Blokzincir Teknolojisi ve Verimlilik İlişkisi: Türk Kamu Yönetiminde Mevcut Durum Analizi

Öz

Bilgi iletişim teknolojilerindeki gelişmeler ve dijital dünyanın her geçen gün açtığı yeni pencereler ile hem bireysel hem de kolektif olarak çeşitli dönüşüm süreçleri yaşanmaktadır. Kamu yönetimi ve kamu hizmet sunumu da etkilenen alanların başında gelmektedir. Karmaşık ve büyük ölçekli bir yapıya sahip kamu hizmetleri hızla değişen ihtiyaçlara yanıt verebilmek, kaynakları etkin ve verimli bir şekilde kullanabilmek adına yeni nesil teknolojik araçlara ihtiyaç duymaktadır. Bu noktada büyük madalyonun sahibi olan kamu yönetimi, yeni ve yükselen teknolojileri sürekli olarak takip etmekte ve var olan işleyişini dijital dünyanın güncellemeleri ile yenilemektedir. Küresel düzeyde güçlü potansiyeli ile yükselen dijital teknolojiler arasında yer alan blokzincir teknolojisi de bu noktada dikkat çeken yenilikçi araçlardan biri olarak kullanılmaktadır. Blokzincir, dünyada çeşitli ülkeler tarafından kamu yönetimi ve kamu hizmet sunumu alanında hükümet programlarına dahil edilen ve somut uygulamalar ile sürekli geliştirilen bir durumdadır. Bu çalışmada, blokzincir teknolojisi, verimlilik ile ilişkilendirilmiş ve Türk kamu yönetimi açısından değerlendirilmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden mevcut durum ve içerik analizi yöntemi kullanılmış, bu doğrultuda blokzincir teknolojisi ile ilgili Türk kamu yönetiminde var olan kurumsal yapılanmalar, yayımlanan plan ve programlar çerçevesinde konu analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda dünyadaki somut uygulama örneklerinden de faydalanılarak Türkiye için blokzincir politika önerileri geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kamu yönetimi
• Kamu hizmet sunumu
• Blokzincir teknolojisi
• Dijital dönüşüm.

The Relationship Between Blockchain Technology and Efficiency: Current Situatıon Analysis in Turkish Public Administration

Öz

Advancements in information and communication technologies, along with the new windows opened by the digital world day by day, lead to various transformation processes both individually and collectively. Public administration and public service delivery are among the areas affected by this change. Public services, which have a complex and large-scale structure, require new-generation technological tools to respond to rapidly changing needs and to use resources effectively and efficiently. At this point, public administration, which holds the larger share of responsibility, constantly follows new and emerging technologies and updates its existing operations with the advancements of the digital world. Blockchain technology, which stands out among the rising digital technologies with its strong potential at the global level, is used as one of the innovative tools in this regard. Blockchain is currently included in government programs in the field of public administration and public service delivery by various countries around the world and is continuously developed through concrete applications. In this study, blockchain technology is associated with efficiency and evaluated in terms of Turkish public administration. The study uses the current situation and content analysis method, one of the qualitative research methods, and in this direction, the topic is analyzed within the framework of existing institutional structures and published plans and programs related to blockchain technology in Turkish public administration. As a result of the findings, blockchain policy recommendations have been developed for Turkey by making use of concrete application examples from around the world.

Anahtar Kelimeler

• Public administration
• Public service delivery
• Blockchain technology
• Digital transformation

Kaynakça

1. Afonin, M. V., Plaksa, J. V., Seryshev, R. V., Tavberidze, D. V., Sklyarenko, R. P., ve Sekerin, V. D. (2021). Blockchain impact on the efficiency of public administration in the sphere of state and municipal services, Revısta Geıntec-Gestao Inovacao E Tecnologıas, 11(4), 2252-2260.
2. Anadolu Ajansı, (2022, Temmuz 25). Dış ticarette blockchain projesinde ilk faz tamamlandı. Erişim adresi: https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/dis-ticarette-blockchain-projesinde-ilk-faz-tamamlandi/2644985 Erişim Tarihi: 15.10.2023.
3. Atzori, M. (2017). Blockchain technology and decentralized governance: is the state still necessary?, Journal of Governance and Regulation, 6(1), 45-62.
4. Avalanche, (2023, Ekim 31). What is avalanche? Erişim adresi: https://docs.avax.network/intro
5. Babaoğlu, C. ve Karasoy, H. (2022). Kamu yönetiminde blokzincir: kullanım alanları ve örnek uygulamalar, Sosyoekonomi, 30(52), 283-297.
6. BCTR (Blockchain Türkiye), (2019a). Dünyada blokzinciri regülasyonları ve uygulama örnekleri karşılaştırma raporu, Türkiye Bilişim Vakfı. Erişim Tarihi: 02.12.2023.
7. BCTR (Blockchain Türkiye), (2019b). Conceptual archıtecture for blockchain, Türkiye Bilişim Vakfı. Erişim Tarihi: 02.12.2023.
8. BCTR (Blockchain Türkiye), (2023). BCTR çalışma grubu raporları, Blockchain Türkiye Platformu. Erişim adresi: https://bctr.org/bctr-calisma-grubu-raporlari/ Erişim Tarihi: 18.10.2023.

