Araştırma Makalesi

Sosyal Medyada İkincil Kimlikler: Lise Öğrencilerinin İkincil (Priv) Instagram Hesaplarının Anlamı

Cilt: 2 Sayı: 2 1 Ağustos 2026
PDF İndir
EN TR

Sosyal Medyada İkincil Kimlikler: Lise Öğrencilerinin İkincil (Priv) Instagram Hesaplarının Anlamı

Öz

İnsanlık, tarih boyunca ortak ihtiyaçlarını karşılamak ve çevresel koşullara uyum sağlamak amacıyla bir arada yaşamış, süregelen bu durum toplumsal yaşamın temelini oluşturmuştur. Teknolojinin ve dijital platformların gelişmesi, toplumsallaşma süreçlerini yeniden şekillendirerek bireylerin sosyal medya aracılığıyla kendilerini ifade etme ve toplumsal alanda yer edinme biçimlerinde önemli değişimlere yol açmıştır. Bu değişimlerden biri de gençler arasında yaygınlaşan priv hesap kullanımıdır. Bu araştırma, lise öğrencilerinin priv hesap kullanım oranlarını belirlemeyi ve priv hesapların gençler için taşıdığı anlamı ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma, açıklayıcı sıralı karma yöntem deseniyle yürütülmüştür. İlk aşamada, ilçedeki farklı lise türlerinden tabakalı örnekleme yöntemiyle seçilen 1351 öğrenciye priv hesap kullanım oranlarını belirlemek amacıyla anket uygulanmıştır. Nicel veriler SPSS paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgulara göre lise öğrencilerinin %52,4’ünün priv hesap kullandığı belirlenmiştir. İkinci aşamada, nicel bulguları derinlemesine açıklamak amacıyla priv hesap kullanan ve görüşmeye gönüllü öğrenciler arasından cinsiyet ve okul türleri dikkate alınarak seçilen 25 öğrenciyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşme verileri içerik analizi tekniğiyle MAXQDA yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, priv hesapların daha bireysel ve samimi bir ortam oluşturarak sosyal etkileşimleri özelleştirdiğini ortaya koymuştur. Araştırma sonuçları, ebeveynler, eğitimciler ve bireysel kimlik inşası süreçlerini inceleyen araştırmacılar için priv hesapların, gençlerin kimlik oluşumuna ve toplumsallaşma süreçlerine katkılarını anlamak açısından yeni bir bakış açısı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı (BİDEB) - 2204-A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması.

Proje Numarası

1689B012511877 (2025 Yılı TÜBİTAK 2204-A) Sosyoloji Alanı - İzmir Bölge Birinciliği ve Türkiye Finali Birinciliği

Etik Beyan

Bu araştırma için gerekli olan etik kurul izni İzmir Bakırçay Üniversitesi Sosyal, Beşerî, Fen ve Mühendislik Bilimleri Araştırmaları Etik Kurulu tarafından 24.02.2026 tarih ve 52 sayılı kararı ile alınmıştır. Bu çalışmada, “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması gereken tüm kurallara uyulduğu ve “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler” başlığı altında belirtilen eylemlerden hiçbirinin gerçekleştirilmediği taahhüt edilmektedir”

Teşekkür

Bu araştırma sürecine gönüllü olarak katılım sağlayan tüm lise öğrencilerine ve çalışmanın yürütülmesinde desteklerini esirgemeyen herkese içten teşekkürlerimizi sunarız Araştırma kapsamında hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme sorularının açıklayıcı sıralı karma yöntemin nitel aşamasına uygunluğu konusundaki değerli geri bildirimleri ile çalışmamıza bilimsel katkı sunan Uşak Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Berrak KOCAMAN’a şükranlarımızı sunarız. 2025 yılı TÜBİTAK 2204-A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Sosyoloji alanında Türkiye Birinciliği derecesine layık görülen bu çalışmanın hazırlanmasına imkân sağlayan ve gençlerin bilimsel süreçlerde yer almasını destekleyen TÜBİTAK’a teşekkürlerimizi sunarız.

