Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

ANALYSIS OF COMMUNICATIONS IN DIGITAL ENVIRONMENT AS A TECHNOLOGY ADDICTION ON WHATSAPP EXAMPLE

Yıl 2025, Cilt: 1 Sayı: 2, 51 - 58, 31.07.2025

Öz

TEKNOLOJİ BAĞIMLILIĞI OLARAK DİJİTAL ORTAMDAKİ YAZIŞMALARIN WHATSAPP ÖRNEĞİ ÜZERİNDEN ANALİZİ
Damla ZEYHAN AYDIN
Çanakkale Onsekiz Mart University, Turkey
damla.zeyhan@gmail.com
https://orcid.org/0000-0003-1249-1153
Teknolojinin gelişmesi ile birlikte günlük hayatımıza dahil olan yeni uygulamaların sayısı giderek artmaktadır. Whatsapp uygulaması da günümüzde en sık kullanılan sosyal medya uygulamalarından birisidir. Bireyler hem sosyal hayatlarında hem de iş hayatlarında diğer bireylerle iletişim kurmak için Whatsapp uygulamasının bireysel yazışma ve grup yazışmaları bölümlerini kullanmaktadırlar. Kullanımlar ve doyumlar yaklaşımı çerçevesinde değerlendirildiğinde her bireyin Whatsapp kullanım nedenleri ve bu uygulamadan elde ettikleri doyumlar değişebilmektedir. Giderek artan Whatsapp kullanımı ile birlikte teknoloji bağımlılığı, dijital gözetim durumu ve pürdikkat çalışma ile ilgili bazı sorunların da ortaya çıktığı düşünülmektedir. Bu bağlamda bu çalışmada yetişkinlerin Whatsapp kullanım durumları teknoloji bağımlılığı, dijital gözetim ve pürdikkat çalışma bağlamında incelenecektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. 30-45 yaş aralığındaki 50 yetişkin ile yarı yapılandırılmış görüşme formu üzerinden derinlemesine görüşme yapılmıştır. Görüşmelerden elde edilen sonuçlar betimsel analiz yöntemi ile irdelenmiş ve Whatsapp uygulamasının bilinçli kullanımına ilişkin önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Teknoloji Bağımlılığı, Whatsapp, Kullanımlar ve Doyumlar Yaklaşımı