9. Beck, R., Müller-Bloch, C., ve King, J. L. (2018). Governance in the blockchain economy: a framework and research agenda, Journal of the Association for Information Systems, 19(10), 1020-1034.
10. Berryhill, J., Bourgery, T., ve Hanson, A. (2018). Blockchains unchained: blockchain technology and its use in the public sector, (OECD Working Papers on Public Governance No. 28), Erişim adresi: doi:10.1787/3c32c429-en Erişim Tarihi: 02.10.2023.
11. Bilbil, E. T. (2019). Yerel yönetimler ve blokzincir teknolojisi: bir yönetişim tasarısı/stratejisi önerisi, Kent Akademisi, 12(3), 475-487.
12. Burgess, K. (2015). Goals. Burgess, K. (Ed.) The promise of bitcoin and the blockchain içinde (ss. 10-19). America: Consumers Research.
13. CBDDO (Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi), (2018). Hakkımızda. Erişim adresi: https://cbddo.gov.tr/hakkimizda/, Erişim Tarihi: 17.09.2023.
14. CBDDO (Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi), (2023). DIGIATHON Projesi. Erişim adresi: https://cbddo.gov.tr/projeler/digiathon/, Erişim Tarihi: 30.10.2023.
15. CBDDO (Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi), (2023). Kamu bulut bilişim stratejisi mevcut durum analizi (1). Erişim adresi: https://cbddo.gov.tr/SharedFolderServer/Genel/File/Mevcut_Durum_Analizi_Raporu.pdf, Erişim Tarihi: 20.10.2023.
16. CBDDO (Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi), (2023). Türkiye’nin dijital dönüşüm hamlesi. Erişim adresi: https://cbddo.gov.tr/haberler/6588/turkiye-nin-dijital-donusum-hamlesi, Erişim Tarihi: 23.10.2023.
17. Cooper, H., Hill, T., ve Kangalingam, S. (2022). Around the world in government blockchain, Australia: PwC. Erişim adresi: https://www.pwc.com.au/digitalpulse/government-blockchain-use-cases.html Erişim Tarihi: 23.09.2023.
18. Crosby, M., Nachiappan, Pattanayak, P, Verma S., ve Kalyanaraman Vignesh, K. (2016). Blockchain technology: beyond bitcoin, Applied Innovation Review, 2, 6-19.
19. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, (2022, Ekim 21). Cumhurbaşkanı Erdoğan, Blokzincir İstanbul Programı‘nda konuştu. Erişim adresi: https://www.iletisim.gov.tr/turkce/haberler/detay/cumhurbaskani-erdogan-blokzincir-istanbul-programinda-konustu Erişim Tarihi: 31.10.2023.
20. Cuomo, J., Pureswaran, V., ve Zaharchuk, D. (2017). Building trust in government exploring the potential of blockchains, (Government and Blockchain Executive Report), IBM Institute for Business Value.
21. Çaptuğ, M. (2021), Covid-19 salgınının kamu hizmetlerinin dijitalleşmesi sürecine etkisi ve sonuçları, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 23(2), 1309- 1327.
22. Daley, S. (2022, Eylül 15). Blockchain in government examples to know. Built In. Erişim adresi: https://builtin.com/blockchain/blockchain-in-government Erişim Tarihi: 23.09.2023.
23. Efanov, D., ve Roschin, P. (2018). The all-pervasiveness of the blockchain technology, Procedia Computer Science, 123, 116-121.
24. European Securities ve Market Authority (ESMA), (2023). Markets in crypto-assets regulation (MiCA). Erişim adresi: https://www.esma.europa.eu/esmas-activities/digital-finance-and-innovation/markets-crypto-assets-regulation-mica Erişim Tarihi: 15.03.2024.
25. Haber, S., ve Stornetta, W. S. (1991). How to time-stamp a digital document, Journal of Cryptology, 3, 99-111.
26. Hawlitschek, F., Notheisen, B., ve Teubner, T. (2018). The limits of trust-free systems: a literature review on blockchain technology and trust in the sharing economy, Electronic Commerce Research and Applications, 29, 50-63.
