ETHNOCRACY AS A MERITOCRACY PROBLEM IN DEMOCRATIC SOCIETIES: AN ANALYZING OF ETHNOCRACY FROM THE PERSPECTIVE OF MERITOCRACY AND DEMOCRACY

Yıl 2025, Sayı: 16, 42 - 50, 30.12.2025

Ferit İzci , Çağlar Çiçek

https://doi.org/10.58627/dpuiibf.1740445

Öz

The human factor is a crucial element in the construction of the state. Human resources not only ensure the stability of the state but also determine its governance system. Democratic governance systems have essential prerequisites, one of which is meritocracy. Meritocracy refers to the selection of public officials from among qualified individuals or the assignment of public services to capable and competent individuals. Meritocracy, which represents a system where individuals' social status is determined based on their talents and efforts, aims to create a fair environment and provide equal opportunities for everyone. Democracy, on the other hand, stands out as a governance model in which all citizens have equal rights. However, various contradictions may arise in practice. Chief among these is ethnocracy, which disrupts the integration of democracy and meritocracy and stands in direct opposition to it.Ethnocracy represents discrimination based on ethnic identity, as well as factors such as origin, cultural differences, and social status. Thus, ethnocracy is a concept that intersects ethnic groups, ethnic identity, and discrimination. This situation hinders the prominence of merit and talent, posing a significant threat to justice.The aim of this study is to examine the concepts of democracy, meritocracy, and ethnocracy, and to detail the causes and consequences of ethnocracy, which is one of the most critical issues in democratic societies. The study is based on a literature review, utilizing primary and secondary sources, and analyzes the topic through examples from national practices. This research aims to highlight the importance of a merit-based governance approach by combining theory with practice and to propose some solutions to the problems in public administration.

Anahtar Kelimeler

Democracy , Meritocracy , Nepotism , Ethnocracy , Corruption

DEMOKRATİK TOPLUMLARDA LİYAKAT SORUNU OLARAK ETNOKRASİ: ETNOKRASİNİN MERİTOKRASİ VE DEMOKRASİ PERSPEKTİFİNDEN İNCELENMESİ

Öz

Devletin inşasında insan faktörü önemli bir unsurdur. Beşeri unsurlar, devletin istikrarını sağlarken aynı zamanda yönetim biçimini de belirler. Demokratik yönetim sistemlerinin önemli olmazları vardır. Devlet görevlilerinin nitelikli insanlar arasından seçilmesi veya kamu hizmetlerinin ehliyet ve liyakat sahibi kişilere gördürülmesini ifade eden meritokrasi bunlardan bir tanesidir. Bireylerin yetenek ve çabaları doğrultusunda sosyal konumlarının belirlendiği bir sistemi ifade eden meritokrasi; adil bir ortam yaratarak, her bir bireye eşit fırsatlar sunmayı amaçlar. Demokrasi ise tüm vatandaşların eşit haklara sahip olduğu bir yönetim biçimi olarak öne çıkmaktadır. Ancak uygulamada farklı çelişkiler ortaya çıkabilmektedir. Bunların başında da genelde demokrasi ile meritokrasi bütünselliğini bozan ve bu duruma tamamen ters olan etnokrasi görüntüsüdür. Etnokrasi, etnik kimliğin yanı sıra, köken, kültürel farklılıklar ve sosyal statü gibi unsurlar da içeren bir ayrımcılığı temsil eder. Dolayısıyla, etnokrasi, sadece etnik grup değil, aynı zamanda etnik kimlik ve ayrımcılığın kesiştiği bir kavramdır. Bu durum, liyakat ve yeteneğin öne çıkmasını engelleyerek, adaletin sağlanmasına yönelik ciddi bir tehdit oluşturur. Bu çalışmanın amacı, demokrasi- meritokrasi ve etnokrasi kavramlarını incelemek, demokratik toplumların en önemli sorunlarından biri olan etnokrasinin sebep ve sonuçlarını ayrıntılarıyla ortaya çıkarmaktır. Çalışmada, literatür taraması, bir ve ikincil kaynaklara inme yöntemi esas alınmış ve ülke uygulamaları örnekleri üzerinden konu irdelenmiştir. Bu çalışma, teori ile pratiği birleştirerek liyakat esaslı bir yönetim anlayışının önemini vurgulamayı ve kamu yönetimindeki sorunlara yönelik bazı çözüm önerileri sunmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Dekomrasi , Meritokrasi , Kayırmacılık , Etnokrasi , Yozlaşma.

