Misfit or Strategic Partner? The Role of Gatekeeping, Geopolitics, and Institutional mechanisms on Turkey’s EU–BRICS Relations

Abstract

Over the three decades following trade liberalization, countries have formed trade, economic, and political unions. In contrast to the European Union (EU), other formations such as BRICS, where membership criteria remain relatively ambiguous, have emerged. In such cases, institutional and structural similarities, along with trade motivations, play a significant role in determining admission. Despite the differences in governance and accession criteria, Turkey faces partial integration offers in both institutions without full membership. A review of the literature reveals that three key mechanisms exist in Turkey’s engagement with the EU and BRICS: asymmetric interdependence, institutional gatekeeping, and strategic flexibility. These can be explained through trade orientation, formal and informal rules of acceptance, alongside selective cooperation models. Therefore, partial integration should not be interpreted as an incomplete process; rather, is an equilibrium based on mutual hybrid integration. This form appears due to the coexistence of flexibility and selective gatekeeping, alongside conditions of unequal interdependence between the parties. To explain this duality, the paper argues that differentiated integration, beyond traditional arrangements, can strengthen Turkey’s position. In conclusion, when a candidate exhibits geographical, ideological, and structural similarities with multiple blocs, intermediate forms may produce more sustainable outcomes than constant candidacy or transitional membership status.

Keywords

• Turkey–EU Relations
• BRICS
• Institutional Gatekeeping
• Asymmetric Interdependence
• Differentiated Integration

Uyumsuz Üye mi, Stratejik Ortak mı? Türkiye’nin AB–BRICS İlişkilerinde Kapı Bekçiliği, Jeopolitik ve Kurumsal Mekanizmaların Rolü

Öz

Son otuz yılda, ticaretin serbestleşmesiyle birlikte ülkeler ticari, ekonomik ve politik birlikler oluşturmaktadır. Avrupa Birliği’nin (AB) aksine üyelik kriterlerinin muğlak kaldığı, BRICS gibi diğer oluşumlar da söz konusudur. Bu durumlarda, kurumsal ve yapısal benzerlikler ile ticari motivasyonlar üyeliğe kabulde etkin rol oynamaktadır. Yönetim ve giriş kriterlerinde olan tüm farklılıklara rağmen Türkiye iki kurumda da tam üyelik olmaksızın kısmı entegrasyon önerileriyle baş başa kalmaktadır. İlgili literatür incelendiğinde Türkiye’nin AB ve BRICS süreçleri ile ilgili üç mekanizmaya odaklanıldığı gözlemlenir: Asimetrik karşılıklı bağımlılık, kurumsal kapı bekçiliği ve stratejik esneklik.  Mekanizmaların çalışma kanallarını; ticaret eğilimi, resmi ve gayri resmi kabul kurallarının yanı sıra, seçici iş birliği modelleri ile açıklamak mümkündür. Analizler sonucu, kısmi entegrasyonun tamamlanamamış bir giriş sürecinin yerine, karşılıklı hibrit entegrasyonu temel alan bir denge modeli olduğunu savunmak mümkündür. İki taraf için de esneklik ve seçici kapı bekçiliği kavramlarının yanında, eşit olmayan karşılıklı bağımlılık olduğu durumlarından ötürü bu formun oluştuğu görülmektedir. Bu çifte standart uygulamasını açıklamada, bu makale geleneksel üyelik aranjmanlarının ötesinde; farklılaştırılmış entegrasyon tipinin Türkiye’nin pozisyonunu güçlendirebileceğini savunmaktadır. Sonuç olarak, aday ülkenin iki grup ile de coğrafi, ideolojik ve yapısal benzerlikler taşıdığı durumlarda, ara üyelik tipi entegrasyonların, geçiş tipi ya da uzun süren aday üye konumlarının aksine, daha sürdürülebilir sonuçlar çıkarabileceğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye–AB Ilişkileri
• BRICS
• Kurumsal Kapı Bekçiliği
• Asimetrik Karşılıklı Bağımlılık
• Farklılaştırılmış Entegrasyon

Kaynakça

1. Acemoglu, D., Johnson, S. & Robinson, J.A., 2005. Institutions as a Fundamental Cause of Long‑Run Growth. NBER Working Paper 10481. https://www.nber.org/papers/w10481
2. Baun, M.J., 2000. A Wider Europe: The Process and Politics of European Union Enlargement. Bloomsbury. https://www.bloomsbury.com/uk/wider-europe-9780847690367/ Boix, C., 2007. The Institutional Accommodation of an Enlarged Europe. Working Paper. https://doi.org/10.2139/ssrn.1023145
3. Börzel, T.A. & Risse, T., 2018. The Oxford Handbook of Comparative Regionalism. Oxford University Press. https://global.oup.com/academic/product/the-oxford-handbook-of-comparative-regionalism-9780198807187
4. Coccia, M., 2020. Effects of the Institutional Change Based on Democratization on Origin and Diffusion of Technological Innovation. arXiv. https://arxiv.org/abs/2001.08432
5. Džankić, J., Keil, S. & Kmezić, M. (eds.), 2019. The Europeanisation of the Western Balkans: A Failure of EU Conditionality? Springer. https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-030-15702-8
6. Gateva, E., 2015. European Union Enlargement Conditionality. Palgrave Macmillan. https://link.springer.com/book/10.1057/9781137482433
7. Hammermann, F. & Schweickert, R., 2005. EU Enlargement and Institutional Development: How Far Away Are the EU's Balkan and Black Sea Neighbors? Kiel Working Paper 1261. https://ideas.repec.org/p/zbw/ifwkwp/1261.html
8. Inotai, A., 2003. The Enlargement of the European Union. Oxford University Press. https://academic.oup.com/book/34402/chapter/292166520

9. Keohane, R.O., 1984. After Hegemony: Cooperation and Discord in the World Political Economy. Princeton University Press. https://press.princeton.edu/books/paperback/9780691007116/after-hegemony
10. Landesmann, M.A. & Rosati, D.K. (eds.), 2004. Shaping the New Europe: Economic Policy Challenges of European Union Enlargement. Springer. https://link.springer.com/book/10.1057/9780230523692
11. North, D.C., 1990. Institutions, Institutional Change, and Economic Performance. Cambridge University Press. https://www.cambridge.org/core/books/institutions-institutional-change-and-economic-performance/6F3C7C79E5F28E7DA09B87C32BB22F24
12. Schimmelfennig, F., Engert, S. & Knobel, H., 2006. International Socialization in Europe: European Organizations, Political Conditionality and Democratic Change. Springer. https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-540-37222-0
13. Schimmelfennig, F. & Sedelmeier, U. (eds.), 2005. The Politics of European Union Enlargement: Theoretical Approaches. Routledge. https://www.routledge.com/The-Politics-of-European-Union-Enlargement-Theoretical-Approaches/Schimmelfennig-Sedelmeier/p/book/9780415361293
14. Sekulić, T., 2020. The European Union and the Paradox of Enlargement: The Complex Accession of the Western Balkans. Springer. https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-030-42295-0
15. Vedres, B. & Nordlund, C., 2017. Dis-embedded Openness: Inequalities in European Economic Integration at the Sectoral Level. arXiv. https://arxiv.org/abs/1711.02626