MAKYAVELİST LİDERLİK VE ZAMAN HIRSIZLIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİDE ÖRGÜTSEL MUHALEFETİN ARACILIK ROLÜ

Öz

Günümüzde işletmelerin rekabet edebilmeleri ve hayatta kalabilmeleri için birçok faktörü dikkate almaları gerekmektedir. Bu faktörlerden birisi, işletmelerin zamanı iyi bir şekilde değerlendirmesidir. Zamanını iyi bir şekilde değerlendiren işletmeler rekabet edebilirliklerini yükseltirken, zamanı iyi bir şekilde değerlendiremeyen işletmeler başarılı olma konusunda büyük zorluklarla karşı karşıya kalmaktadır. Bu kapsamda çalışanların çalışma sürelerinde zamanı etkin ve verimli kullanmalarını olumlu veya olumsuz etkileyen faktörler oldukça önemlidir. Çalışmada, Makyavelist liderlik ve zaman hırsızlığı arasındaki ilişki ve bu ilişkide örgütsel muhalefetin aracılık rolü araştırılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 23 ve SPSS PROCESS Programları kullanılmıştır. Çalışmanın bulgularına göre, Makyavelist liderliğin örgütsel muhalefet ve zaman hırsızlığı üzerinde pozitif etkisinin olduğu, ayrıca örgütsel muhalefetin Makyavelist liderlik ve zaman hırsızlığı arasındaki ilişkide aracılık rolü üstlendiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Makyavelist liderlik
• Zaman hırsızlığı
• Örgütsel muhalefet

THE MEDIATORY ROLE OF ORGANIZATIONAL OPPOSITION IN THE RELATIONSHIP BETWEEN MACHIAVELIST LEADERSHIP AND TIME THEFT

Öz

: Today, it is an undeniable fact that businesses must be managed by taking into account many factors in order to compete and survive. One of these factors is that businesses make good use of time. While businesses that make good use of their time increase their competitiveness, businesses that cannot make good use of their time face great difficulties in being successful. In this context, factors that positively or negatively affect employees' ability to use time effectively and efficiently during their working hours emerge as an important issue. In the study, the relationship between Machiavellian leadership and time theft and the mediating role of organizational opposition in this relationship was investigated. SPSS 23 and SPSS PROCESS Programs were used to analyze the data. According to the findings of the study, it was concluded that Machiavellian leadership has a positive effect on organizational opposition and time theft, and that organizational opposition plays a mediating role in the relationship between Machiavellian leadership and time theft.

Anahtar Kelimeler

• Machiavellian Leadership
• Time Theft
• Organizational Dissent

Kaynakça

1. Akar, V. (2022). Ailenin kişinin iş yaşamına müdahalesinin sonuçları: bireycilik ve belirsizlikten kaçınmanın moderatör etkileri. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 29(2), 389-410. https://doi.org/10.18657/yonveek.1058755 Akar, V. (2023). Örgütlerde yetenek yönetimin çalışanların iş performansına etkisi: Örgütsel vatandaşlık davranışının aracı ve işsizlik kaygısının düzenleyici rolü. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 24(1), 477-497. https://doi.org/10.31671/doujournal.1080788
2. Akar, V. ve Bekar, F. (2022). İşin anlamlılığının iş performansı üzerindeki etkisinde iş tatmininin aracı covid-19 korkusunun düzenleyici rolü. Journal of Economic & Social Research (2148-1407), 9(17).
3. Babadağ, M. (2019). Zaman hırsızlığı. C. N. Karabey ve G. Kerse (Ed.), Örgütsel davranış düzleminde güncel kavramlar (ss. 31-64). Ankara: Gazi Yayınevi.
4. Babadağ, M. ve Kerse, G. (2019). Zaman hırsızlığı ölçeğinin Türkçe uyarlamasının geçerliliğinin yeniden değerlendirilmesi ve kişilik özellikleri ile zaman hırsızlığı arasındaki ilişki. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(2), 419-438.
5. Brock, M. E. (2010). Investigating the antecedents of time banditry: Climate, personality and commitment. Oklahama of University. Doctoral Dissertation.
6. Brock, M. E., Martin, L. E. ve Buckley, M. R. (2013). Time theft in organizations: The development of the time banditry questionnaire. International Journal of Selection and Assesment, 21(3), 309-321. http://dx.doi.org/10.1111/ijsa.12040
7. Christie, R. ve Geis, F. L. (1970). Implications and Speculations. R. Christie ve F. L. Geis (Ed.), Studies in Machiavellianism içinde (339-358 ss.). New York: Academic Press.
8. Çetin, F., ve Basım, H. N. (2019). Örgütte bireysel farklılıklar, kişilik ve değerler. Ü. Sığrı ve S. Gürbüz (Ed.), Örgütsel davranış içinde (93-135 ss.). Beta Yayıncılık.

