Araştırma Makalesi

PATLATMA KAYNAKLI YERSARSINTISI ÖLÇÜM SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Sayı: 007 15 Aralık 2004
PDF İndir
EN TR

PATLATMA KAYNAKLI YERSARSINTISI ÖLÇÜM SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

A~lk ocaklarda yapilan patlatma faaliyetleri sirasmda ortaya cikan bashca cevresel sorunlar yer sarsmnsi, hava soku ve kaya firlamasidrr. Bu tur sorunlar bazi kosullar altinda ~evre yaprlar uzerinde hasara neden olabildikleri gibi, patlatmah kazi

~all~malanmn yurutuldugu yerlerin yakmmda yasayan sakinlerle de sUrekli

anlasmazhklann kaynagt olabilirler. Bu nedenle; bu tur olumsuz etkileri en aza

indirecek ve Uretim hedeflerini aksatmayacak kontrollu bir patlatma modelinin ortaya konulmasi icin, patlatma sonucu olusacak yer sarsmnsmm tahrninine yonelik

~all~malar buyuk onern tasimaktadir. Bu ~all~mada, Arakli- Tasonu kalker ocagmda Uretim esnasmda patlatmadan kaynaklanan titresirnlerin ~evredeki okul, carni, tarihi eser ve evlere olan etkileri arasnnlrrusnr. Bu kapsamda, halen uygulanan basamakh

dusey delik patlatma kazi modeli incelenmis ve gerceklestirilen basamakh atimlara eslik edilerek yersarsrnnsi sinyalleri ol~UlmU~ttir. Yapilan istatistiksel analizler

neticesinde, patlatma sonrasi a~lga cikacak titresirnlerin onceden tahrninine yonelik istatistiksel esitlik 0.71 kararhhk katsayrsi ile bulunmustur. Her basamakta yapilan

atimlar ve her istasyonda olculen atrrnlar ayn ayn degerlendirildiginde daha yuksek kararhhk katsayrlan elde edilrnistir. Elde edilen esitlik kullandarak bundan sonra bu bolgede yapilacak patlatmalar icin kilavuz gorevi gorecek bir olcekli mesafe tablosu

olusturulmus ve patlatmadan kaynaklanan cevresel etkilerin en aza indirilrnesi ile

patlatma kosullanrun iyilesnrilmesi amaclanrrusnr. Attmlar sonucu olusan

titresirnlerin frekans degerlerinin %2.63'nUn 5-12 Hz arasmda, %78.95'inin 13-40

Hz arasmda, %18.42'sinin ise 40 Hz den daha yuksek oldugu gorulrnustur, TUm hava

soku kayitlan gurultuden rahatsiz olma seviyesi olan 140 dB degerinden dusuk

~lklTIl~tlr. Elde edilen verilerden maksimum parcacik hizmm gecikme basma kullarulan patlayrci rniktanmn artmasi ile yukseldigi, uzakhgm artrnasiyla dU~tUgU gorulrnustur. Aynca yapilan 38 adet OI~Um sonucuna gore srrasi ile "ppy-tvrne",