Kaynakça

  • Referans1 Alter, A. (2018). Karşı Konulmaz. Paloma Yayınevi, İstanbul, 260s.
  • Referans2 Aydoğan, D., Yenğin, D. ve Bayrak T. (2022). Sanatın Hibrit Gerçeklik Alanı: “Metaverse”. Yedi: Sanat, Tasarım ve Bilim Dergisi, 28, 53-66.
  • Referans3 Balcı, A., ve Tezel-Şahin, F. (2016). Sosyal Medyanın Aile Katılımında Kullanılabilirliği Üzerine Bir İnceleme. Kastamonu Üniversitesi Kastamonu Eğitim Dergisi, 24(5), 2309-2322.
  • Referans4 Büyüköztürk, Ş., Akgün, Ö. E., Demirel, F., Karadeniz, Ş. ve Çakmak, E. K. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi Yayıncılık, Ankara, 263s.
  • Referans5 Cavar Akpınar, S. (2022). Anlık İleti Sistemlerinin Kullanımının Birleştirilmiş Teknoloji Kabul ve Kullanım Teorisi Bağlamında İncelenmesi: Kamu Personeli Üzerine Bir Çalışma. Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
  • Referans6 Church, K. ve Oliveira, R. (2013). What’s Up With WhatsApp? Comparing Mobile Instant Messaging Behaviors With Traditional SMS. Mobile HCI. 352-361.
  • Referans7 Çelebi, S. İ. ve Terkan, R. (2021). WhatsApp Uses and Gratifications: A Focus Group Research. Yeni Yüzyıl’da İletişim Çalışmaları Dergisi, 1(2), 26‑35.
  • Referans8 Erdem, C. ve Avcı, F. (2020). Okul Öncesi Eğitimde Aile Katılımının Sağlanması için Bilgi İletişim Teknolojilerinin Kullanımı: WhatsApp Uygulaması Örneği. Başkent University Journal of Education, 7(2), 439-452.
  • Referans9 Göncü, S. (2018). Kullanımlar ve Doyumlar Yaklaşımı Çerçevesinde Y Kuşağının WhatsApp Kullanımı Üzerine bir İnceleme. TRT Akademi, 3(6), 590-612.
  • Referans10 Güngör, N. (2022). İletişim Kuramlar ve Yaklaşımlar. (6. Baskı). Siyasal Kitabevi, Ankara, 104s.
  • Referans11 Işık, M. (2016). İletişim Bilimine Giriş. Eğitim Yayınevi, Ankara, 154s.
  • Referans12 Menon, D. (2022). Uses and Gratifications of Photo Sharing on Instagram. International Journal of Human‑Computer Studies, 168, 102917.
  • Referans13 Menon, D. ve Meghana, H. R. (2021). Unpacking the Uses and Gratifications of Facebook: A Study Among College Teachers in India. Computers in Human Behavior Reports, 3, 100066.
  • Referans14 Newport, C. (2017). Pürdikkat Odaklanma Becerisini Nasıl Yitirdik, Nasıl Geri Kazanabiliriz. Metropolis Yayıncılık, İstanbul, 69s.
  • Referans15 Ochieng, R. A., Muchunku, I. G. ve Baya, S. Y. (2025). Internal Stakeholders’ Satisfaction Levels on WhatsApp Usage for Corporate Communication in Public Universities of Kenya. American Journal of Humanities and Social Sciences Research, 9 (5), 153‑161.
  • Referans16Tuncer, N. (2021). Aileler Ve Öğretmenler Arasındaki İletişim İçin Güncel Bir Uygulama: WhatsApp Grubu Örneği. Trakya Eğitim Dergisi, 11 (2), 1037-1063.
  • Referans17 Uzun, K. ve Uluçay, D. (2017). İş Ortamında WhatsApp Kullanımı ve Kesintiye Uğrama. Selçuk Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 10 (1), 216-231.
  • Referans18 Wasserman, E. ve Zwebner, Y. (2017). Communication Between Teachers and Parents Using the WhatsApp Application. International Journal of Learning, Teaching and Educational Research, 16(2), 1-12.
  • Referans19 WhatsApp 2023 User Statistics: How Many People Use WhatsApp? (2023). 01.06.2023 tarihinde https://backlinko.com/WhatsApp-users adresinden alınmıştır.
  • Referans20 Yaylagül, L. (2006). Kitle İletişim Kuramları Egemen ve Eleştirel Yaklaşımlar. Dipnot Yayınları, Ankara, 54s.
  • Referans21 Yazıcı, T. (2015). Kişilerarası İletişimde Anlık Mesajlaşma Uygulamalarının Yeri: WhatsApp Uygulaması ile İlgili Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir İnceleme. International Journal of Social Sciences and Education Research, 1 (4), 1334-1356.
  • Referans22 Yengin, D. (2017). İletişim Çalışmalarında Araştırma Yöntemleri ve Uygulamaları. Der Yayınları, İstanbul, 38s.
  • Referans23 Yengin, D. ve Bayrak, T. (2022). Yeni Medya Kuram ve Yaklaşımlar 101. Der Yayınları, İstanbul, 103s.
  • Referans24 Yengin, D., Bayrak, T. ve Harranoğlu, S. (2023). Medyada Sanal Gerçeklik Kullanımı: Haber Üretimi Örneği BBC Haber. Karadağ, G. H. (Ed.). Dijital Okumalar. Nobel Bilimsel, Ankara, 120s.
  • Referans25 Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin Yayıncılık, Ankara, 239s.
  • Referans26 Yılmaz, S. ve Yengin, D. (2021). Film Çalışmalarında Dijital Gözetimin Duygusal Yaklaşım Analizi. Communication and Technology Congress, Doi: 10.17932/CTC.2021/ctc21.052. Referans27 Yılmazel, S. E. (2023). Dijital Pazarlama Yönetimi. Dijital İnsan Kaynakları Pazarlaması, 25 (12).

