GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE BORSA BÜYÜKLÜĞÜNÜN FİRMALARIN SERMAYE YAPISI ÜZERİNE ETKİSİ

Öz

Kurumsal finans teorilerinin gelişimiyle birlikte sermaye yapısı ile ilgili literatürde birçok çalışma yapılmıştır. Firmaların varlık ediniminde, nasıl bir sermaye yapısına sahip olması gerektiği ve finansman çeşitliliğinin nasıl olması gerektiği finansal kararların en başında gelen konulardan olmuştur. Sermaye piyasasının gelişmişliğinin bir göstergesi olan borsa büyüklüğü, bir ülkedeki dolaşımdaki pay senetlerinin toplam değerini ifade eder. Bu çalışmanın amacı, finansman ihtiyacının yüksek olduğu gelişmekte olan ülkelerin borsa büyüklüğünün firmaların sermaye yapısı üzerine etkisini araştırmaktır. Araştırmada panel veri regresyon yöntemi kullanılmıştır. Veri seti, 1996-2019 yılları arasında, 10218 firmadan elde edilen 96946 gözlem sayısından oluşmaktadır. Elde edilen bulgulara göre borsa büyüklüğünün, toplam borç oranı ve uzun vadeli borç oranı üzerine negatif ve anlamlı etkisi, kısa vadeli borç oranı üzerine ise pozitif anlamlı etkisi tespit edilmiştir. Ayrıca firmaların kârlılık, maddilik, nakit, PD/DD, büyüklük, Ar-Ge harcamaları ve firma riski değişkenleri kontrol değişkeni olarak modelde kullanılmıştır. Gelişmekte olan ülkelerde sermaye piyasasının gelişimi, pay piyasasının büyümesine katkı sağlamaktadır. Bu bağlamda, borsa büyüklüğü, firmaların öz kaynak kullanımını destekleyen önemli bir faktör olarak öne çıkmaktadır. Bu nedenle, borsa büyüklüğü ile firmaların sermaye yapısı arasında uzun vadede negatif bir ilişki olduğu gözlemlenmiştir. Bu çalışma, elde edilen bulgular doğrultusunda literatüre özgün ve kapsamlı bir katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sermaye Yapısı
• Borsa Büyüklüğü
• Gelişmekte Olan Ülkeler
• Kurumsal Finans
• Panel Veri

THE EFFECT OF STOCK MARKET DEVELOPMENT ON CAPITAL STRUCTURE OF FIRMS IN EMERGING COUNTRIES

Öz

With the development of corporate finance theories, numerous studies have been conducted in the literature regarding capital structure. The issues of what type of capital structure firms should have when acquiring assets and how their financing should be diversified have been among the most critical financial decisions. The stock market size, which is an indicator of the development of the capital market, refers to the total value of the circulating shares in a country. Therefore, the aim of this study is to investigate the effect of stock market size on the capital structure of firms in emerging countries, where there is a high demand for financing. The study employs panel data regression analysis. The dataset consists of 96,946 observations obtained from 10,218 firms between 1996 and 2019. According to the findings, the stock market development has a negative and significant effect on the total debt ratio and long-term debt ratio, while it has a positive and significant effect on the short-term debt ratio. Additionally, variables such as profitability, tangibility, cash, price-to-book ratio, size, R&D expenditures, and firm risk have used as control variables in the model. The development of capital markets in Emerging countries contributes to the growth of equity markets. In this context, stock market size stands out as an important factor supporting the use of equity by firms. Therefore, a long-term negative relationship between stock market size and firms' capital structure has been observed. This study provides a unique and comprehensive contribution to the literature based on the findings obtained.

Anahtar Kelimeler

• Capital Structure
• Stock Market Development
• Emerging Countries
• Corporate Finance
• Panel Data

Kaynakça

1. Abdioğlu, N., & Deniz, D. (2015). Borsa İstanbul’da işlem gören imalat sanayi şirketlerinin sermaye yapılarının firmaya özgü belirleyicileri. Sosyoekonomi, 23(26), 195-214.
2. Abdioğlu, N., (2019). Sermaye yapısı ve sürdürülebilirlik endeksi: Borsa İstanbul üzerine bir uygulama. 5. Uluslararası sosyal ve eğitim bilimleri araştırmaları kongresi 11-14 Temmuz 2019. Bursa
3. Acaravcı, S. K. (2015). The determinants of capital structure: Evidence from the Turkish manufacturing sector. International journal of economics and financial issues, 5(1), 158-171.
4. Ain, Q., Jan, U. S, & Rafiq, M. (2011). Effect of macroeconomic factors on capital structure decisions of firm-evidence from a developing country. Journal of Business and Economic Review,3(1):1-24.
5. Akinyomi, O.J.,& Olagunju A. (2013). Determinant capital structure in Nigeria. International Journal of Innovation and Applied Studies 4(3), 999-1005. ISSN 2028-9324.
6. Allen, D. E. (1991). The determinants of capital structure of listed Australian companies: The financial manager’s perspective. Australian Journal of Management, 16(2), 103-128. https://doi.org/10.1177/031289629101600201
7. Al‐Sakran, S. A. (2001). Leverage determinants in the absence of corporate tax system: the case of non‐financial publicly traded corporations in Saudi Arabia. Managerial Finance, 27(10/11), 58-86.
8. Alves, P.F.P. & Ferreira, M.A. (2011). Capital structure and law around the world. Journal of Multinational Financial Management, 21(3), 119-150.