"Pl'V -Yer Degisrirme" ve "Frekans- Yer Degistirme" arasmdaki  ilişki degerlendirilmisrir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] Er\lkdl, B., Kesimal, A., Yilmaz, E., Kaya, R., Bafra Yiiresi Titrekkaya Mevkii Tasocaginin Uretiminde Patlatmadan Kaynaklanan Titresimlerin Bolgedeki Tarihi Yaptlar Uzerindeki Etkisinin Belirlenmesi, 3. Ulusal Kirmatas Sempozyumu, Istanbul, (2003),221-229.
  2. [2] Kaya, R., Kesimal, A., Yilmaz, E., En;lkdl, B., A Review of Environmental Effects Resulting From Quarry Blasting, 3rd Intern. Conference SGEM 2003, Modem Man. of Mine Producing, Geology and Environ. Protection, Bulgaria, (2003) 87-96.
  3. [3] Kahriman, A., Gorgun, S., Karadogan, A., Tuncer, G., A~lk Ocak Basamak Patlatmalanndan Kaynaklanan Yer Sarstnttsi Hizitun Tahmini: Can Linyit Isletmesi'nde Ornek Bir Caltsma, Turkiye 17. Uluslar arasi Madencilik Kongresi ve Sergisi - TUMAKS 2001, Ankara, (2001) 29-38.
  4. [4] Esen, S., Bilgin, H.A., Evaluation of Blast Vibrations From Sekkoy Surface Coal Mine in Turkey, Proceedings of 2ih Annual Conference on Explosives and Blasting Techniques, Editor: P.Sterk, International Society of Explosive Engineers Orlando, Florida, USA, (2001) 313-327.
  5. [5] Dowding, C.H., Blast Vibration Monitoring and Control,Prentice-Hall, (1985), 297 pages.
  6. [6] Siskind, D. E., Stagg, M.S., Kopp, r.w., Dowding, C.H.,Structure Response and Damage Produced by Ground Vibration from Surface Mine Blasting, RI 8507, Bureau of Mines, (1980), 74pages.
  7. [7] Anonim, Explosives ill Opencast Minig, (1975).
  8. [8] Bilgin, H.A, Esen, S., ve KIll~, M., Patlatma Kaynakli Yer Sarstnttlaruun Binalar Urerindeki Etkisi ve Biiyiitme Faktoriiniin Onemi, 16. Madencilik Kongresi, Ankara, (1999) 25-32.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Aralık 2004

Gönderilme Tarihi

15 Eylül 2004

Kabul Tarihi

11 Kasım 2004

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2004 Sayı: 007

Kaynak Göster

APA
Erçıkdı, B., Kesimal, A., Yılmaz, E., & Cihangir, F. (2004). PATLATMA KAYNAKLI YERSARSINTISI ÖLÇÜM SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Journal of Science and Technology of Dumlupınar University, 007, 195-216. https://izlik.org/JA97JU65TN
AMA
1.Erçıkdı B, Kesimal A, Yılmaz E, Cihangir F. PATLATMA KAYNAKLI YERSARSINTISI ÖLÇÜM SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. JSR-A. 2004;(007):195-216. https://izlik.org/JA97JU65TN
Chicago
Erçıkdı, B., A. Kesimal, E. Yılmaz, ve F. Cihangir. 2004. “PATLATMA KAYNAKLI YERSARSINTISI ÖLÇÜM SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ”. Journal of Science and Technology of Dumlupınar University, sy 007: 195-216. https://izlik.org/JA97JU65TN.
EndNote
Erçıkdı B, Kesimal A, Yılmaz E, Cihangir F (01 Aralık 2004) PATLATMA KAYNAKLI YERSARSINTISI ÖLÇÜM SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Journal of Science and Technology of Dumlupınar University 007 195–216.
IEEE
[1]B. Erçıkdı, A. Kesimal, E. Yılmaz, ve F. Cihangir, “PATLATMA KAYNAKLI YERSARSINTISI ÖLÇÜM SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ”, JSR-A, sy 007, ss. 195–216, Ara. 2004, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA97JU65TN
ISNAD
Erçıkdı, B. - Kesimal, A. - Yılmaz, E. - Cihangir, F. “PATLATMA KAYNAKLI YERSARSINTISI ÖLÇÜM SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ”. Journal of Science and Technology of Dumlupınar University. 007 (01 Aralık 2004): 195-216. https://izlik.org/JA97JU65TN.
JAMA
1.Erçıkdı B, Kesimal A, Yılmaz E, Cihangir F. PATLATMA KAYNAKLI YERSARSINTISI ÖLÇÜM SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. JSR-A. 2004;:195–216.
MLA
Erçıkdı, B., vd. “PATLATMA KAYNAKLI YERSARSINTISI ÖLÇÜM SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ”. Journal of Science and Technology of Dumlupınar University, sy 007, Aralık 2004, ss. 195-16, https://izlik.org/JA97JU65TN.
Vancouver
1.B. Erçıkdı, A. Kesimal, E. Yılmaz, F. Cihangir. PATLATMA KAYNAKLI YERSARSINTISI ÖLÇÜM SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. JSR-A [Internet]. 01 Aralık 2004;(007):195-216. Erişim adresi: https://izlik.org/JA97JU65TN