TEKNOLOJİ BAĞIMLILIĞI OLARAK DİJİTAL ORTAMDAKİ YAZIŞMALARIN WHATSAPP ÖRNEĞİ ÜZERİNDEN ANALİZİ

Yıl 2025, Cilt: 1 Sayı: 2, 51 - 58, 31.07.2025

Öz

TEKNOLOJİ BAĞIMLILIĞI OLARAK DİJİTAL ORTAMDAKİ YAZIŞMALARIN WHATSAPP ÖRNEĞİ ÜZERİNDEN ANALİZİ
Damla ZEYHAN AYDIN
Çanakkale Onsekiz Mart University, Turkey
damla.zeyhan@gmail.com
https://orcid.org/0000-0003-1249-1153
ÖZ
Teknolojinin gelişmesi ile birlikte günlük hayatımıza dahil olan yeni uygulamaların sayısı giderek artmaktadır. Whatsapp uygulaması da günümüzde en sık kullanılan sosyal medya uygulamalarından birisidir. Bireyler hem sosyal hayatlarında hem de iş hayatlarında diğer bireylerle iletişim kurmak için Whatsapp uygulamasının bireysel yazışma ve grup yazışmaları bölümlerini kullanmaktadırlar. Kullanımlar ve doyumlar yaklaşımı çerçevesinde değerlendirildiğinde her bireyin Whatsapp kullanım nedenleri ve bu uygulamadan elde ettikleri doyumlar değişebilmektedir. Giderek artan Whatsapp kullanımı ile birlikte teknoloji bağımlılığı, dijital gözetim durumu ve pürdikkat çalışma ile ilgili bazı sorunların da ortaya çıktığı düşünülmektedir. Bu bağlamda bu çalışmada yetişkinlerin Whatsapp kullanım durumları teknoloji bağımlılığı, dijital gözetim ve pürdikkat çalışma bağlamında incelenecektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. 30-45 yaş aralığındaki 50 yetişkin ile yarı yapılandırılmış görüşme formu üzerinden derinlemesine görüşme yapılmıştır. Görüşmelerden elde edilen sonuçlar betimsel analiz yöntemi ile irdelenmiş ve Whatsapp uygulamasının bilinçli kullanımına ilişkin önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Teknoloji Bağımlılığı, Whatsapp, Kullanımlar ve Doyumlar Yaklaşımı
ANALYSIS OF COMMUNICATIONS IN DIGITAL ENVIRONMENT AS A TECHNOLOGY ADDICTION ON WHATSAPP EXAMPLE
ABSTRACT
With the development of technology, the number of new applications that are included in our daily lives is increasing. Whatsapp application is one of the most frequently used social media applications today. Individuals use the individual correspondence and group correspondence sections of the Whatsapp application to communicate with other individuals both in their social and business lives. When evaluated within the framework of uses and gratifications approach, the reasons for each individual's use of Whatsapp and the satisfaction they get from this application may change. It is thought that with the increasing use of Whatsapp, some problems related to technology addiction, digital surveillance and deep work have emerged. In this context, in this study, WhatsApp use cases of adults will be examined in the context of technology addiction, digital surveillance and deep work. Qualitative research method was used in the study. In-depth interviews were conducted with 50 adults between the ages of 30-45 using a semi-structured interview form. The results obtained from the interviews were examined with the descriptive analysis method and suggestions were made regarding the conscious use of the Whatsapp application.
Key Words: Technological Addiction, Whatsapp, Uses and Gratifications Approach