9. Arsov, S., & Naumoski, A. (2016). Determinants of capital structure: An empirical study of companies from selected post-transition economies. Zbornik Radova Ekonomski Fakultet u Rijeka34(1), 119-146.
10. Ata, H. A. & Ağ, A. G. Y. (2010). Firma karakteristiğinin sermaye yapısı üzerindeki etkisinin analizi, Ekonometri ve İstatistik E-dergisi, (11), 45-60.
11. Awartani, B., Belkhir, M., Boubaker S. & Maghyereh, A. (2016). Corporate debt maturity in the MENA region: does institutional quality matter?, International Review of Financial Analysis, 46, 309-325.
12. Ayaydın, H., Pala, F., Barut, A., & Akdeniz, F. (2017). Borsa İstanbul’da işlem gören yüksek tekn oloji şirketlerinin sermaye yapılarının belirleyicileri üzerine bir analiz. Ekonomi Bilimleri Dergisi, 9(2), 43-58.
13. Baker, M., & Wurgler, J. (2002). Market timing and capital structure. The journal of finance, 57(1), 1-32.
14. Bancel, F., & Mittoo, U. R. (2004). Cross-country determinants of capital structure choice: a survey of European firms. Financial management,33(4) 103-132.
15. Bokpin, G.A. (2009). Macroeconomic development and capital structure decisions of firms: Evidence from emerging market economies. Studies in Economics and Finance, 26(2), 129-142.
16. Booth, L., Aivazian, V., Demirgüc-Kunt, A., & Maksimovic, V. (2001). “Capital structures in developing countries”. Journal of Finance, 56: 87-130.
17. Cansız, S. & Sayılgan, G. (2017). Sermaye Yapısı teorilerinin reel sektör firmaları özelinde test edilmesi, Verimlilik Dergisi, (2), 135-161.
18. Chang, H., & Song, F. M. (2014). R&D investment and capital structure. In Proceedings. Annual Conference. European Financial Management Association (EFMA).
19. Chen, L. J., & Chen, S. Y. (2011). How the pecking-order theory explain capital structure. Journal of International Management Studies, 6(3), 92-100.
20. Chen, L., & Zhao, X. (2006). On the relation between the market-to-book ratio, growth opportunity, and leverage ratio. Finance Research Letters, 3(4), 253-266.
21. Chen, Y. & Hammes, K. (1997). Capital structure, theories and empirical results-a panel data analysis. Paper presented at the Conference on Financial Regulation at Groningen, Netherlands. https://dx.doi.org/10.2139/ssrn.535782
22. Cho, S.S., El Ghoul, S., Guedhami, O. & Suh, J. (2014). Creditor rights and capital structure: evidence from international data. Journal of Corporate Finance, 25, 40-60.
23. Çam, İ. (2023). Kurumsal sosyal sorumluluk ve finansal başarısızlık: BİST’de bir uygulama. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 23(2), 923-938.
24. Çam, İ., & Özer, G. (2022). The influence of country governance on the capital structure and investment financing decisions of firms: An international investigation. Borsa Istanbul Review, 22(2), 257-271.
25. Danso, A., & Adomako, S. (2014). The financing behaviour of firms and financial crisis. Managerial finance, 40(12), 1159-1174.
26. De Jong, A., Kabir, R., & Nguyen, T. T. (2008). Capital structure around the world: The roles of firm-and country-specific determinants. Journal of banking & Finance, 32(9), 1954-1969.
27. Demirgüç-Kunt, A. & Levine, R. (1996). “Stock markets, corporate finance, and economic growth: an overview”. The World Bank Economic Review,10(2): 223-239.
28. Demirgüç-Kunt, A., & Maksimovic, V. (1996). Stock market development and financing choices of firms. The World Bank Economic Review, 10(2), 341-369.
29. Demirhan, D. (2009). Sermaye yapısını etkileyen firmaya özgü faktörlerin analizi: İMKB hizmet firmaları üzerine bir uygulama. Ege Akademik Bakış Dergisi, 9(2), 677-697.
30. Doğukanlı, H., & Acaravcı, S. (2004). Türkiye’de sermaye yapısını etkileyen faktörlerin imalat sanayiinde sınanması. Iktisat Isletme ve Finans, 19(225), 43-57.
31. ElBannan, M. A. (2017). Stock market liquidity, family ownership, and capital structure choices in an emerging country. Emerging Markets Review, 33, 201-231.