Kaynakça

  1. Alamsyah, A. G., Ardelisma, A., Nugraha, A. ve Jannah, M. (2025). Second Instagram accounts: A study of Generation Z's Self-Identity in Medan. Satwika: Kajian Ilmu Budaya dan Perubahan Sosial, 9(1), 62-77.
  2. Aristoteles. (2008). Politika. Remzi Kitabevi.
  3. Baki, A. ve Gökçek, T. (2012). Karma yöntem araştırmalarına genel bir bakış. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 11(42), 1-21.
  4. Beatrice, V. A. ve Damastuti, R. (2024). Phenomenon of self disclosure in use second Instagram account, study phenomenology of Gen-Z in Yogyakarta. ICOMMEDIG: International Conference on Communication and Media Digital, 1(1), 169–180.
  5. Büyüköztürk, Ş. (2005). Anket geliştirme. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(2), 133-151.
  6. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri (17. baskı). Pegem Akademi.
  7. Creswell, J. W. (2021). Karma yöntem araştırmalarına giriş. Pegem Akademi Yayıncılık.
  8. Çakar, Y. ve Can, D. (2022). Sosyal ağlarda paylaşım türleri: Instagram’da anonim ve kişisel hesapların karşılaştırılması. D. Yengin ve H. Çiftçi (Ed.), A’dan Z’ye iletişim çalışmaları-8 içinde (ss. 381–402). İksad Yayınevi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Aile ve İlişkiler Sosyolojisi, Sosyoloji (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

6 Nisan 2026

Kabul Tarihi

30 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 2 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Kozan, A. N., Candar, N. D., & Aydoğan, B. (2026). Sosyal Medyada İkincil Kimlikler: Lise Öğrencilerinin İkincil (Priv) Instagram Hesaplarının Anlamı. Denizli İl Millî Eğitim Müdürlüğü Bilim ve Eğitim Dergisi, 2(2), 90-110. https://izlik.org/JA66FF43XE
AMA
1.Kozan AN, Candar ND, Aydoğan B. Sosyal Medyada İkincil Kimlikler: Lise Öğrencilerinin İkincil (Priv) Instagram Hesaplarının Anlamı. DPNE-SciED. 2026;2(2):90-110. https://izlik.org/JA66FF43XE
Chicago
Kozan, Ayşe Nesrin, Nefin Dilşad Candar, ve Burak Aydoğan. 2026. “Sosyal Medyada İkincil Kimlikler: Lise Öğrencilerinin İkincil (Priv) Instagram Hesaplarının Anlamı”. Denizli İl Millî Eğitim Müdürlüğü Bilim ve Eğitim Dergisi 2 (2): 90-110. https://izlik.org/JA66FF43XE.
EndNote
Kozan AN, Candar ND, Aydoğan B (01 Ağustos 2026) Sosyal Medyada İkincil Kimlikler: Lise Öğrencilerinin İkincil (Priv) Instagram Hesaplarının Anlamı. Denizli İl Millî Eğitim Müdürlüğü Bilim ve Eğitim Dergisi 2 2 90–110.
IEEE
[1]A. N. Kozan, N. D. Candar, ve B. Aydoğan, “Sosyal Medyada İkincil Kimlikler: Lise Öğrencilerinin İkincil (Priv) Instagram Hesaplarının Anlamı”, DPNE-SciED, c. 2, sy 2, ss. 90–110, Ağu. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA66FF43XE
ISNAD
Kozan, Ayşe Nesrin - Candar, Nefin Dilşad - Aydoğan, Burak. “Sosyal Medyada İkincil Kimlikler: Lise Öğrencilerinin İkincil (Priv) Instagram Hesaplarının Anlamı”. Denizli İl Millî Eğitim Müdürlüğü Bilim ve Eğitim Dergisi 2/2 (01 Ağustos 2026): 90-110. https://izlik.org/JA66FF43XE.
JAMA
1.Kozan AN, Candar ND, Aydoğan B. Sosyal Medyada İkincil Kimlikler: Lise Öğrencilerinin İkincil (Priv) Instagram Hesaplarının Anlamı. DPNE-SciED. 2026;2:90–110.
MLA
Kozan, Ayşe Nesrin, vd. “Sosyal Medyada İkincil Kimlikler: Lise Öğrencilerinin İkincil (Priv) Instagram Hesaplarının Anlamı”. Denizli İl Millî Eğitim Müdürlüğü Bilim ve Eğitim Dergisi, c. 2, sy 2, Ağustos 2026, ss. 90-110, https://izlik.org/JA66FF43XE.
Vancouver
1.Ayşe Nesrin Kozan, Nefin Dilşad Candar, Burak Aydoğan. Sosyal Medyada İkincil Kimlikler: Lise Öğrencilerinin İkincil (Priv) Instagram Hesaplarının Anlamı. DPNE-SciED [Internet]. 01 Ağustos 2026;2(2):90-110. Erişim adresi: https://izlik.org/JA66FF43XE