EN
TR
DEMOKRATİK TOPLUMLARDA LİYAKAT SORUNU OLARAK ETNOKRASİ: ETNOKRASİNİN MERİTOKRASİ VE DEMOKRASİ PERSPEKTİFİNDEN İNCELENMESİ
Öz
Devletin inşasında insan faktörü önemli bir unsurdur. Beşeri unsurlar, devletin istikrarını sağlarken aynı zamanda yönetim biçimini de belirler. Demokratik yönetim sistemlerinin önemli olmazları vardır. Devlet görevlilerinin nitelikli insanlar arasından seçilmesi veya kamu hizmetlerinin ehliyet ve liyakat sahibi kişilere gördürülmesini ifade eden meritokrasi bunlardan bir tanesidir. Bireylerin yetenek ve çabaları doğrultusunda sosyal konumlarının belirlendiği bir sistemi ifade eden meritokrasi; adil bir ortam yaratarak, her bir bireye eşit fırsatlar sunmayı amaçlar. Demokrasi ise tüm vatandaşların eşit haklara sahip olduğu bir yönetim biçimi olarak öne çıkmaktadır. Ancak uygulamada farklı çelişkiler ortaya çıkabilmektedir. Bunların başında da genelde demokrasi ile meritokrasi bütünselliğini bozan ve bu duruma tamamen ters olan etnokrasi görüntüsüdür. Etnokrasi, etnik kimliğin yanı sıra, köken, kültürel farklılıklar ve sosyal statü gibi unsurlar da içeren bir ayrımcılığı temsil eder. Dolayısıyla, etnokrasi, sadece etnik grup değil, aynı zamanda etnik kimlik ve ayrımcılığın kesiştiği bir kavramdır. Bu durum, liyakat ve yeteneğin öne çıkmasını engelleyerek, adaletin sağlanmasına yönelik ciddi bir tehdit oluşturur. Bu çalışmanın amacı, demokrasi- meritokrasi ve etnokrasi kavramlarını incelemek, demokratik toplumların en önemli sorunlarından biri olan etnokrasinin sebep ve sonuçlarını ayrıntılarıyla ortaya çıkarmaktır. Çalışmada, literatür taraması, bir ve ikincil kaynaklara inme yöntemi esas alınmış ve ülke uygulamaları örnekleri üzerinden konu irdelenmiştir. Bu çalışma, teori ile pratiği birleştirerek liyakat esaslı bir yönetim anlayışının önemini vurgulamayı ve kamu yönetimindeki sorunlara yönelik bazı çözüm önerileri sunmayı amaçlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aktan, C. C. (2021). Patolojik meritokrasi: Distopya’ya dönüşen bir imkânsız ideal. Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 10 (26), 10-29.
- Andersen, D. D. E. (2021). The limits of meritocracy in stabilizing democracy and the twin importance of bureaucratic impartiality and effectiveness. Social Science History, 45(3), 535-559.
- Bogaards, M. (2019). Formal and informal consociational institutions: A comparison of the national pact and the Taif agreement in Lebanon. Nationalism and Ethnic Politics, 25(1), 33-58.
- Christiano, T. (2008). The rule of the many: Fundamental issues in democratic theory. Westview Press. Christiano, T. (2018). The rule of the many: Fundamental issues in democratic theory. Routledge.
- Cornell, A., & Lapuente, V. (2016). Meritocratic administration and democratic stability. In The State-Democracy Nexus (pp. 84-102). Routledge.
- Çakmak, D. (2013). Oren Yiftachel’in etnokrasi modeli üzerine. Ekonomik Yaklaşım, 24(86), 83-117.
- Çakmak, D. (2014). Asad Ghanem’in etnik azınlık taleplerini anlama modeli üzerine. Tesam Akademi Dergisi, 1(2), 97-114.