32. Esen, F. S., Öztürk, S. P., & Esen, U. B. (2014). The determinants of capital structure: an application on food firms quoted on Borsa Istanbul. Journal of Economics Finance and Accounting, 1(3), 173-183.
33. Fan, J. P., Titman, S., & Twite, G. (2012). An international comparison of capital structure and debt maturity choices. Journal of Financial and quantitative Analysis, 47(1), 23-56.
34. Frank, M. Z. & Goyal, V. K. (2009). Capital structure decisions: Which factors are reliably important? Financial Management, 38(1), 1-37. https://doi.org/10.1111/j.1755-053X.2009.01026.x
35. Gajurel, D. (2006). Macroeconomic influences on corporate capital structure. Available at SSRN: http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.899049.
36. Graham, J. R., & Leary, M. T. (2011). A review of empirical capital structure research and directions for the future. Annu. Rev. Financ. Econ., 3(1), 309-345.
37. Gujarati, D. N., & Porter, D. C. (2009). Basic econometrics. New York: McGraw Hill/Irwin.
38. Gunn, T. & Shackman, J. (2014). A Comparative Analysis of the Implications of the Islamic Religion on Corporate Capital Structures of Firms in Emerging Market Countries, International Journal of Islamic and Middle Eastern Finance and Management, 7(3), 277–287. https://doi.org/10.1108/imefm-02-2013-0025
39. Gülşen, A. Z., & Ülkütaş, Ö. (2012). Sermaye yapısının belirlenmesinde finansman hiyerarşisi teorisi ve ödünleşme teorisi: imkb sanayi endeksinde yer alan firmalar üzerine bir uygulama. Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(15). 49-59.
40. Güner, A. (2016). The determinants of capital structure decisions: New evidence from Turkish companies. Procedia economics and finance, 38, 84-89.
41. Harris, M., & Raviv, A. (1991). The theory of capital structure. The Journal of Finance, 46(1), 297-355.
42. Hovakimian, A., Hovakimian, G., & Tehranian, H. (2004). Determinants of target capital structure: The case of dual debt and equity issues. Journal of financial economics, 71(3), 517-540.
43. Huang, G. & Song, F.M. (2006). The determinants of capital structure: evidence from china, China Economic Review, 17(1), 14-36.
44. Jensen, M. & Meckling, W. (1976). Theory of the firm: Managerial behaviour, agency costs and ownership structure, Journal of Financial Economics 3, 305-360. https://doi.org/10.1016/0304-405X(76)90026-X
45. Kraus, A., & Litzenberger, R. H. (1973). A state-preference model of optimal financial leverage. The journal of finance, 28(4), 911-922.
46. Li, L., & Islam, S. Z. (2019). Firm and industry specific determinants of capital structure: Evidence from the Australian market. International Review of Economics & Finance, 59, 425-437.
47. Modigliani, F., & Miller, M. H. (1958). The cost of capital, corporation finance and the theory of investment. The American economic review, 48(3), 261-297.
48. Myers, S. C. (2001). Capital structure. Journal of Economic perspectives,15(2), 81-102.
49. Myers, S. C. & Majluf, N. (1984). Corporate financing and investment decisions when firms have information that investors do not have, Journal of Financial Economics, 13(2)187-221.
50. Myers, S. C. (1984). The capital structure puzzle. The Journal of Finance, 39(3), 575-592. Retrieved from https://citeseerx.ist.psu.edu/
51. Nejad, N. R., & Wasiuzzaman, S. (2015). Multilevel determinants of capital structure: Evidence from Malaysia. Global Business Review, 16(2), 199-212.
52. Okuyan, H. A., & Taşcı, H. M. (2010a). İMKB’de işlem gören reel sektör işletmelerinde sermaye yapısının belirleyicileri, Ekonomik Yaklaşım, 21(76), 55-72.
53. Okuyan, H. A., & Taşcı, H. M. (2010b). Sermaye yapısının belirleyicileri: Türkiye’deki en büyük 1000 sanayi işletmesinde bir uygulama, BDDK Bankacılık ve Finansal Piyasalar Dergisi, 4(1), 105-120.
54. Özer, G., Şuataman, O. & Çam, İ. (2022). Firmaya özgü ve makroekonomik faktörlerin sermaye yapısı kararlarına etkileri: BİST’te bir uygulama. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 24(1), 60-88. https://doi.org/10.31460/mbdd.880622