27. Hyvärinen, H., Risius, M., ve Friis, G. (2017). A blockchain-based approach towards overcoming financial fraud in public sector services, Business & Information Systems Engineering, 59(6), 441-456.
28. Kakavand, H., Kost De Sevres, N., ve Chilton, B. (2017). The blockchain revolution: an analysis of regulation and technology related to distributed ledger technologies, SSRN Electronic Journal. 1-26.
29. Kazim, W. (2023, Haziran 19). 26 top blockchain applications and use cases in 2023. Erişim adresi: https://learn.g2.com/blockchain-applications, Erişim Tarihi: 02.10.2023.
30. Koronczok, M. (2019). The new chain of title: how blockchain will effect land title research, recordation, and ınsurance, Texas A&M Journal of Property Law, 5(3) 401-420.
31. Köse, B. (2017, Temmuz 7). İsveç, Blockchain’i arazi ve mülk kayıtları için resmen kullanmaya başladı. https://uzmancoin.com/isvec-blockchaini-arazi-mulk-kayitlari-icin-resmen-kullanmaya-basladi/, Erişim Tarihi: 27.10.2023.
32. Lafourcade, P., ve Lombard-Platet, M. (2020). About blockchain interoperability, Information Processing Letters, 161(2), 1-10.
33. Monetary Authority of Singapore, (2023, Kasım 23). Mas strengthens regulatory measures for digital payment token services. Erişim adresi: https://www.mas.gov.sg/news/media-releases/2023/mas-strengthens-regulatory-measures-for-digital-payment-token-services Erişim Tarihi: 15.03.2024.
34. Nakamoto, S. (2008). Bitcoin: A peer-to-peer electronic cash system (White Paper). Erişim adresi: https://bitcoin.org/bitcoin.pdf, Erişim Tarihi: 15.09.2023.
35. Nerurkar, P., Patel, D., Busnel, Y., Ludinard, R., Kumari, S., ve Khan, M. K. (2021). Dissecting bitcoin blockchain: empirical analysis of bitcoin network (2009–2020), Journal of Network and Computer Applications, 177, 1-35.
36. OECD, (2018, Ekim 10). Uses and limitations of blockchain in the public sector, meeting of the OECD Global Parliamentary Network (Toplantı sunumu). Observatory of Public Sector Innovation. Erişim adresi: https://www.oecd.org/parliamentarians/meetings/gpn-meeting-october-2018/OPSI-Blockchain-Presentation-for-Global-Parliamentary-Network.pdf, Erişim Tarihi: 27.10.2023.
37. Ølnes, S., ve Jansen, A. (2018). Blockchain technology as infrastructure in public sector: an analytical framework. Proceedings of the 19th Annual International Conference on Digital Government Research: Governance in the Data Age 77, 1-10. Erişim adresi: https://dl.acm.org/doi/10.1145/3209281.3209293, Erişim Tarihi: 24.02.2024.
38. Rawat, D. B., Chaudhary, V., ve Doku, R. (2021). Blockchain technology: emerging applications and use cases for secure and trustworthy smart systems. Journal of Cybersecurity and Privacy, 1(1), 1-7.
39. Robertson, S. P., ve Vatrapu, R. K. (2010). Digital government. Annual Review of Information Science and Technology, 44(1), 317-364.
40. Schou-Zibell, L. (2022, Ekim 26). Government-backed digital currencies can be a powerful tool for financial ınclusion. Asian Development Blog Straight Talk from Development Experts. Erişim adresi: https://blogs.adb.org/blog/government-backed-digital-currencies-can-be-powerful-tool-financial-inclusion, Erişim Tarihi: 15.09.2023.
41. Sharma, T. K. (2023, Ekim 26). Top 10 countries leading blockchain technology ın the world. blockchain council. Erişim adresi: https://www.blockchain-council.org/blockchain/top-10-countries-leading-blockchain-technology-in-the-world/, Erişim Tarihi: 23.09.2023.
42. T. C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2019). On birinci kalkınma planı: 2019-2023. ankara: t.c. cumhurbaşkanlığı strateji ve bütçe başkanlığı yayını. Erişim adresi: http://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2019/07/On-Birinci-Kalkinma-Plani.pdf, Erişim Tarihi: 10.11.2023.
