COVİD-19 PANDEMİSİNİN FİNANSAL ORANLAR ÜZERİNE ETKİSİ: BİST’TE BİR İNCELEME

Öz

Covid-19 küresel salgınının ülkelerin ekonomilerine etkileri uzun bir süre devam etmiştir. Bu salgından sektörler ve firmalar farklı boyutlarda etkilenmektedir. Yapılan çalışmada Covid-19 küresel salgınının BIST Sınai endeksinde işlem görmekte olan firmaların finansal tabloları üzerindeki etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada 2018 Aralık – 2021 Eylül dönemleri arasında kesintisiz olarak varlığını sürdürmüş ve düzenli verisine ulaşılabilen 142 işletmenin mali tablolarındaki verilere oran analizi uygulanmıştır. BIST Sınai endeksinde faaliyet göstermekte olan işletmelerin likidite, borçluluk, faaliyet ve karlılık olmak üzere toplam dört ana grupta 40 oran uygulanmıştır. Hesaplanan oranların pandemi döneminde anlamlı bir farklılık olup olmadığının saptanması adına bağımlı örneklem t-testi uygulanmıştır. Sonuç olarak işletmelerin bazı finansal oranlarında Covid-19 öncesi ve Covid-19 döneminde anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• BIST Sınai endeksi
• Covid-19 Pandemisi
• Oran analizi
• T-testi.

THE EFFECT OF COVİD-19 PANDEMIC ON FINANCIAL RATIOS: A REVIEW ON THE BIST

Öz

The global Covid-19 pandemic continues to affect the economies of countries. Industries and companies are affected by this epidemic in different dimensions. The study aims to investigate the impact of the Covid-19 global epidemic on the financial statements of companies traded in the BIST industrial index. In the study, ratio analysis was applied to the data in the financial statements of 142 enterprises, which continued to exist uninterruptedly between December 2018 and September 2021 and whose regular data can be reached. In total, 40 ratio were applied in four main groups of enterprises operating in the BIST Industrial Index, including liquidity, indebtedness, activity and profitability. Dependent sample t-test was applied to determine whether the calculated rates had a significant difference during the pandemic period. As a result, a significant difference was found in some financial ratios of enterprises in the pre-Covid-19 and Covid-19 periods.

Anahtar Kelimeler

• BIST Industrial Index
• Covid-19 Pandemic
• Rate Analysis
• T-test.

Kaynakça

1. Alaeddinoğlu, F., & Rol, S. (2020). Covid-19 pandemisi ve turizm üzerindeki etkisi. Van Yüzüncüyıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Salgın Hastalıklar Özel Sayısı. 233-258.
2. Ay, İ. C. (2021). COVID-19 pandemisinin Türkiye'nin ihracatı üzerine etkileri için bir analiz. JOEEP: Gelişmekte Olan Ekonomiler ve Politikalar Dergisi, 6(1), 272-283.
3. Balcı, Y. ve Çetin, G. (2020). Covid-19 pandemi sürecinin Türkiye'de istihdama etkileri ve kamu açısından alınması gereken tedbirler. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(37), 40-58.
4. Bulut, R. ve Pınar, Ç. (2020). Covid-19 döneminde Türkiye’de istihdam ve pandemiler. Oğuzhan Sosyal Bilimler Dergisi, 2(2), 217-225.
5. Çalış, Y. E. , Atılgan Sarıdoğan, A. & Küçükgergerli, N. (2021). Covid-19 Pandemisinin Türkiye’de İlaç Sanayi Mali Yapısına Etkilerinin Analizi: Eczacıbaşı İlaç A.Ş. Örneği . Muhasebe ve Finansman Dergisi , Ağustos 2021 (Özel Sayı) , 273-294 .
6. Demir, Z. (2020). Covid-19’un Bist 100’deki şirketlerin mali tabloları üzerindeki etkisinin oran yöntemi ile analizi. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(2), 439-465.
7. Dündar, Y. ve Bahar, O. (2020). Turizm güvenliği. Ankara: Gazi Kitapevi.
8. Eroğlu, E. (2020). Covid-19’un ekonomik etkisinin ve pandemiyle mücadele sürecinde alınan ekonomik tedbirlerin değerlendirilmesi. International Journal of Public Finance, 5(2), 211-236.

9. Güven, H. (2020). Covid-19 pandemik krizi sürecinde e-ticarette meydana gelen değişimler. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(5), 251-268.
10. Han, A., Pehlivan, C. ve Konat, G. (2022). Covid-19 pandemi sürecinin Türkiye ekonomisine etkilerinin ampirik analizi. Sağlık ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi, 4(1), 32-49.
11. İğdeli, A. ve Demirtaş, C. (2021). Covid-19’un Etkilerinin sektörel açıdan değerlendirilmesi (1. Basım) Bursa: Ekin Yayınevi.
12. Kara, E. (2020). Covid-19 pandemisi: İşgücü üzerindeki etkileri ve istihdam tedbirleri. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(5), 269-282.
13. Kılıç, F. A., Tığtepe, E. ve Ersungur, Ş. M. (2022). Covid-19 pandemisinin uluslararası ticarete etkisi: Türkiye örneği. Gümrük ve Ticaret Dergisi, 9(27), 66-81.
14. Korkut, Y., Eker, M., Zeren, F. ve Altunişik, R. (2020). Covıd-19 pandemisinin turizm üzerindeki etkileri: Borsa İstanbul turizm endeksi üzerine bir inceleme. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19 (Covıd-19 Özel Sayı), 71-86.
15. Koyuncu, T. ve Meçik, O. (2020). Covid-19 pandemisinin Türkiye'de ekonomik büyümeye sektörel ve sektörler arası etkileri. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 18(4), 112-131.
16. Nakiboğlu, A. ve Işık, S. (2020). Covid-19 salgınının ekonomi üzerindeki etkileri: Türkiye’de işletme sahipleri üzerinde bir araştırma. Turkish Studies, 15(4), 765-789.
17. Özdemir Altınay, M. (2020). Covid-19 salgını sonrası alınan önlemlerle turizm: Muhtemel senaryolar. Journal of Recreation and Tourism Research, 7(2), 222-238.
18. Soylu, Ö. B. (2020). Türkiye ekonomisinde covid-19’un sektörel etkileri. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(6), 169-185.
19. Ünüvar, İ. ve Aktaş, H. (2022). Dünya’da ve Türkiye’de covid-19 pandemisinin ekonomik etkileri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 25(1), 124-140.