9. Çoban, C. (2022). The dark side of leadership: A conceptual assessment of toxic leadership. Business Economics & Management Research Journal, 5(1), 50-61.
10. Dahling, J. J., Kuyumcu, D. ve Librizzi, E. H. (2012). Machiavellianism, unethical behavior, and well-being in organizational life. R. A. Giacalone ve M. D. Promislo (Ed.), Handbook of Unethical Work Behavior: Implications for İndividual Well-Being içinde (183-194 ss.). M.E. Sharpe, Inc.
11. Ding, Z., Liu, W., Zhang, G. ve Wang, H. (2018). Supervisor narcissism and time theft: Investigating the mediating roles of emotional exhaustion and the moderating roles of attachment style. Frontiers in Psychology, 9, 1-10. http://dx.doi.org/10.3389/fpsyg.2018.02215
12. Üngör, J. E. (2021). Karanlık liderlik davranışlarının iş tatmini üzerindeki etkisi. Business and Management Studies: An International Journal, 9(1), 126-136. http://doi.org/10.15295/bmij.v9i1.1738
13. Ergül, A., Kartal, C. ve Gökdeniz, İ. (2017). The effect of employee voice on time stealing. İş’te Davranış Dergisi, 2 (1), 80-89.
14. Erkutlu, H. ve Chafra, J. (2019). Leader Machiavellianism and follower silence: The mediating role of relational identification and the moderating role of psychological distance. European Journal of Management and Business Economics, 28(3), 323-342. https://doi.org/10.1108/EJMBE-09-2018-0097%0A
15. Exline, R. V., Thibaut, J., Hickey, C. B. ve Gumbert, P. (1970). Visual interaction in relation to Machiavellianism and an unethical act. R. Christie ve F. L. Geis (Ed.), Studies in Machiavellianism içinde (53-75 ss.). New York: Academic Press.
16. Garner, J. T. (2009). Strategic dissent: Expressions of organizational dissent motivated by ınfluence goals. International Journal of Strategic Communication, 3, 34-51. https://doi.org/10.1080/15531180802606471
17. Gkorezis, P., Petridou, E. ve Krouklidou, T. (2015). The determinal effect of Machiavellian leadership on employees’ emotional exhaustion: Organizational cynicism as a mediator. Europe’s Journal of Psychology, 11(4), 619-631. http://dx.doi.org/10.5964/ejop.v11i4.988
18. Graen, G. B. ve Uhl-Bien, M. (1995). Relationship-based approach to leadership: Development of leader-member exchange (lmx) theory of leadership over 25 years: applying a multi-level multi-domain perspective. Leadership Quarterly, 6(2), 219-247. https://doi.org/10.1016/1048-9843(95)90036-5
19. Hammali, A. ve Nastiezaie, N. (2022). The effect of Machiavelli leadership on destructive organizational behaviors through mediation job stress. International Journal of Psychology and Educational Studies, 9(2), 272-282. https://dx.doi.org/10.52380/ijpes.2022.9.2.319
20. Hayes, A. F. (2013). Introduction to mediation, moderation, and conditional process analysis. New York, NY: Guilford Publications, Inc.
21. Henle, C. A., Reeve, C. L. ve Pitts, V. E. (2010). Stealing time at work: Attitudes, social, pressure, and perceived control as predictors of time theft. Journal of Business Ethics, 94, 53-67. https://www.jstor.org/stable/40665199
22. Hogan, R. ve Hogan, J. (2001). Assessing leadership: A view from the dark side. Internatıonal Journal Of Selectıon And Assessment, 9(1/2), 40-51. https://doi.org/10.1111/1468-2389.00162
23. Hogan, R. ve Kaiser, R. B. (2005). What we know about leadership. Review of General Psychology, 9(2), 169-180. https://doi.org/10.1037/1089-2680.9.2.169
24. Işık, M., ve Kızıltuğ, S. (2022). Karanlık liderlik algısının işgören performansı ve iş tatminine etkisi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(43), 307-326.
