La Turquie Kémaliste Dergisinde Milliyetçi Düşünce

Öz

Bu makale, Atatürk’ün cumhurbaşkanlığı döneminde yayınlanan propaganda dergilerinden La Turquie Kémaliste’teki milliyetçi düşünce üzerine bir incelemedir. Büyük ölçüde Fransızca, kısmen İngilizce ve Almanca içeriğe sahip, Batılı kentli okura hitap eden bu süreli yayın genç cumhuriyetin modernleşmesini göstermek, ülkeyi konu edinen oryantalist fikir ve yaklaşımları eleştirmek ve turizm amaçlı tanıtım yapmak hedeflerine yöneliktir. Devrin Türkiye’yi konu edinen oryantalist muhtevası dikkatli bir şekilde eleştirilirken Batı karşıtlığı veya oksidentalizm sergilenmez; son kertede Osmanlı-Türk modernleşmesinde ‘Batıya rağmen Batılılaşma’ olarak bilinen prensip La Turquie Kémaliste yazarları tarafından esas tutulmaktadır. Görsel olarak son derece zengin içerik, resmi milli tarih anlayışını tahlil etmeye izin vermektedir. Bu anlayışta ‘eski rejim’ (Osmanlı İmparatorluğu) ve yeni Türkiye ikiliği merkezi konumdadır. Öte yandan Osmanlı kültürel mirası turizm amacıyla limitli ve seçici bir şekilde benimsenip okura takdim edilir. Böylesi farklı konuların işlendiği dergi, Türk milliyetçiliğinin özgün bir versiyonu olan Kemalizmi tahlil etmek için faydalı değerlendirmeler arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kemalizm
• Türk milliyetçiliği
• Propaganda
• Oryantalizm eleştirisi
• Milli tarih

Nationalist Thought in La Turquie Kémaliste Magazine

Öz

This article seeks to examine the nationalist ideology present in La Turquie Kémaliste, a propaganda periodical primarily published in French, with partial content in English and German, during Mustafa Kemal Atatürk's presidency in Turkey. The periodical’s main objective is to appeal to a Western urban audience by highlighting the modernity of the new republic, offering a critical analysis of orientalist viewpoints towards Turkey, and promoting the nation’s tourist attractions. While intensely criticizing orientalist ideas and attitudes of the time, the publication carefully avoids anti-Western or Occidentalist sentiments, adhering to the principle of 'westernizing despite the West' within Ottoman-Turkish modernization. The visually rich content of the magazine facilitates an analysis of the official narrative of national history, with a pronounced emphasis on the dichotomy between the 'Ancien Régime' (Ottoman Empire) and Republican Turkey. However, the periodical proudly presents Ottoman cultural heritage in a limited and selective manner, tailored for tourism. The periodical provides valuable insights into Kemalism, a distinctive form of Turkish nationalism, by exploring a wide range of themes.

Anahtar Kelimeler

• Kemalism
• Turkish nationalism
• Propaganda
• Critique of orientalism
• National history

Kaynakça

1. Adil, F. (1937, Nisan). Cinquante ans de peintures et sculpture Turques. La Turquie Kémaliste, 18, 5-14.
2. Ahiska, M. (2010). Occidentalism in Turkey: Questions of modernity and national ıdentity in Turkish radio broadcasting. London, New York: I.B.Tauris.
3. Akçura, G. (2012). La Turquie Kémaliste’in Öyküsü. N. Uysal ve S. Tüzün (Ed.), Bugünün bilgileriyle Kemal’in Türkiye’si: La Turquie Kamâliste içinde (ss. 10-13). İstanbul: Boyut.
4. Arık, R. O. (1934, Ağustos). La Turquie nouvelles et les fouilles archéologique. La Turquie Kémaliste, 2, 21-26.
5. Atay, F. R. (1934a, Haziran). Il Faut Venir à Ankara. La Turquie Kémaliste, 1, 10-15.
6. Atay, F. R. (1934b, Aralık). La Femme Turque. La Turquie Kémaliste, 4, 1-3.
7. Atay, F. R. (1935, Haziran). Notre Réforme Linguistique. La Turquie Kémaliste, 7, 1-5.
8. Atay, F. R. (1936a, Nisan). À Ceux Qu’il Veut Savoir. La Turquie Kémaliste, 12, 1.

