Finans Sisteminde Fintek Uygulamaları: Risk ve Fırsatlar

Öz

Dünya ve Türkiye ekonomisinde son dönemde finans piyasalarında yaşanan teknolojik yenilikler her geçen gün gerek bireysel gerek kurumsal ekonomik kararlarda belirleyici gücünü arttırmıştır. Gerek iç piyasada gerek uluslararası piyasalarda finansal teknolojilerde yaşanan hızlı dönüşümler firmalar arası rekabette önemli bir belirleyici haline gelmiştir. Finansal teknolojik yeniliklere ayak uydurabilen piyasa ekonomilerinde finansman çeşitliliğinin arttığı ve finansal kaynaklara ulaşmanın önündeki engellerin azaldığı görülmektedir. Artan finansal derinlik ve uluslararası rekabet finansal teknolojilerin önemini daha da arttırmakta ve Fintek’lerin ekonomik belileyici rolü her geçen gün daha da önem kazanmaktadır. Bu kapsamda çalışmada son dönemde özellikle finansal teknolojiler (FİNTEK)’de yaşanan dönüşümler, finansal teknolojik yenilikler ve araçlar araştırılmış ve ilgili araçlarda yaşanan gelişmelerin ekonomik aktörlere sunduğu fırsatlar ve riskler tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Finans
• Fintek
• Banka

Fintech Applications in the Financial System: Risks and Opportunities

Öz

Recent technological innovations in the financial markets in the world and Turkish economy have increased the determining power in both individual and corporate economic decisions. Rapid transformations in financial technologies in both domestic and international markets have become an important determinant in competition among firms. In market economies that can keep pace with financial technological innovations, financing diversity has increased and the barriers to accessing financial resources have decreased. Increasing financial depth and international competition further increase the importance of financial technologies and the economic determinant role of Fintechs is becoming more important day by day. In this context, this study analyses the recent transformations in financial technologies (Fintech), financial technological innovations and instruments, and discusses the opportunities and risks offered to economic actors by the developments in the related instruments.

Anahtar Kelimeler

• Finance
• Fintech
• Bank

Kaynakça

1. Akın, F. (2020). Dijital Dönüşümün Bankacılık Sektörü Üzerindeki Etkileri. Balkan & Near Eastern Journal of Social Sciences (BNEJSS), 6(2).
2. Alpaydın, E. (2020). Introduction to Machine Learning. Birleşik Krallık: MIT Press.
3. Altunbaş, C. (2021). Derin öğrenme ile hisse senedi piyasası tahmini (Master's thesis, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü).
4. Apple Support ‘’IPv6 güvenliği’’ (son erişim tarihi:30/11/2023). https://support.apple.com/tr-tr/guide/security/seccb625dcd9/web
5. Arner, D., Barberis, J., Buckley, R. (2016). The evolution of fintech: a new post -crisis paradigm? Sidney, Australia: University of New South Wales - Hong Kong Faculty of Law)
6. Ashton, K. (2009). That ‘internet of things’ thing. RFID journal, 22(7), 97-114.
7. Baker, M., & Wurgler, J. (2002). Market timing and capital structure. The journal of finance, 57(1), 1-32.
8. Barboza, F., Kımura, H., Altman, E. (2017). Machine learning models and bankruptcy prediction. Expert Systems with Applications, 83, 405-417.