Kaynakça

  • Referans1 Alter, A. (2018). Karşı Konulmaz. Paloma Yayınevi, İstanbul, 260s.
  • Referans2 Aydoğan, D., Yenğin, D. ve Bayrak T. (2022). Sanatın Hibrit Gerçeklik Alanı: “Metaverse”. Yedi: Sanat, Tasarım ve Bilim Dergisi, 28, 53-66.
  • Referans3 Balcı, A., ve Tezel-Şahin, F. (2016). Sosyal Medyanın Aile Katılımında Kullanılabilirliği Üzerine Bir İnceleme. Kastamonu Üniversitesi Kastamonu Eğitim Dergisi, 24(5), 2309-2322.
  • Referans4 Büyüköztürk, Ş., Akgün, Ö. E., Demirel, F., Karadeniz, Ş. ve Çakmak, E. K. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi Yayıncılık, Ankara, 263s.
  • Referans5 Cavar Akpınar, S. (2022). Anlık İleti Sistemlerinin Kullanımının Birleştirilmiş Teknoloji Kabul ve Kullanım Teorisi Bağlamında İncelenmesi: Kamu Personeli Üzerine Bir Çalışma. Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
  • Referans6 Church, K. ve Oliveira, R. (2013). What’s Up With WhatsApp? Comparing Mobile Instant Messaging Behaviors With Traditional SMS. Mobile HCI. 352-361.
  • Referans7 Çelebi, S. İ. ve Terkan, R. (2021). WhatsApp Uses and Gratifications: A Focus Group Research. Yeni Yüzyıl’da İletişim Çalışmaları Dergisi, 1(2), 26‑35.
  • Referans8 Erdem, C. ve Avcı, F. (2020). Okul Öncesi Eğitimde Aile Katılımının Sağlanması için Bilgi İletişim Teknolojilerinin Kullanımı: WhatsApp Uygulaması Örneği. Başkent University Journal of Education, 7(2), 439-452.
  • Referans9 Göncü, S. (2018). Kullanımlar ve Doyumlar Yaklaşımı Çerçevesinde Y Kuşağının WhatsApp Kullanımı Üzerine bir İnceleme. TRT Akademi, 3(6), 590-612.
  • Referans10 Güngör, N. (2022). İletişim Kuramlar ve Yaklaşımlar. (6. Baskı). Siyasal Kitabevi, Ankara, 104s.
  • Referans11 Işık, M. (2016). İletişim Bilimine Giriş. Eğitim Yayınevi, Ankara, 154s.
  • Referans12 Menon, D. (2022). Uses and Gratifications of Photo Sharing on Instagram. International Journal of Human‑Computer Studies, 168, 102917.
  • Referans13 Menon, D. ve Meghana, H. R. (2021). Unpacking the Uses and Gratifications of Facebook: A Study Among College Teachers in India. Computers in Human Behavior Reports, 3, 100066.
  • Referans14 Newport, C. (2017). Pürdikkat Odaklanma Becerisini Nasıl Yitirdik, Nasıl Geri Kazanabiliriz. Metropolis Yayıncılık, İstanbul, 69s.
  • Referans15 Ochieng, R. A., Muchunku, I. G. ve Baya, S. Y. (2025). Internal Stakeholders’ Satisfaction Levels on WhatsApp Usage for Corporate Communication in Public Universities of Kenya. American Journal of Humanities and Social Sciences Research, 9 (5), 153‑161.
  • Referans16Tuncer, N. (2021). Aileler Ve Öğretmenler Arasındaki İletişim İçin Güncel Bir Uygulama: WhatsApp Grubu Örneği. Trakya Eğitim Dergisi, 11 (2), 1037-1063.
  • Referans17 Uzun, K. ve Uluçay, D. (2017). İş Ortamında WhatsApp Kullanımı ve Kesintiye Uğrama. Selçuk Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 10 (1), 216-231.
  • Referans18 Wasserman, E. ve Zwebner, Y. (2017). Communication Between Teachers and Parents Using the WhatsApp Application. International Journal of Learning, Teaching and Educational Research, 16(2), 1-12.
  • Referans19 WhatsApp 2023 User Statistics: How Many People Use WhatsApp? (2023). 01.06.2023 tarihinde https://backlinko.com/WhatsApp-users adresinden alınmıştır.
  • Referans20 Yaylagül, L. (2006). Kitle İletişim Kuramları Egemen ve Eleştirel Yaklaşımlar. Dipnot Yayınları, Ankara, 54s.
  • Referans21 Yazıcı, T. (2015). Kişilerarası İletişimde Anlık Mesajlaşma Uygulamalarının Yeri: WhatsApp Uygulaması ile İlgili Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir İnceleme. International Journal of Social Sciences and Education Research, 1 (4), 1334-1356.
  • Referans22 Yengin, D. (2017). İletişim Çalışmalarında Araştırma Yöntemleri ve Uygulamaları. Der Yayınları, İstanbul, 38s.
  • Referans23 Yengin, D. ve Bayrak, T. (2022). Yeni Medya Kuram ve Yaklaşımlar 101. Der Yayınları, İstanbul, 103s.
  • Referans24 Yengin, D., Bayrak, T. ve Harranoğlu, S. (2023). Medyada Sanal Gerçeklik Kullanımı: Haber Üretimi Örneği BBC Haber. Karadağ, G. H. (Ed.). Dijital Okumalar. Nobel Bilimsel, Ankara, 120s.
  • Referans25 Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin Yayıncılık, Ankara, 239s.
  • Referans26 Yılmaz, S. ve Yengin, D. (2021). Film Çalışmalarında Dijital Gözetimin Duygusal Yaklaşım Analizi. Communication and Technology Congress, Doi: 10.17932/CTC.2021/ctc21.052. Referans27 Yılmazel, S. E. (2023). Dijital Pazarlama Yönetimi. Dijital İnsan Kaynakları Pazarlaması, 25 (12).
Toplam 26 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Medya Okuryazarlığı, Yetişkin Eğitimi, Medya ve İletişim Eğitimi
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Damla Zeyhan Aydın 0000-0003-1249-1153

Deniz Yengin 0000-0002-6846-0770

Gönderilme Tarihi 12 Mayıs 2025
Kabul Tarihi 30 Temmuz 2025
Yayımlanma Tarihi 31 Temmuz 2025
Yayımlandığı Sayı Yıl 2025 Cilt: 1 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA Zeyhan Aydın, D., & Yengin, D. (2025). TEKNOLOJİ BAĞIMLILIĞI OLARAK DİJİTAL ORTAMDAKİ YAZIŞMALARIN WHATSAPP ÖRNEĞİ ÜZERİNDEN ANALİZİ. Denizli İl Millî Eğitim Müdürlüğü Bilim ve Eğitim Dergisi, 1(2), 51-58.