- Çamurcuoğlu, G. (2022). Meritokrasi. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 26(4), 269-312.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Kamu Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
11 Temmuz 2025
Kabul Tarihi
9 Eylül 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Sayı: 16
APA
İzci, F., & Çiçek, Ç. (2025). DEMOKRATİK TOPLUMLARDA LİYAKAT SORUNU OLARAK ETNOKRASİ: ETNOKRASİNİN MERİTOKRASİ VE DEMOKRASİ PERSPEKTİFİNDEN İNCELENMESİ. Dumlupınar Üniversitesi İİBF Dergisi, 16, 42-50. https://doi.org/10.58627/dpuiibf.1740445
AMA
1.İzci F, Çiçek Ç. DEMOKRATİK TOPLUMLARDA LİYAKAT SORUNU OLARAK ETNOKRASİ: ETNOKRASİNİN MERİTOKRASİ VE DEMOKRASİ PERSPEKTİFİNDEN İNCELENMESİ. DPU İİBF Dergisi. 2025;(16):42-50. doi:10.58627/dpuiibf.1740445
Chicago
İzci, Ferit, ve Çağlar Çiçek. 2025. “DEMOKRATİK TOPLUMLARDA LİYAKAT SORUNU OLARAK ETNOKRASİ: ETNOKRASİNİN MERİTOKRASİ VE DEMOKRASİ PERSPEKTİFİNDEN İNCELENMESİ”. Dumlupınar Üniversitesi İİBF Dergisi, sy 16: 42-50. https://doi.org/10.58627/dpuiibf.1740445.
EndNote
İzci F, Çiçek Ç (01 Aralık 2025) DEMOKRATİK TOPLUMLARDA LİYAKAT SORUNU OLARAK ETNOKRASİ: ETNOKRASİNİN MERİTOKRASİ VE DEMOKRASİ PERSPEKTİFİNDEN İNCELENMESİ. Dumlupınar Üniversitesi İİBF Dergisi 16 42–50.
IEEE
[1]F. İzci ve Ç. Çiçek, “DEMOKRATİK TOPLUMLARDA LİYAKAT SORUNU OLARAK ETNOKRASİ: ETNOKRASİNİN MERİTOKRASİ VE DEMOKRASİ PERSPEKTİFİNDEN İNCELENMESİ”, DPU İİBF Dergisi, sy 16, ss. 42–50, Ara. 2025, doi: 10.58627/dpuiibf.1740445.
ISNAD
İzci, Ferit - Çiçek, Çağlar. “DEMOKRATİK TOPLUMLARDA LİYAKAT SORUNU OLARAK ETNOKRASİ: ETNOKRASİNİN MERİTOKRASİ VE DEMOKRASİ PERSPEKTİFİNDEN İNCELENMESİ”. Dumlupınar Üniversitesi İİBF Dergisi. 16 (01 Aralık 2025): 42-50. https://doi.org/10.58627/dpuiibf.1740445.
JAMA
1.İzci F, Çiçek Ç. DEMOKRATİK TOPLUMLARDA LİYAKAT SORUNU OLARAK ETNOKRASİ: ETNOKRASİNİN MERİTOKRASİ VE DEMOKRASİ PERSPEKTİFİNDEN İNCELENMESİ. DPU İİBF Dergisi. 2025;:42–50.
MLA
İzci, Ferit, ve Çağlar Çiçek. “DEMOKRATİK TOPLUMLARDA LİYAKAT SORUNU OLARAK ETNOKRASİ: ETNOKRASİNİN MERİTOKRASİ VE DEMOKRASİ PERSPEKTİFİNDEN İNCELENMESİ”. Dumlupınar Üniversitesi İİBF Dergisi, sy 16, Aralık 2025, ss. 42-50, doi:10.58627/dpuiibf.1740445.
Vancouver
1.Ferit İzci, Çağlar Çiçek. DEMOKRATİK TOPLUMLARDA LİYAKAT SORUNU OLARAK ETNOKRASİ: ETNOKRASİNİN MERİTOKRASİ VE DEMOKRASİ PERSPEKTİFİNDEN İNCELENMESİ. DPU İİBF Dergisi. 01 Aralık 2025;(16):42-50. doi:10.58627/dpuiibf.1740445