55. Öztürk, M. B., & Şahin, E. E. (2013). İMKB'de işlem gören spor firmalarının sermaye yapısının belirleyicileri üzerine bir analiz. Verimlilik Dergisi, (1), 7-24.
56. Pontoh, W., & Ilat, V. (2013). Determinant capital structure and profitability impact (Study of listed company in Indonesian Stock Exchange). Research Journal of Finance and Accounting, 4(15), 43-49.
57. Rajan, R. & Zingales, L.(1995). What do we know about capital structure? Some evidence from international data, the Journal of Finance 1, 1421-1460.
58. Rogers, W. (1994). Regression standard errors in clustered samples. Stata technical bulletin, 3(13),19-23.
59. Ross, S. A. (1977). The determination of financial structure: The incentive signalling approach. The Bell Journal of Economics, 8(1), 23-40. https://doi.org/10.2307/3003485
60. Saif-Alyousfi, A. Y., Md-Rus, R., Taufil-Mohd, K. N., Taib, H. M. & Shahar, H. K. (2020). Determinants of capital structure: evidence from malaysian firms, Asia-Pacific Journal of Business Administration, 12 (3/4), 283-326.
61. Sarıoğlu, S. E., Kurun, E., & Güzeldere, H. (2013). Sermaye yapısının belirleyicileri: İMKB'de işlem gören çimento, otomotiv ve bilişim sektörlerinin sermaye yapısı analizi. Ege Academic Review, 13(4). 481-496.
62. Schoubben, F., & Hulle, C. V. (2004). The determinants of leverage; differences between quoted and non quoted firms. DTEW Research Report 0450, 1-32.
63. Scott, J. (1977). Bankruptcy, secured debt and optimal capital structure, Journal of Finance 32, 1- 19.
64. Sett, K., & Sarkhel, J. (2010). Macroeconomic variables, financial sector development and capital structure of ındian private corporate sector during the period 1981-2007. IUP Journal of applied finance, 16(1).
65. Shahar, W. S. S. B., & Manja, S. I. (2018). Determinants of capital structure. Reports on Economics and Finance, 4(3), 139–149
66. Sheikh, N. A., & Qureshi, M. A. (2017). Determinants of capital structure of Islamic and conventional commercial banks: Evidence from Pakistan. International Journal of Islamic and Middle Eastern Finance and Management, 10(1), 24-41.
67. Sheikh, N. A., & Wang, Z. (2011). Determinants of capital structure: An empirical study of firms in manufacturing industry of Pakistan. Managerial finance, 37(2), 117-133.
68. Söylemez, Y. (2019). Firmaların sermaye yapısını etkileyen faktörler: demir çelik metal ana sanayi uygulaması, Sosyoekonomi, 27(40), 91-104.
69. Tai, L. M. (2017). Impact of the financial markets development on capital structure of firms listed on Ho Chi Minh stock exchange. International Journal of Economics and Financial Issues, 7(3), 510-515.
70. Tarı, R. (2015). Ekonometri. Kocaeli: Umuttepe Yayınları.
71. Tatoğlu, F. Y. (2016). Panel veri ekonometrisi. İstanbul: Beta Yayıncılık.
72. Titman, S., & Wessels, R. (1988). The determinants of capital structure choice. The Journal of finance, 43(1), 1-19.
73. Topaloğlu, E. E. (2018). Sermaye yapısına etki eden firmaya özgü faktörlerin panel veri analizleri ile belirlenmesi: kurumsal yönetim endeksi üzerine bir uygulama, Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 55(640), 63-100.
74. Tunçel, M. B., & Yılmaz, T. (2020). Sermaye yapısı teorilerinin geçerliliğinin analiz edilmesi: BİST sürdürülebilirlik endeksi üzerine bir uygulama. Muhasebe ve Finans İncelemeleri Dergisi, 3(2), 104-120.
75. Vo, X. V. (2017). Determinants of capital structure in emerging markets: Evidence from Vietnam. Research in International Business and Finance, 40, 105-113.
76. Yıldırım, H. (2023). Teorik ve ampirik temeller bağlamında sermaye yapısı ve finansman kararları. Anakara: Sonçağ Akademi.
77. Yuke, C. H. A. I., & Xiaomin, G. U. (2015). Study on the relationship between R&D expenditures, capital structure and enterprise innovation performance. Canadian Social Science, 11(4), 60-67.