Evaluatıon of the Relationship Between Positive Auditor's Opinion and Profitability Ratios by the TOPSIS Method: An Application on BIST

Öz

In this study, the companies that received positive independent auditor opinion from textile, clothing and leather industry businesses traded in Borsa Istanbul, Profitability ratios for the period of 2017-2021 were analyzed with the TOPSIS analysis method, and it was aimed to rank the enterprises according to the results obtained. The data of the businesses included in the analysis were obtained from the website of the Public Disclosure Platform. According to the findings obtained from the study, it has been determined that the ranking results based on the profitability ratio criteria differ by years. Yataş Mattress and Quilt Industry and Trade Inc. in 2017, 2019 and 2020, Bossa Industrial Enterprises Inc. in 2018 and 2021, were found to be the enterprises with the highest profitability performance by achieving the first place. Derimod Confection Shoe Leather Industry and Trade Inc. in 2019 and 2021, Söktaş Textile Industry and Trade Inc. in 2018 and 2020, were found to be the companies with the lowest profitability by being at the end of the ranking.

Anahtar Kelimeler

• Independent auditor
• profitability ratios
• TOPSIS

Olumlu Bağımsız Denetçi Görüşü ile Kârlılık Oranları Arasındaki İlişkinin TOPSIS Yöntemiyle Değerlendirilmesi: BİST’te Bir Uygulama

Öz

Bu çalışmada, Borsa İstanbul’da işlem gören dokuma, giyim eşyası ve deri sektörü işletmelerinden olumlu bağımsız denetçi görüşü alan işletmelerin, 2017-2021 dönemine ait kârlılık oranları TOPSIS analiz yöntemiyle incelenerek, elde edilen sonuçlara göre işletmelerin sıralanması amaçlanmıştır. Analiz kapsamına alınan işletmelere ait veriler, Kamu Aydınlatma Platformu’nun internet adresindeki sayfasından elde edilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre, kârlılık oranları kriteri esas alınarak yapılan sıralama sonuçlarının yıllar itibariyle farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Yataş Yatak ve Yorgan Sanayi ve Ticaret A.Ş. 2017, 2019 ve 2020 yıllarında, Bossa Sanayi İşletmeleri A.Ş. ise 2018 ve 2021 yıllarında birincilik elde ederek kârlılık performansı en yüksek işletmeler olarak tespit edilmiştir. Derimod Konfeksiyon Ayakkabı Deri Sanayi ve Ticaret A.Ş. 2019 ve 2021 yıllarında, Söktaş Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş. ise 2018 ve 2020 yıllarında sıralamanın sonunda yer alarak kârlılıkları en düşük işletmeler olarak belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Bağımsız denetçi görüşü
• kârlılık oranları
• TOPSIS

Kaynakça

1. Aydın, A. ve Çürük, T. (2017). Bağımsız denetçinin finansal tablolara ilişkin görüş oluşturma ve raporlama standartlarından kaynaklanan yükümlülükleri. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26(2), 226-238.
2. Bircan, H., Demir, G. ve Güvendi, F. (2020). TOPSİS ve Vikor yöntemleri ile ikinci dil seçimi. Ulakbilge, 46, 313-324.
3. Cengiz, S., Yusuf, D. ve Güngör, S. (2017). Bağımsız denetim kalitesinin finansal performans üzerindeki etkisinin incelenmesi: Borsa İstanbul’da bir uygulama. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(19), 171-197.
4. Chen, P. F., He, S., Ma, Z., & Stice, D. E. (2012). Qualified audit opinions and debt contracting. Available at SSRN. Erişim adresi: http://www.kaa-edu.or.kr/online3/2013_1/1.%20Derrald%20Stice.pdf
5. Demireli, E. (2010). TOPSIS çok kriterli karar verme sistemi: Türkiye’deki kamu bankaları üzerine bir uygulama. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 5(1), 101-112.
6. Oğuzhan, E.ve ÇADIRCI, B. D. (2022) Denetim rapor türlerinin firma değeri üzerindeki etkilerinin analizi. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (36), 131-150.
7. Gücenme Gençoğlu, Ü. (2014). Finansal tablolar analizi, Bursa: Aktüel.
8. Hatunoğlu, Z., Satır, H. ve Yaşar, F. (2019). Katılım bankalarının kurumsal sosyal sorumluluk performanslarının değerlendirilmesi: ENTROPİ ve TOPSİS yöntemleri ile uygulama. KSÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 16(2), 613-639.

9. Hoti, A. H., Ismajli, H., Ahmeti, S., & Dërmaku, A. (2012). Effects of audit opinion on stock prices: The case of Croatia and Slovenia. EuroEconomica, 31(2), 75-87.
10. Kara, S. ve Toraman, A.M. (2021). Kazanç yönetimi ile karlılık oranları ilişkisi: BİST’te bir uygulama. Muhasebe ve Finansman Dergisi, Özel Sayı, 295-312.
11. Kendirli, S., Çıtak, F. ve İşleyen, A. (2021). Finansal performansın TOPSIS yöntemi ile belirlenmesi: BİST elektrik gaz ve buhar şirketlerinde uygulanması. üçüncü sektör. Sosyal Ekonomi Dergisi, 56(4), 2321-2334.
12. Onay, A. ve Benligiray, S. (2021). Denetçi görüşlerinin ve denetim kalitesinin kazanç yönetimi ile ilişkisi: Borsa İstanbul şirketleri üzerinde bir araştırma. International Symposium of Scientific Research and Innovative Studies, 22(25), 2612-2630.
13. Önder, Ş., ve İrkörücü, İ. E. (2020). Bağımsız denetim kalitesi ile finansal performans arasındaki ilişki: BIST 100 endeksinde yer alan şirketler üzerine bir araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (86), 141-152.
14. Özkan, T. (2019). BİST’te işlem gören mevduat bankalarının TOPSIS yöntemiyle finansal performanslarının değerlendirilmesi. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(18), 815-836.
15. Selimoğlu, S.K., Özbirecikli, M. ve Uzay, Ş. (2019). Bağımsız denetim, Ankara: Nobel.
16. Toroslu, M.V. ve Durmuş, C.N. (2013). Finansal tablolar analizi, Ankara: Seçkin.
17. Tzeng, G. H. & Huang, J. J. (2011). Decision making methods and applications. New York: CRC Press.
18. KAP. (2022). BİST şirketler. Erişim adresi: https://www.kap.org.tr/tr/bist-sirketler
19. TURMOB. (2022). Bağımsız denetime tabi şirketler. Erişim adresi: https://turmob.org.tr/mevzuat/pratikBilgiler/f43009d4-3362
20. Vargün, H. ve Doğan, M. (2021). Kurumsal yönetim derecelendirme notlarının hisse senedi getirisi, kârlılık durumu ve bağımsız denetim görüşü perspektifinde TOPSIS yöntemi ile analizi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (52), 289, 310.
21. Veronica, A., & Julisar, J. (2021, May). Factors that Influence the Auditors in Issuing Qualified Opinion. In Ninth International Conference on Entrepreneurship and Business Management (ICEBM 2020), Atlantis Press, 144-151.
22. https://www.kgk.gov.tr/Portalv2Uploads/files/Duyurular/v2/TDS/TDS_2021_Seti/BDS%20700.pdf