9. Atay, F. R. (1936b, Aralık). La Base de la Réforme. La Turquie Kémaliste, 16, 1.
10. Atay, F. R. (1938, Ekim). Quinzième anniversaire de la République Turque. La Turquie Kémaliste, 27, 1.
11. Aykaç, Ç. E. (2003). Kemalist Utopia: A Study of the propaganda magazine La Turquie Kemaliste (1934-1948) [Yüksek Lisans Tezi, Boğaziçi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi Veri Tabanı.
12. Batu, S. (1935, Nisan). L’élevage en Turquie Républicaine. La Turquie Kémaliste, 6, 10-14.
13. Belge, B. A. (1934, Ekim). Qu’Importe.. Restez Tels Que Vous Etês! La Turquie Kémaliste, 3, 1.
14. Belge, B. A. (1935, Nisan). Il disent que... La Turquie Kémaliste, 6, 1.
15. Belge, B. A. (1936, Haziran). Nous Sommes Pour la Paix. La Turquie Kémaliste, 13, 1.
16. Belge, B. A. (1937a, Ağustos). La Mission du Kamalisme. La Turquie Kémaliste, 20, 1.
17. Belge, B. A. (1937b, Şubat). Une Nouvelle Réponse à une Ancienne Question. La Turquie Kémaliste, 17, 1.
18. Belge, B. A. (1938, Aralık). D’Atatürk à İnönü. La Turquie Kémaliste, 28, 1.
19. Belge, M. (2012). Türkiye’yi değil ama, “Nereye varılmak istendiğini” Göstermek üzere... N. Uysal ve S. Tüzün (Ed.), Bugünün Bilgileriyle Kemal’in Türkiye’si: La Turquie Kamâliste içinde (ss. 34-39). İstanbul: Boyut.
20. Çelik, Z. (2020). Avrupa Şarkʼı bilmez: Eleştirel bir söylem, 1872-1932. İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları.
21. Devambez, P. (1936, Ağustos). Visites au Musée Greco-Romain d’Istanbul. La Turquie Kémaliste, 14, 2-10.
22. Dirik, K. (1936, Aralık). Tapis d’Orient et Tisserands Turcs. La Turquie Kémaliste, 16, 19-22.
23. Dix Ans d’Industrie Sucrière. (1937, Nisan). La Turquie Kémaliste, 18, 15-20.
24. Education Physique en Turquie. (1935, Haziran). La Turquie Kémaliste, 7, 6-9.
25. Eldem, S. H. (1935, Haziran). Anciennes Maisons d’Ankara. La Turquie Kémaliste, 7, 10-12.
26. Fotoğraflarla Türkiye / La Turquie en image / Turkey in pictures / Die Türkei im Bild. (1936). Ankara-Münih: Matbuat Umum Müdürlüğü.
27. Göker, M. (1937, Aralık). Rapport du Secrétaire Générale. La Turquie Kémaliste, 21-22, 10-12.
28. Halil Eldem. (1935, Şubat). Le Rang et L’importance de nos Musées des Antiques Parmi Les Musées Européens. La Turquie Kémaliste, 5, 2-9.
29. Herriot, E. (1934, Haziran). De la Vieille à la Nouvelle Turquie. La Turquie Kémaliste, 1, 16-28.
30. Ireland, P. W. (1938, Ekim). New Turkey: A Country of Pioneers. La Turquie Kémaliste, 27, 10-16.
31. İnan, A. (1937, Aralık). L’activité Archéologique de la Société d’Histoire Turque. La Turquie Kémaliste, 21-22, 6-9.
32. İyriboz, N. (1935, Haziran). Nos Figues. La Turquie Kémaliste, 7, 13-15.
33. Koşay, H. Z. (1936, Ekim). Alaca Hüyük. La Turquie Kémaliste, 15, 2-7.
34. La Question de l’Industrilisation de la Turquie. (1935, Şubat). La Turquie Kémaliste, 5, 10-14.
35. Le Musée des Arts Turcs et Musulmans. (1936, Ekim). La Turquie Kémaliste, 15, 9-14.
36. Les Questions d’Assistance Sociale et de Santé Publique dans La Turquie Kémaliste. (1934, Ekim). La Turquie Kémaliste, 3, 2-7.
37. Mamboury, E. (1937, Haziran). L’Art Turc du XVIIIème Siècle. La Turquie Kémaliste, 19, 2-11.
38. Nos Nouvelles Voies Ferrés. (1934, Ekim). La Turquie Kémaliste, 3, 8-11.
39. Oğan, A. (1937, Şubat). Le Palais de Topkapı. La Turquie Kémaliste, 17, 2-7.
40. Oygar, İ. H. (1935, Nisan). L’art et L’industrie. La Turquie Kémaliste, 6, 16-22.
41. Özcanlı, Ş. (2022). Erken Cumhuriyet Dönemi Mimarlığı’nın Söyledikleri: La Turquie Kemaliste Dergisi’nin (1934-1948) Mimari Fotoğraflarının Görsel Teoriler ve Tarihsel Metinler Üzerinden Tarihyazımsal Okunması [Yüksek Lisans Tezi, Çankaya Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi Veri Tabanı.
42. Reşit Galip. (1934, Haziran). Les recherches nouvelles autour de l’Histoire Turque. La Turquie Kémaliste, 1, 1-3.
43. Sadri Etem. (1934, Ağustos). Le Nouveau Visage de L’Anatolie. La Turquie Kémaliste, 2, 9.
44. Sungu, İ. (1937, Aralık). L’Exposition d’Histoire. La Turquie Kémaliste, 21-22, 13-20.
45. Talu, E. E. (1935, Şubat). Oculos Habent, Sed... La Turquie Kémaliste, 5, 1.
46. Tarihçe. (t.y.). Erişim adresi: https://www.ttk.gov.tr/genel/tarihce/
47. Tör, V. N. (1934, Ağustos). Sensation. La Turquie Kémaliste, 2, 1.
48. Tör, V. N. (1936, Şubat). Qu’attendons-nous de l’intellectuel Occidentale? La Turquie Kémaliste, 11, 1.
49. Türkan-Okumuş, B. (2017). Türkiye’de modernleşme ve propaganda: Yeni Cumhuriyet’i tanıtmak, La Turquie Kemaliste Dergisi (1934-1948) [Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Bilgi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi Veri Tabanı.
50. Uyar, H. (2012). Edouard Herriot’nun Atatürk’le görüşmesi (1933) ve Türk devrimi hakkındaki görüşleri. Bugünün Bilgileriyle Kemal’in Türkiye’si: La Turquie Kamâliste içinde (ss. 46-49). İstanbul: Boyut.
51. Uysal, N., ve Tüzün, S. (Ed.). (2012). Bugünün bilgileriyle Kemal’in Türkiye’si: La Turquie Kamâliste. İstanbul: Boyut.
52. Vins et Vignobles de Turquie. (1935, Ağustos). La Turquie Kémaliste, 8, 9-13.
53. Wright, W. L. (1936, Ağustos). Romance and revolution. La Turquie Kémaliste, 14, 1.
54. Zafir, K. (1934, Aralık). La Maison de protection pour les enfants vagabonds. La Turquie Kémaliste, 4, 13-19.