Duties, Authorities and Responsibilities of Civil Administrators in the Context of Elections Management

Öz

The election process is not just the sum of the activities of the Supreme Electoral Council, which is the main actor of the election, and the committees that are its auxiliary actors. In addition to the election boards, there are also election stakeholders who are involved in this process and perform important duties. The decisions taken by the boards working together with the Supreme Electoral Council in the context of election management are final and applicable decisions. However, it is not possible for all of these decisions to be implemented by the boards that made the decision. One of the election stakeholders involved in the implementation and execution of election management activities is the local administrators. Civil administrators, who are responsible for public order and security, play important roles in carrying out the process of fulfilling their duties and responsibilities regarding the management of elections and implementing the decisions taken, together with the Supreme Election Council and other units. They exercise various powers during the election process, albeit in a limited way and within a limited time period, and work in coordination with provincial and district election boards. By examining the duties, powers and responsibilities of civil administrators in the election process, in the context of the management of Turkish election practice, the study will contribute to the literature to some extent, considering the fact that there is no individual study in this field. Also, the study aims to reveal the role of local administrators within the scope of election management activities and their relations with other stakeholders by gathering the dispersed duties of the civil administration regarding elections with a legal regulation.

Anahtar Kelimeler

• Election
• Management and supervision of elections
• Civil administrative officer
• Governor
• District governor

Seçimlerin Yönetimi Bağlamında Mülki İdare Amirlerinin Görev, Yetki ve Sorumlulukları

Öz

Seçim süreci, sadece seçimin baş aktörü konumundaki Yüksek Seçim Kurulu ile yardımcı aktörleri mahiyetindeki kurulların faaliyetlerinin toplamından ibaret değildir. Seçim kurullarının yanı sıra, bu sürece dâhil olan ve önemli görevler ifa eden seçim paydaşları da yer almaktadır. Yüksek Seçim Kurulu ile birlikte görev alan kurulların seçim yönetimi bağlamında almış oldukları kararlar, nihai ve uygulanabilirlik niteliğe haiz kararlardır. Ancak bu kararların tamamının, kararı alan kurullar tarafından icra edilmeleri mümkün değildir. Seçim yönetimi faaliyetlerinin uygulanması ile yürütülmesi evresinde görev alan seçim paydaşlarından biri de mülki idare amirleridir. Kamu düzeni ve güvenliğinden sorumlu bulunan mülki idare amirleri, Yüksek Seçim Kurulu ve diğer birimlerle birlikte seçimlerin yönetimine ilişkin görev ve sorumluluklarının yerine getirilmesi ve alınan kararların uygulanması sürecinin yürütülmesinde önemli roller üstlenmektedirler. Seçim sürecinde sınırlı bir şekilde ve sınırlı bir zaman diliminde de olsa çeşitli yetkiler kullanmakta, il ve ilçe seçim kurullarıyla koordineli bir şekilde çalışarak görev yapmaktadırlar. Çalışmada Türk seçim uygulamasının yönetimi bağlamında, mülki idare amirlerinin seçim sürecindeki görev, yetki ve sorumlulukları irdelenerek, bu alanda münferit bir çalışmanın olmaması gerçeği de dikkate alındığında, bir ölçüde de olsa literatüre katkıda bulunulacaktır. Ayrıca çalışma; mülki idarenin seçim konusunda dağınık haldeki görevlerini yasal bir düzenlemeyle toplu hale getirilerek, mülki idare amirlerinin seçimlerin yönetimi faaliyetleri kapsamındaki rolü ve diğer paydaşlarla olan ilişkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Seçim
• Seçimlerin yönetimi ve denetimi
• Mülki idare amiri
• Vali
• Kaymakam

Kaynakça

1. 298 Sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun (1961, 2 Mayıs). Resmî Gazete (Sayı: 10796).
2. 657 Sayılı Devlet Memurluğu Kanunu (1965, 2 Mayıs). Resmî Gazete (Sayı: 12056).
3. 1700 Sayılı Dahiliye Memurları Kanunu (1930, 19 Haziran). Resmî Gazete (Sayı: 1524).
4. 1961 Anayasası (196, 9 Temmuz). Resmî Gazete (Sayı: 10859).
5. 1982 Anayasası (1982, 20 Ekim). Resmî Gazete (Sayı: 17844).
6. 2820 Sayılı Siyasi Partiler Kanunu (1983, 24 Nisan). Resmî Gazete (Sayı: 18027).
7. 2972 Sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun (1984, 18 Ocak). tarih 18285 Sayılı Resmî Gazete (Sayı: 18285).
8. 5442 Sayılı İl İdaresi Kanunu (1949, 18 Haziran). Resmî Gazete (Sayı: 7236).

