BİTKİLERDE MİKRONÜKLEUS TESTİ İLE GENOTOKSİK HASARIN DEĞERLENDİRİLMESİ
Öz
İnsanlığın varoluşundan günümüze kadar çevre değişik
faktörlerin etkisi ile kirletilmektedir. Özellikle son yıllarda bu kirliliğin
yoğunluğu ve şiddeti önemli ölçüde artmıştır. Genotoksik kimyasalların salınımı
ile meydana gelen bu kirlilik artışı ekosistemi ve insanların da içinde
bulunduğu tüm organizmaları olumsuz yönde etkilemektedir. Bundan dolayı hava,
su ve toprak kontaminantları ve bunların organizmalara etkisini belirlemek
amacıyla hızlı ve kesin metotlara ihtiyaç vardır. Bitki köklerinin meristematik
mitotik hücreleri çevresel kirleticilerin genotoksisitesinin değerlendirilmesi
için uygun ve etkili sitogenetik materyallerdir. Kromozom/kromatid aberasyonu,
kardeş kromatid değişimi ve mikronükleus gibi birçok sitolojik yöntemler
arasında sitolojik hasarların değerlendirilmesinde en etkili ve kolay
uygulanabilen metotlardan biri mikronükleus oluşumudur. Bitkilerde kullanılan
mikronükleus testi çevreyle ilgili kimyasal maddelerin genotoksik profillerinin
değerlendirilmesinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı
sayısal ve yapısal kromozom aberasyonlarının indirekt göstergesi olarak bilinen
mikronükleus testinin bitkilerde kullanımının değerlendirilmesidir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- [1] D. Feretti, I. Zerbini, C. Zani, E. Ceretti, M. Moretti, and S. Monarca, “Allium cepa chromosome aberration and micronucleus tests applied to study genotoxicity of extracts from pesticide-treated vegetables and grapes”, Food Add. Contam, 24(6), 561–572 (2007).
- [2] A. Özkara, D. Akyıl, S. F. Erdoğmuş, and M. Konuk, “Evaluation of germination, root growth and cytological effects of wastewater of sugar factory (Afyonkarahisar) using Hordeum vulgare bioassays”, Environ Monit Assess, 183, 517–524 (2011).
- [3] A. Dhyèvre, A. S. Foltête, D. Aran, S. Muller, and S. Cotelle, “Effects of soil pH on the Vicia-micronucleus genotoxicity assay”, Mutat Res, 774, 17–21 (2014).
- [4] A. A. Başaran, “Farmakognozide Tek Hücre Jel Elektroforezi Uygulamaları. 14. Bitkisel İlaç Hammaddeleri Toplantısı, Bildiriler, 29-31 Mayıs 2002, Eskişehir, Eds. K.H.C.Başer ve N.Kırımer, ISBN 975-94077-2-8 (2004).
- [5] Ş. Saygı, “Deneysel toksikolojide toksisite testleri ve test sonuçlarının önemi”, Gülhane Tıp Dergisi, 45(3), 291-298 (2003).
- [6] A. Bedir, B. Bilgici, Z. Yurdakul, B. Ş. Gürsel, and M. Alvur, “DNA hasarı analizinde μ- FADU ve comet yöntemlerinin karşılaştırılması”, Türk Klinik Biyokimya Dergisi, 2(3), 97-103 (2004).
- [7] R. Kluge, and W. Podlesak, “Plant critical levels for the evaluation of boron toxicity in spring barley (Hordeum vulgare L.)”, Plant Soil, 83, 381–388 (1985).
- [8] W. F. Grant, “The present status of higher plant bioassay for the detection of environmental mutagens”, Mutat Res, 310, 175–185 (1994).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
15 Haziran 2015
Gönderilme Tarihi
10 Şubat 2015
Kabul Tarihi
11 Mayıs 2015
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2015 Sayı: 034