9. Baydur, S. (2011). Alternatif Bir Ödeme Aracı Olarak Elektronik Cüzdan (Doctoral dissertation, Marmara Universitesi (Turkey)). Üniversitesi sosyal bilimler enstitüsü.
10. Berger, A. N., & Di Patti, E. B. (2006). Capital structure and firm performance: A new approach to testing agency theory and an application to the banking industry. Journal of Banking ve Finance, 30(4), 1065-1102.
11. Buterın, V. (2014). Yeni nesil bir akıllı sözleşme ve merkezi olmayan uygulama platformu. Beyaz Kitap, 3(37), 2-1
12. Chen, J. J. (2004). Determinants of capital structure of Chinese-listed companies. Journal of Business research, 57(12), 1341-1351.
13. Chen, C., Yokoyama, S., Yamashita, T., Kawamura, H. (2019). Application of XGBoost to Credit Scoring. Information processing Society Of Japan, 194(11), 1-8.
14. Ceran, M. (2019). Bankacılıkta Dijitalleşme Kapsamında, Öğrenen Yapay Zekâ Desteğiyle Sorunlu Kredilerin Belirlenmesi (Doctoral Dissertation, Marmara Universitesi (Turkey)).
15. Coad, A., & Rao, R. (2008). Innovation and firm growth in high-tech sectors: A quantile regression approach. Research policy, 37(4), 633-648.
16. Coşkun, Ö. (2012). Bankacılık sektöründe alternatif dağıtım kanallarının müşteriler üzerindeki etkisi (Master's thesis, Ufuk Üniversitesi).
17. Demirdöğen, Y. (2019). Fintek Ekosistemi İçin Gerekli Düzenlemeler (Regtek). Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 10(24), 311-321.
18. Deng, L., Yu, D. (2014). Deep learning: methods and applications. Foundations and trends® in signal processing, 7(3–4), 197-387.
19. Durukal, O., Öztürk, N. K. (2019). Kamusal hizmet sunumunda blokchain teknolojisi. EKEV Akademi Dergisi, (77), 449-456.
20. Erden, B., Topal, B. (2021). Türkiye’de ve Dünyada İslami Fintek sektörünün gelişimi. Ardahan Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(1), 69-75.
21. Ener, Ü. A. (2015). Giyilebilir teknolojiler: İnsan ötesi ve gelecekteki uygulamalar üzerine bir çalışma (Doctoral dissertation, Yüksek Lisans Tezi), İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi. İletişim ve Tasarım Bölümü, Ankara).
22. Ernst & Young (2018). Türkiye Fintech Ekosisteminin Sürdürülebilir Gelişimi için 23 Öneri. https://www.ey. com/Publication/vwLUAssets/Fintech_Donusumu_Raporu/%24FILE/EY_Turkiye_Fintech_Donusumu_raporu.pdf
23. Erturan, İ. E., Ergin, E. (2017). Muhasebe denetiminde nesnelerin interneti: Stok döngüsü. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (75).
24. Ertürk, T., 1999, GSM Bankacılığı, Banka ve Para Teknolojileri Dergisi, Sayı 2, Sayfa 20-24
25. Fortune (2012), Nakdin Ölümü, Yıl:5, Sayı:59, s.83-91
26. Fung, B. S., Halaburda, H. (2016). Central Bank Digital Currencies: A Framework For Assessing Why And How. Available At SSRN 2994052.,
27. Genç, S., Küçükçolak, R. A. (2020). Türkiye'de Fintek Sektörü. Working Paper Series Dergisi, 1(1), 48-60
28. Hussein, A. J., Bayati, A. (2016). Nesnelerin İnterneti için Ölçeklenebilir, Güvenli ve Birlikte Çalışabilir Tasarım (Doctoral dissertation, Yüksek Lisans Tezi), Çankaya Üniversitesi. Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Ankara).
29. İşbankası blog ‘’Dijital Cüzdan Nedir ve Ne İşe Yarar?’’(son erişim tarihi:30/11/2023). https://www.isbank.com.tr/blog/dijital-cuzdan-nedir-ne-ise-yarar#:~:text=Dijital%20c%C3%BCzdan%3B%20banka%20kart%C4%B1%2C%20kredi,gerekti%C4%9Finde%20g%C3%BCncelliyor%20ve%20iptal%20edebiliyor.Dijital Para ile Kripto Para Arasındaki Farklar | İş Bankası Blog (isbank.com.tr)
30. İşbankası blog ‘’Dijital Para ile Kripto Para Arasındaki Farklar’’ (son erişim tarihi: 30/11/2023) https://www.isbank.com.tr/blog/dijital-para-ile-kripto-para-arasindaki-farklar#:~:text= Dijital%20Para%20ve%20Kripto%20Para%20Aras%C4%B1ndaki%20Farklar&text=Hem%20dijital%20hem %20kripto%20para,ise%20belli%20bir%20merkezi%20olmas%C4%B1.
31. İş bankası blog ‘’ Nesnelerin İnterneti Nedir ve Hayatımızı Nasıl Değiştirecek?’’ (son erişim tarihi: 30/11/2023). Nesnelerin İnterneti Nedir ve Hayatımızı Nasıl Değiştirecek? | Türkiye İş Bankası A.Ş. (isbank.com.tr)
32. Jakub, B. (2015). Does Bitcoin follow the hypothesis of efficient market. International Journal of Economic Sciences, 4(2), 10-23
33. Karaköse, İ. S. (2017). Elektronik ödemelerde blok zinciri sistematiği ve uygulamaları, Kayseri, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
34. Kirdaban, M. İ. (2005). Ödeme sistemlerindeki gelişmeler ve ödeme sistemlerinin finansal sistem istikrarı üzerindeki etkileri, Ankara, TCMB Uzman Yeterlilik Tezi.
35. Korkmaz, S., Gövdeli, Y. E. (2005). Türk Bankacılığında Alternatif Dağıtım Kanalları ve Ürünleri ile Bunların Gelişiminde ve Pazarlanmasında Eğitimin Önemi.
36. Kuveyttürk blog ‘’ Sanal dünyanın dikkat çeken oluşumlarından olan dijital ve kripto paranın özelliklerini, farklılıklarını ve kullanım alanlarını birlikte inceleyelim.’’ (son erişim tarihi: 30/11/2023) https://www.kuveytturk.com.tr/blog/teknoloji/dijital-para-vs-kripto-para