9. 7062 Sayılı Yüksek Seçim Kanunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun (2007, 12 Aralık ). Resmî Gazete (Sayı: 30268).
10. Akgün, D. P. (2018). 7062 Sayılı Yüksek Seçim Kurulu’nun teşkilat ve görevleri hakkında kanun üzerine değerlendirmeler. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 9(1), 371-386.
11. Aydın, N. (2015). Dünya’da ve Türkiye’de seçimlerin yönetimi ve denetimi. Ekin Yayınları: Bursa.
12. Aydın, N. (2022). Yüksek Seçim Kurulunun hukuki statüsünün bağımsız mahkeme statüsüne evrilmesine yönelik bir öneri. Anayasal tasarımda reform: Yasama, yürütme ve yargının oluşumu ve yetkilerine yönelik incelemeler. (Ed: Aslan, V.). Nobel Akademi Yayınları: Ankara.
13. Aydın, N. ve Demir, T. (2022). 1982 Anayasasında milenyum sonrası anayasa değişikliklerinin dinamikleri, Kamu Hukuku içinde (ss.131-169) içinde, Ed. Koyuncu, N. ve Yıldız, A. Necmettin Erbakan Üniversitesi Yayınları: Konya.
14. Baykal, T. (2018). Türkiye’de ilk seçimler ve yasal dayanakları, Social Sciences Research Journal, 7(2), 191-205.
15. Bozkurt, Y. ve Demir, T. (2023). Afet yönetiminde iletişim ve medya üzerine bir değerlendirme: kahramanmaraş merkezli depremler. Dumlupınar Üniversitesi İİBF Dergisi, 11, 22-32.
16. Çapar, S; Altınok H. ve Altınok M. (2022). Mülki idare klasikler.1. bs., Türk İdari Araştırmalar Vakfı: Ankara.
17. Gönenç, L. (2009). YSK’nın mahkeme niteliği üzerine bir değerlendirme. Mümtaz Soysal’a armağa. Der: Eroğul, C.; Ertuğrul, İ.; Esen, S.; Sağlam, F. ve Sevinç, M. Mülkiyeliler Birliği Vakfı Yayınları: Ankara.
18. Güler, F. (2020). Yüksek Seçim Kurulunun Yapısal ve İşlevsel Sorunlarını Giderici Çözümler. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa.
19. İçişleri Bakanlığı, (2018). 28.04.2018 tarih ve 3063 Sayılı 27. Dönem Milletvekili Genel Seçimi ve Cumhurbaşkanlığı Seçimi öncesinde alınması gereken seçim tedbirleri içeren İçişleri Bakanlığı Genelgesi.
20. İçişleri Bakanlığı, (2023). 12.03.2023 tarih ve 48514 Sayılı 28. Dönem Milletvekili Genel Seçimi ve Cumhurbaşkanlığı Seçimi öncesinde alınması gereken seçim tedbirleri içeren İçişleri Bakanlığı Genelgesi.
21. Özdemir, G. (2010). Yüksek Seçim Kurulu’nun niteliği. Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, XIV(1), 112-133.
22. Şener, T. ve Eren, N. Ü. (2022). Türkiye’de seçim sistemleri üzerine bir değerlendirme, Kamu Yönetimi Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, 2(2), 45-68.
23. Toprak, S. V. (2013). İlk Osmanlı seçimleri ve parlamentosu. Sosyoloji Dergisi, 3(26), 171-192.
24. Türk Dil Kurumu. (2023). Sözlük, www.tdk.gov.tr, Erişim Tarihi: 10.01.2023
25. Yıldız, A. (2018). Seçim sistemleri ve Türkiye’de milletvekili seçim sistemine ilişkin bir öneri, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 26(3), 113-153.
26. YSK. (1999). Yüksek Seçim Kurulu’nun 10.07.1999 tarih ve 1999 Karar Numaralı İlke Kararı. Erişim Adresi: https://www.ysk.gov.tr/doc/ilkeKarar/dosya/4530/1999-1999-karar.htm, Erişim Tarihi: 01.04.2023.