25. Jonason, P. K., ve Webster, G. D. (2010). The dirty dozen: a concise measure of the dark triad. Psychological assessment, 22(2), 420.
26. Jones, D. N. ve Paulhus, D. L. (2009). Machiavellianism. M. R. Leary & R. H. Hoyle (Ed.), Individual differences in social behavior içinde (93-108 ss.). Guilford.
27. Judge, T. A., Piccolo, R. F., ve Kosalka, T. (2009). The bright and dark sides of leader traits: A review and theoretical extension of the leader trait paradigm. The Leadership Quarterly, 20, 855-875.
28. Kanten, P., Yeşiltaş, M., ve Arslan, R. (2015). Kişiliğin karanlık yönünün üretkenlik karşıtı iş davranışlarına etkisinde psikolojik sözleşmenin düzenleyici rolü. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 29(2), 365-391.
29. Kassing, J. W. (1997). Articulating, antagonizing and displacing: A model of employee dissent. Communication Studies, 48(4), 311-332.
30. Kassing, J. W. ve Avtgis, T. A. (1999). Examining the relationship between organizational dissent and aggressive communication. Management Communication Quarterly, 13(1), 100-115. https://doi.org/10.1177/0893318999131004
31. Kassing, J. W. (2000). Investigating the relationship between superior‐subordinate relationship quality and employee dissent. Communication Research Reports, 17(1), 58-69.
32. Kassing, J. W. ve Armstrong, T. A. (2002). Someone’s going to hear about this: Examining the association between dissent-triggering events and employee’s dissent expressions. Management Communication Quarterly, 16(1), 39-65.
33. Kassing, J. W. (2008). Consider this: A comparison of factors contributing to employees’expressions of dissent. Communication Quarterly, 56(3), 342-355. https://doi.org/10.1080/01463370802240825
34. Ketchen, D. J., Craighead, C. W. ve Buckley, M. R. (2008). Time bandits: How they are created, why they are tolerated, and what can be done about them. Business Horizons, 51, 141-149. https://doi.org/10.1016/j.bushor.2007.11.005
35. Kiho, M. (2018). Time banditry at work and its predictors. Tallinn University of Tecnology School of Business and Governance Department of Business Administration. Master Thesis.
36. Ledeen, M. A. (1999). Machiavelli on modern leadership. St.Martin’s Press. Lorinkova, N. M. ve Perry, S. J. (2017). When is empowerment effective? The role of leader-leader exchange in empowering leadership, cynicism, and time theft. Journal of Management, 43(5), 1631-1654. https://doi.org/10.1177/0149206314560411
37. Lussier, R. N. ve Achua, C. F. (2015). Leadership: Theory, Application and Skill Development. USA: Cengage Learning.
38. Martin, L. E., Brock, M. E., Buckley, M. R. ve Ketchen, D. J. (2010). Time banditry: Examining the purloining of time in organizations. Human Resource Management Review, 20, 26-34. https://psycnet.apa.org/doi/10.1016/j.hrmr.2009.03.013
39. Naktiyok, S., Zengin, Y., ve Yıldırım, S. (2019). Yöneticilerin karanlık kişiliklerinin işe adanmışlık ve örgütsel muhalefete etkisi: Bir araştırma. İşletme Araştırmaları Dergisi, 11(4), 2472-2491. http://dx.doi.org/10.20491/isarder.2019.753
40. Özsoy, E., Rauthmann, J. F., Jonason, P. K. ve Ardıç, K. (2017). Reliability and validity of the Turkish versions of dark triad dirty dozen (DTDD-T), short dark triad (SD3-T), and single item narcissism scale (SINS-T). Personality and Individual Differences, 117, 11-14.
41. Özsoy, E. (2019). Yöneticilerin karanlık kişilik özelliklerinin çalışanların tükenmişlik düzeylerine etkisi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 22(1), 194-203.
