırı Karatekin Üniversitesi İİBF Dergisi, 7 (2), 127-145.
13. Genç M. C., Değer, M. K. ve Berber, M. (2011). Human Capital and Export: Panal Data Causality Analysis on Provinces in Turkey. İktisat İşletme ve Finans, 29(299), 91-105.
14. Gerni C., Değer, M. K. ve Emsen, Ö. S. (2009). Provincial Economic Growth in Turkey: Cross-Sectional Analyses. İktisat İşletme ve Finans, 24(282), 54-81.
15. Ghosh, S. (2002). Electricity Consumption and Economic Growth in India. Energy Policy, 30(2), 125-129.
16. Göçer, İ. (2013). Ar-Ge Harcamalarının Yüksek Teknolojili Ürün İhracatı, Dış Ticaret Dengesi ve Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkileri. Maliye Dergisi, 165(2), 215-240.
17. Granger, C. WJ. (1969). Investigating Causal Relations by Econometric Models and Cross-Spectral Methods. Econometrica: Journal of the Econometric Society,37(3), 424-438.
18. Karagöl, E., Erbaykal, E. ve Ertuğrul, H. M. (2007). Türkiye'de Ekonomik Büyüme ile Elektrik Tüketimi İlişkisi: Sınır Testi Yaklaşımı. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 8(1), 72-80.
19. Kraft, J. ve Kraft, A. (1978). On The Relationship Between Energy and GNP. Journal of Energy and Development, 3, 401-403.
20. Li, F., Dong, S., Li, X., Liang, Q. ve Yang, W. (2011). Energy Consumption - Economic Growth Relationship and Carbon Dioxide Emissions in China, Energy Policy, 39, 568–574.
21. Mehrara, M. (2007). Energy Consumption and Economic Growth: The Case Of Oil Exporting Countries, Energy Policy, 35, 2939-2945.
22. Pesaran M. H. (2007). A Simple Panel Unit Root Test In The Presence Of Cross- Section Dependence. Journal of Applied Econometrics, 22, 265-312.
23. Pesaran, M. H. (2004). General Diagnostic Tests for Cross Section Dependence in Panels. Cambridge Working Papers in Economics, 435.
24. Pesaran, M. H. ve Yamagata, T. (2008). Testing Slope Homogeneity in Large Panels, Journal of Econometrics, 142(1), 50-93.
25. Romano, A. A. ve Scandurra, G. (2013). Energy Consumption–Gross Domestic Product Causal Relationship in The Italian Regions. Classification and Data Mining, 279-286.
26. Shuyun, Y. ve Donghu, Y. (2011). The Causality Between Energy Consumption and Economic Growth in China: Using Panel Method in A Multivariate Framework”. Energy Procedia, 5, 808-812.
27. Sinha, D. (2009). The Energy Consumption-GDP Nexus: Panel Data Evidence From 88 Countries, MPRA Paper, No: 18446.
28. Swamy, P.A.V.B. (1970). Efficient Inference in a Random Coefficient Regression Model, Econometrica, 38(2), 311 323.
29. Tatoğlu, F. Y. (2017). Panel Zaman Serileri Analizi. İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş.
30. Tatoğlu, Ferda Y. (2013). İleri Panel Veri Analizi. İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş.
31. Usta, C. (2016). Türkiye’de Enerji Tüketimi Ekonomik Büyüme İlişkisinin Bölgesel Analizi. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 2(2), 181-201.
32. Usta, C. ve Berber, M. (2017). Türkiye’de Enerji Tüketimi Ekonomik Büyüme İlişkisinin Sektörel Analizi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(1), 173-187.
33. Westerlund, J. (2007). Testing for Error Correction in Panel Data. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 69, 709-748.