Kaynakça

• Aktan, C. C. (2021). Patolojik meritokrasi: Distopya’ya dönüşen bir imkânsız ideal. Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 10 (26), 10-29.
• Andersen, D. D. E. (2021). The limits of meritocracy in stabilizing democracy and the twin importance of bureaucratic impartiality and effectiveness. Social Science History, 45(3), 535-559.
• Bogaards, M. (2019). Formal and informal consociational institutions: A comparison of the national pact and the Taif agreement in Lebanon. Nationalism and Ethnic Politics, 25(1), 33-58.
• Christiano, T. (2008). The rule of the many: Fundamental issues in democratic theory. Westview Press. Christiano, T. (2018). The rule of the many: Fundamental issues in democratic theory. Routledge.
• Cornell, A., & Lapuente, V. (2016). Meritocratic administration and democratic stability. In The State-Democracy Nexus (pp. 84-102). Routledge.
• Çakmak, D. (2013). Oren Yiftachel’in etnokrasi modeli üzerine. Ekonomik Yaklaşım, 24(86), 83-117.
• Çakmak, D. (2014). Asad Ghanem’in etnik azınlık taleplerini anlama modeli üzerine. Tesam Akademi Dergisi, 1(2), 97-114.
• Çamurcuoğlu, G. (2022). Meritokrasi. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 26(4), 269-312.
• Dahl, R. A. (2001). Demokrasi üstüne (B. Kadıoğlu, Çev.). Phoenix Yayınevi.
• Dahl, R. A. (2008). Polyarchy: Participation and opposition. Yale University Press.
• Demir, N. (2010). Demokrasinin temel ilkeleri ve modern demokrasi kuramları. Ege Academic Review, 10(2).
• Derdiman, R. C. (2006). Anayasa hukukunun genel esasları ve Türk anayasa düzeni. Alfa Aktüel Yayınları.
• Diamond, L., & Plattner, M. F. (1995). Demokrasinin küresel yükselişi. In M. F. Plattner (Ed.), Demokrasi anı (Türk Demokrasi Vakfı, Çev.). Yetkin Yayınları.
• Duru-Bellat, M., & Tenret, E. (2012). Who’s for meritocracy? Individual and contextual variations in the faith. Comparative Education Review, 56(2), 223-247.
• Fukuyama, F. (2014). Political order and political decay: From the industrial revolution to the globalization of democracy. Macmillan.
• Gözübüyük, A. (2003). Anayasa hukuku (11. bası). Turhan Kitabevi.
• Keleş, R. (2012). Yerinden yönetim ve siyaset. Cem Yayınevi.
• Knowles, E. D., & Lowery, B. S. (2012). Meritocracy, self-concerns, and whites’ denial of racial inequity. Self and Identity, 11(2), 202-222.
• Kurubaş, E. (2008). Etnik sorunlar: Ulus-devlet ve etnik gruplar arasındaki varoluşsal ilişki. Doğu Batı, 11(44), 11-41.
• Lijphart, A. (1999). Patterns of democracy: Government forms and performance in thirty-six countries. Yale University Press.
• McNamee, S. J. (2014). The meritocracy myth revisited. Sociation Today, 12(2).
• Mijs, J. J. B. (2016). The unfulfillable promise of meritocracy. Social Forces, 95(1), 1-28.
• Mulligan, T. (2023). Meritocracy. In E. N. Zalta & U. Nodelman (Eds.), The Stanford encyclopedia of philosophy (Fall 2023). Stanford University.
• Nahai, R. N. (2013). Is meritocracy fair? A qualitative case study of admissions at the University of Oxford. Oxford Review of Education, 39(5), 681-701.
• Ouyang, X. (2021). What is Confucian meritocracy: A clarification in cross-cultural translation.
• Özdemir, Y., Şimşek, U., & Aktaş, E. (2006). Demokrasi üzerine. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (14), 259-269.
• Peters, B. G. (2018). The politics of bureaucracy: An introduction to comparative public administration. Routledge.
• Rawls, J. (1971). A theory of justice. Harvard University Press.
• Ross, A. (1952). Why democracy? Harvard University Press.
• Rousseau, J. J. (2018). The social contract (G. D. H. Cole, Çev.). Wordsworth Editions. (Orijinal çalışma 1762) Sachs-Cobbe, B. (2023). Recent work on meritocracy. Analysis, 83(1), 171-185.
• Sandel, M. J. (2020). The tyranny of merit: What's become of the common good? Penguin UK.
• Sartori, G., & Karamustafaoğlu, T. (2011). Demokrasi teorisine geri dönüş. Liberal Düşünce Dergisi, (62), 39-48.
• Schmitter, P. C., & Karl, T. L. (1991). What democracy is... and is not. Journal of Democracy, 2(3), 75-88.
• Swift, A. (2003). How not to be a hypocrite: School choice for the morally perplexed parent. Routledge.
• Tan, K. P. (2008). Meritocracy and elitism in a global city: Ideological shifts in Singapore. International Political Science Review, 29(1), 7-27.
• Tašner, V., & Gaber, S. (2022). Is it time for a new meritocracy? Theory and Research in Education, 20(2), 182-192.
• Türk, H. B. (2017). Jean-Luc Nancy düşüncesinde demokrasi kavramı üzerine genel bir değerlendirme. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, (29), 19-31.
• Yair, G. (2007). Meritocracy. In The Blackwell encyclopedia of sociology. Blackwell Publishing Ltd.
• Yıldırım, M. (2013). Kamu yönetiminin kadim paradoksu: Nepotizm ve meritokrasi. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(02), 353-380.
• Yiftachel, O. (1999). Ethnocracy: The politics of Judaizing Israel/Palestine.
• Yiftachel, O. (2006). Ethnocracy: Land and identity politics in Israel/Palestine. University of Pennsylvania Press.
• Young, M. (1958). The Rise of the Meritocracy. Thames & Hudson.
• Zhang, Q. (2020). Democracy and Meritocracy: A False Dichotomy. Journal of Chinese Philosophy, 47(3-4), 213-247.