42. Pellegrini, E. K. ve Scandura, T. A. (2006). Leader–member exchange (LMX), paternalism, and delegation in the Turkish business culture: An empirical investigation. Journal of International Business Studies, 37, 264-279. http://dx.doi.org/10.1057/palgrave.jibs.8400185
43. Redding, W. C. (1985). Rocking boats, blowing whistles, and teaching speech communication. Communication Education, 34, 245-258. https://doi.org/10.1080/03634528509378613
44. Rehman, U. ve Shahnawaz, M. G. (2018). Machiavellianism, job autonomy and counterproductive work behaviour among Indian managers. Journal of Work and Organizational Psychology, 34(2), 83-88.
45. Rogoza, R. ve Cieciuch, J. (2020). Dark triad traits and their structure: An empirical approach. Current Psychology, 39, 1287-1302. https://link.springer.com/article/10.1007/s12144-018-9834-6
46. Saltoğlu, S., ve Uysal Irak, D. (2020). Kişiliğin karanlık üçlüsü: Narsisizm, Makyavelizm ve Psikopati. Türk Psikoloji Yazıları, 23(45), 42-58.
47. Snider, L. (2001). Crimes against capital: Discovering theft of time. Social Justice, 28, 3(85), 105-120. https://www.jstor.org/stable/29768099
48. Snider, L. (2002). Theft of time: Disciplining through science and law. Osgoode Hall Law Journal, 40(1), 89-112. Şanal, M., ve Dağtekin, H. (2018). Y kuşağında Makyavelizm ve girişimcilik üzerine bir inceleme. Social Sciences Studies Journal, 4(13), 317-328. http://dx.doi.org/10.26449/sssj.342
49. Tang, T. L., Chen, Y. J. ve Sutarso, T. (2008). The love of money Machiavellianism, risk tolerance, and unethical behavior. Management Decision, 46(2), 243-263. https://doi.org/10.1108/00251740810854140
50. TDK (Türk Dil Kurumu) (1998). Genel Açıklamalı Sözlük. Ankara: TDK Yayınları.
51. Ugrin, J. C., Pearson, J. M. ve Odom, M. D. (2008). Cyber-slacking: Self-control, prior behavior and the ımpact of deterrence measures. Review of Business Information Systems, 12(1), 75-88. http://dx.doi.org/10.19030/rbis.v12i1.4399
52. Uğurlu, F. (2022). Makyavelist liderliğin örgütsel sinizm ve mobbinge etkisi: Hatay ili bankacılık sektöründe bir araştırma. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2), 822-836. https://orcid.org/0000-0003-1852-8797
53. Van Dyne, L., Kamdar, D., ve Joireman, J. (2008). In-role perceptions buffer the negative impact of low LMX on helping and enhance the positive impact of high LMX on voice. Journal of Applied Psychology, 93(6), 1195–1207. https://doi.org/10.1037/0021-9010.93.6.1195
54. Volmer, J., Koch, I. K., ve Göritz, A. S. (2016). The brigts and dark sides of leaders’ dark triad traits: Effects on subordinates’ career succes and well-being. Personality and Individual Differences, 101, 413-418.
55. Yağcı, M., ve Yüceler, A. (2016). Kavramsal boyutlarıyla sanal kaytarma. International Journal of Social Sciences and Education Research, 2(2), 663-673.
56. Yu, D. ve Liang, J. (2004). A new model for examining the leader–member exchange (LMX) theory. Human Resource Development International, 7(2), 251-264. https://doi.org/10.1080/1367886042000243826
57. Zengin, Y. (2019). Karanlık liderliğin örgütsel seslilik ve iş tatmini üzerindeki etkisi. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 10(9), 310-337. http://doi.org/10.9775/kauiibfd.2019.013
58. Wai, M. ve Tiliopoulus, N. (2012). The affective and cognitive empathic nature of the dark triad of personality. Personality and Individual Differences, 52, 794-799. https://doi.org/10.1016/j.paid.2012.01.008