27. YSK. (1999). Yüksek Seçim Kurulu’nun 13.11.1999 tarih ve 2371 Karar Numaralı İlke Kararı, Erişim Adresi: https://www.ysk.gov.tr/doc/ilkeKarar/dosya/4421/1999-2371-karar.htm, Erişim Tarihi: 01.04.2023.
28. YSK. (1999). Yüksek Seçim Kurulu’nun 20.11.1999 tarih ve 2404 Karar Numaralı İlke Kararı, Erişim Adresi: https://www.ysk.gov.tr/doc/ilkeKarar/dosya/4415/1999-2404-karar.htm, Erişim Tarihi: 01.04.2023.
29. YSK. (1999). Yüksek Seçim Kurulu’nun 21.10.1999 tarih ve 2307 Karar Numaralı İlke Kararı, Erişim Adresi: https://www.ysk.gov.tr/doc/ilkeKarar/dosya/4457/1999-2307-karar.htm, Erişim Tarihi: 01.04.2023.
30. YSK. (2002). Yüksek Seçim Kurulu’nun 09.02.2002 tarih ve 104 Karar Numaralı İlke Kararı. Erişim Adresi: https://www.ysk.gov.tr/doc/ilkeKarar/dosya/4304/2002-104-karar.htm, Erişim Tarihi: 01.04.2023.
31. YSK. (2004). Yüksek Seçim Kurulu’nun 01.04.2004 tarih ve 867 Karar Numaralı İlke Kararı, Erişim Adresi: https://www.ysk.gov.tr/doc/ilkeKarar/dosya/3933/2004-867-karar.htm, Erişim Tarihi: 01.04.2023.
32. YSK. (2004). Yüksek Seçim Kurulu’nun 06.04.2004 tarih ve 1007 Karar Numaralı İlke Kararı, Erişim Adresi: https://www.ysk.gov.tr/doc/ilkeKarar/dosya/3921/2004-1007-karar.htm, Erişim Tarihi: 01.04.2023.
33. YSK. (2004). Yüksek Seçim Kurulu’nun 06.04.2004 tarih ve 983 Karar Numaralı İlke Kararı, Erişim Adresi: https://www.ysk.gov.tr/doc/ilkeKarar/dosya/3925/2004-983-karar.htm, Erişim Tarihi: 01.04.2023.
34. YSK. (2004). Yüksek Seçim Kurulu’nun 09.03.2004 tarih ve 553 Karar Numaralı İlke Kararı, Erişim Adresi: https://www.ysk.gov.tr/doc/ilkeKarar/dosya/3996/2004-553-karar.htm, Erişim Tarihi: 01.04.2023.
35. YSK. (2004). Yüksek Seçim Kurulu’nun 14.02.2004 tarih ve 316 Karar Numaralı İlke Kararı, Erişim Adresi: https://www.ysk.gov.tr/doc/ilkeKarar/dosya/4062/2004-316-karar.htm, Erişim Tarihi: 01.04.2023.
36. YSK. (2004). Yüksek Seçim Kurulu’nun 17.01.2004 tarih ve 120 Karar Numaralı İlke Kararı, Erişim Adresi: https://www.ysk.gov.tr/doc/ilkeKarar/dosya/4107/2004-120-karar.htm, Erişim Tarihi: 01.04.2023.
37. YSK. (2004). Yüksek Seçim Kurulu’nun 17/04/2004 tarih ve 1360 Karar Numaralı İlke Kararı, Erişim Adresi: https://www.ysk.gov.tr/doc/ilkeKarar/dosya/3893/2004-1360-karar.htm, Erişim Tarihi: 01.04.2023.
38. YSK. (2005). Yüksek Seçim Kurulu’nun 18.06.2005 tarih ve 286 Karar Numaralı İlke Kararı, Erişim Adresi: https://www.ysk.gov.tr/doc/ilkeKarar/dosya/3644/2005-286-karar.htm, Erişim Tarihi: 01.04.2023.
39. YSK. (2005). Yüksek Seçim Kurulu’nun 26.03.2005 tarih ve 144 Karar Numaralı İlke Kararı, Erişim Adresi: https://www.ysk.gov.tr/doc/ilkeKarar/dosya/3710/2005-144-karar.htm, Erişim Tarihi: 01.04.2023.
40. YSK. (2005). Yüksek Seçim Kurulu’nun 29.01.2005 tarih ve 34 Karar Numaralı İlke Kararı, Erişim Adresi: https://www.ysk.gov.tr/doc/ilkeKarar/dosya/3758/2005-34-karar.htm, Erişim Tarihi: 01.04.2023.
41. YSK. (2005). Yüksek Seçim Kurulu’nun 30.07.2005 tarih ve 350 Karar Numaralı İlke Kararı, Erişim Adresi: https://www.ysk.gov.tr/doc/ilkeKarar/dosya/3628/2005-350-karar.htm, Erişim Tarihi: 01.04.2023.