43. T. C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, (2022). Sanayi ve teknoloji bakanlığı-2022 yılı faaliyet raporu. Erişim adresi: https://www.sanayi.gov.tr/assets/pdf/plan-program/STB-2022YiliFaaliyetRaporuV2.pdf, Erişim Tarihi: 23.10.2023.
44. T. C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. (2019). 2023 Sanayi ve teknoloji stratejisi. Erişim adresi: https://www.sanayi.gov.tr/assets/pdf/SanayiStratejiBelgesi2023.pdf, Erişim Tarihi: 23.10.2023.
45. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, (2023). 2024 yılı cumhurbaşkanlığı yıllık programı, t. c. cumhurbaşkanlığı strateji ve bütçe başkanlığı yayını, Ankara, https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/10/2024-Yili-Cumhurbaskanligi-Yillik-Programi.pdf, (Erişim Tarihi: 20.10.2023).
46. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2019). 2020 yılı cumhurbaşkanlığı yıllık programı. ankara: t.c. cumhurbaşkanlığı strateji ve bütçe başkanlığı yayını. Erişim adresi: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2019/11/2020_Yili_Cumhurbaskanligi_Yillik_Programi.pdf, Erişim Tarihi: 20.10.2023.
47. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2020). 2021 yılı cumhurbaşkanlığı yıllık programı, ankara: t.c. cumhurbaşkanlığı strateji ve bütçe başkanlığı yayını. Erişim adresi: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/07/2021_Yili_Cumhurbaskanligi_Yillik_Programi.pdf, Erişim Tarihi: 20.10.2023.
48. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2021). 2022 yılı cumhurbaşkanlığı yıllık programı, ankara: t.c. cumhurbaşkanlığı strateji ve bütçe başkanlığı yayını. Erişim adresi: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2021/10/2022-Yili-Cumhurbaskanligi-Yillik-Programi-26102021.pdf, Erişim Tarihi: 20.10.2023.
49. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2022). 2023 yılı cumhurbaşkanlığı yıllık programı, ankara: t.c. cumhurbaşkanlığı strateji ve bütçe başkanlığı yayını. Erişim adresi: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/11/2023-Yili-Cumhurbaskanligi-Yillik-Programi.pdf, Erişim Tarihi: 20.10.2023.
50. Tanrıverdi, M., Uysal, M. ve Üstündağ, M. T. (2019). Blokzinciri teknolojisi nedir? ne değildir?: alanyazın incelemesi, Bilişim Teknolojileri Dergisi, 12(3), 203-217.
51. The Digest. (2022, Ocak 7). El Salvador’s experiment with bitcoin as legal tender. National Bureau of Economic Research (NBER). Erişim adresi: https://www.nber.org/digest/202207/el-salvadors-experiment-bitcoin-legal-tender, Erişim Tarihi: 20.09.2023.
52. Treiblmaier, H. ve Sillaber, C. (2020) A case study of blockchain-ınduced digital transformation inthe public sector. Treiblmaier, H. ve Clohessy, T. (Ed.), Blockchain and distributed ledgertechnology use cases: applications and lessons learned içinde (227-244). Berlin, Heidelberg: Springer.
53. Truby, J., Brown, R. D., Danhal, A. ve Ibrahim, I. (2022). Blockchain, climate damage, and death: policy interventions to reduce the carbon emissions, mortality, and net-zero implications of non-fungible tokens and bitcoin. Energy Research & Social Science, 88, 1-14.
54. TÜBİTAK BİLGEM UEKAE BZLAB, (2023). Biz kimiz?. Erişim adresi: https://blokzincir.bilgem.tubitak.gov.tr/biz-kimiz/, Erişim Tarihi: 19.10.2023.
55. Uysal, U. T. ve Aldemir, C. (2018). Dijital kamu mali yönetim sistemi ve blok zinciri teknolojisi, Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 11(3), 505-522.
56. Ünsal, E. ve Kocaoğlu, Ö. (2018). Blok zinciri teknolojisi: kullanım alanları, açık noktaları ve gelecek beklentileri, Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 13, 54-64.