37. Kuveyt Türk Katılım Bankası ‘’Nesnelerin İnterneti Hayatımızı Nasıl Değiştirecek?’’(son erişim tarihi: 30/11/2023). https://www.kuveytturk.com.tr/blog/teknoloji/nesnelerin-interneti-hayatimizi-nasil-degistirecek
38. Lecun, Y., Bengıo, Y., Hınton, G. (2015). Deep learning. nature, 521(7553), 436-444.
39. Leong, K., & Sung, A. (2018). FinTech (Financial Technology): What is it and how to use technologies to create business value in fintech way?. International Journal of Innovation, Management and Technology, 9(2), 74-78.
40. Marne S., Churi S., Correia D., Gomes, J., (2021), Predicting Price of Cryptocurrency – A Deep
41. Menat, R. (2016). Why we’re so excited about FinTech. The fintech book: The financial technology handbook for investors, entrepreneurs and visionaries, 10-12Learning Approach. International Journal of Engineering Research & Technology, 9(3), 387-393.
42. Mıtchell, T. M. (1997). Machine learning, USA.
43. O'hara, K. (2017). Smart contracts-dumb idea. IEEE Internet Computing, 21(2), 97-101.
44. Ojeka, S. A., Ikpefan, O. A. (2011). “Electronic Commerce, Automationand Online Banking in Nigeria: Challenges and Benefits”. School of DoctoralStudies (EuropeanUnion) Journal 1: 39-50.
45. Olorunnimbe, K., Viktor, H. (2023). Deep learning in the stock market—a systematic survey of practice, backtesting, and applications. Artificial Intelligence Review, 56(3), 2057-2109.
46. Özkan, İ., & Ülker, E. (2017). Derin öğrenme ve görüntü analizinde kullanılan derin öğrenme modelleri. Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi, 6(3), 85-104
47. Palabıyık, Ö., Başol, O. (2020). Blokzincir Teknolojisinin Bankacılık Sektörü İstihdamı Üzerine Olası Etkileri. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 111-124.
48. Polları, I. (2016). The rise of Fintech opportunities and challenges. Jassa, (3), 15-21.
49. Sınger, M., 1996, Who Will Capture Value In On Line Financial Services? The McKinsey Quarterly 2, s: 78-83
50. Samuel, A., L., (1959) "Some Studies in Machine Learning Using the Game of Checkers," in IBM Journal of Research and Development, vol. 3, no. 3, pp. 210-229
51. Sun, Y., Wang, X., & Tang, X. (2014). Deep learning face representation from predicting 10,000 classes. In Proceedings of the IEEE conference on computer vision and pattern recognition (pp. 1891-1898).
52. Temelkov, Z. (2018). Fintech Firmaları Bankalar Için Fırsat Mı Yoksa Tehdit Mi? Uluslararası Bilgi Dergisi, İşletme Ve Yönetim, 10 (1), 137-143.
53. Tevetoğlu, M. (2021). Ethereum ve Akıllı Sözleşmeler. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 12(1), 193-208.
54. Turpın, J. B. (2014). Bitcoin: The economic case for a global, virtual currency operating in an unexplored legal framework. Ind. J. Global Legal Stud., 21, 335.
55. Türkiye Bankalar Birliği (TBB) ‘’Dijital, İnternet ve Mobil Bankacılık İstatistikleri’’ (son erişim tarihi: 30/11/2023) Dijital-Internet-Mobil_Bankacilik_Istatistikleri-Eylul_2023.pdf (tbb.org.tr)
56. Türkiye Bankalar Birliği (TBB) ‘’Elektronik Bankacılık Terimleri’’ (son erişim tarihi: 30/11/2023). tbb.org.tr/tr/faaliyetler/teknoloji-ve-odeme-sistemleri/dijital-bankacilik/4570
57. Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) ‘’ Dijital Türk Lirası Kullanımına İlişkin Basın Duyurusu’’ (son erişim tarihi: 30/11/2023) https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/1076a43f-3368-4565-a77e-964b06034e53/DUY2022-55.pdf?MOD=AJPERES&CACHEID= ROOTWORKSPACE-1076a43f-3368-4565-a77e-964b06034e53-oltJbZ2
58. Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) ‘’Finansal İstikrar Raporu Kasım 2016’’ (son erişim tarihi : 30/11/2023) Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası(TCMB)https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/c6b44f97-b4c1-4cdc-a6e7-e1c255d96661/Fir_TamMetin23.pdf?MOD=AJPERES& CACHEID=ROOTWORKSPACEc6b44f97-b4c1-4cdc-a6e7-e1c255d96661
59. Türkmen, S. Y., Durabilmez, S. E. (2019). Blockchain teknolojisi ve Türkiye finans sektöründeki durumu. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(1), 30-45.
60. Wang, G., Hao, J., Ma, J., Jiang, H. (2011). A comparative assessment of ensemble learning for credit scoring. Expert systems with applications, 38(1), 223-230.
61. Yapıkredi bankası Blog ‘’ Dijital Cüzdan Nedir? Nasıl Kullanılır?’’ (son erişim tarihi: 30/11/2023). [https://www.yapikredi.com.tr/blog/surdurulebilirlik/finansal-okuryazarlik/detay/dijital-cuzdan-nedir-nasil-kullanilir
62. Yıldız, B. (2019). Dijital Dönüşüm Sürecinde Blok Zinciri Teknolojisi ve Akıllı Sözleşmeler.
63. Zengin, B., GÜNGÖRDÜ, A. (2013). Elektronik ödeme sistemlerinin olasi etkileri üzerine bir inceleme. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(3), 129-150.