42. YSK. (2006). Yüksek Seçim Kurulu’nun 04.10.2006 tarih ve 327 Karar Numaralı İlke Kararı, Erişim Adresi: https://www.ysk.gov.tr/doc/ilkeKarar/dosya/3452/2006-327-karar.htm, Erişim Tarihi: 01.04.2023.
43. YSK. (2007). Yüksek Seçim Kurulu’nun 19.10.2007 tarih ve 863 Karar Numaralı İlke Kararı, Erişim Adresi: https://www.ysk.gov.tr/doc/ilkeKarar/dosya/3256/2007-863-karar.htm, Erişim Tarihi: 01.04.2023.
44. YSK. (2010). Yüksek Seçim Kurulu’nun 07.09.2010 tarih ve 709 sayılı Kararı, Erişim Adresi: https://www.ysk.gov.tr/doc/karar/dosya/2879/2010-709.pdf, Erişim Tarihi: 01.04.2023.
45. YSK. (2011). Yüksek Seçim Kurulu’nun 05.05.2011 tarih ve 634 sayılı Kararı, Erişim Adresi: https://www.ysk.gov.tr/doc/karar/dosya/2723/2011-634.pdf, Erişim Tarihi: 01.04.2023.
46. YSK. (2011). Yüksek Seçim Kurulu’nun 15.01.2011 tarih ve 32 sayılı Kararı, Erişim Adresi: https://www.ysk.gov.tr/a282f310-b833-45d6-970a-f83531fa1222, Erişim Tarihi: 01.04.2023.
47. YSK. (2013). Yüksek Seçim Kurulu’nun 12.09.2013 tarih ve 361 sayılı Kararı, Erişim Adresi: https://www.ysk.gov.tr/doc/karar/dosya/2595/2013-361.pdf, Erişim Tarihi: 01.04.2023.
48. YSK. (2013). Yüksek Seçim Kurulu’nun 12.09.2013 tarih ve 364 sayılı Kararı, Erişim Adresi: https://www.ysk.gov.tr/f76f48c2-ce6b-48ad-b808-fd38c4e5e3dc, Erişim Tarihi: 01.04.2023.
49. YSK. (2014). Yüksek Seçim Kurulu’nun 31.10.2014 tarih ve 4145 sayılı Kararı, Erişim Adresi: https://www.ysk.gov.tr/27fb541c-8740-4492-b8ee-0d63366f11fd, Erişim Tarihi: 01.04.2023.
50. YSK. (2015). Yüksek Seçim Kurulu’nun 04.04.2015 tarih ve 505 sayılı Kararı, Erişim Adresi: https://www.ysk.gov.tr/2d8afade-9ab7-4713-b5cb-3784477bcfc3, Erişim Tarihi: 01.04.2023.
51. YSK. (2016). Yüksek Seçim Kurulu’nun 02.11.2016 tarih ve 594 sayılı Kararı, Erişim Adresi: https://www.ysk.gov.tr/7dfd99ae-c670-407c-99da-2ec5e82446a9, Erişim Tarihi: 01.04.2023.
52. YSK. (2017). Yüksek Seçim Kurulu’nun 02.03.2017 tarih ve 209 sayılı Kararı, Erişim Adresi: https://www.ysk.gov.tr/doc/karar/dosya/5046/2017-209.pdf, Erişim Tarihi: 01.04.2023.
53. YSK. (2017). Yüksek Seçim Kurulu’nun 04.04.2017 tarih ve 783 sayılı Kararı, Erişim Adresi: https://www.ysk.gov.tr/121f6219-1c4f-4d27-9e57-944314b10996, Erişim Tarihi: 01.04.2023.
54. YSK. (2018). Yüksek Seçim Kurulu’nun 03.05.2018 tarih ve 369 sayılı Kararı, Erişim Adresi: https://www.ysk.gov.tr/6b842c53-572e-4d55-bfb4-127e8c88b602, Erişim Tarihi: 01.04.2023.
55. YSK. (2018). Yüksek Seçim Kurulu’nun 14.03.2018 tarih ve 155 sayılı Kararı, Erişim Adresi: https://www.ysk.gov.tr/fff00531-0017-4afd-a3c0-eec284dbf61e, Erişim Tarihi: 01.04.2023.
56. YSK. (2020). Yüksek Seçim Kurulu’nun 29.07.2020 tarih ve 360 sayılı Kararı, Erişim Adresi: https://www.ysk.gov.tr/10002816-6f82-4762-92f3-c9d2fc4ddbf2, Erişim Tarihi: 01.04.2023.
57. YSK. (2021). Yüksek Seçim Kurulu’nun 02.06.2021 tarih ve 216 sayılı Kararı, Erişim Adresi: https://www.ysk.gov.tr/205beebb-67a3-40b0-abe4-d1cb6fd2597c, Erişim Tarihi: 01.04.2023.
58. YSK. (2022). Yüksek Seçim Kurulu, “Tarihçe” Yüksek Seçim Kurulu Web Sitesi, https://www.y sk.gov.tr/tr/tarihce/1510, Erişim Tarihi:07.03.2022.