“Müzede Bir Gece” Filminde Postmodern Unsur Olarak Kolaj

Öz

Yönetmenliğini Shawn Levy’nin yaptığı üç serilik filmden oluşan “Müzede Bir Gece” sinema filminin senaryo metni, Milan Trenc’in 1993 tarihli çocuk kitabına dayanır. Serinin ilk filmi 2006 yılında ismi ile gösterime girer. İkinci film, 2009’da: Smithsonian Savaşı ve serinin son filmi olan: Lahitteki Sır ise 2014 yılında izleyicisiyle buluşur. Her yaştan seyirciye hitap eden film, aksiyon-komedi türündedir. Filmin kurmaca evreninde tarih, tarihi şahsiyetler, canlı ve cansız varlıklar, kendi bağlamlarından çıkartılarak bir müzede aynı anda varlık bulmaları açısından devasa bir kolajın parçalarını oluşturur. Çalışmada postmodern anlayış ve kolaj tekniği üzerinde durularak toplumsal/kültürel bellek mekânı olarak müzenin seyirlik/eğlencelik bir mekâna dönüştürülmesi irdelenmiştir. Postmodern tahkiye unsurlarının inşasında tarih, tarihî karakterlerin uğradığı dönüşüm ve bu dönüşümün postmodern anlatının metinlerarası ilişki kurma biçimlerinden olan kolajın kullanılarak gerçekleştirilme pratikleri, filmden verilen örneklerle açıklanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Postmodernizm
• Kolaj
• Müze
• Edebiyat
• Sinema

Collage as a Postmodern Element in the Movie “Night at the Museum”

Öz

The script of the movie, which consists of three series of films “Night at the Museum” directed by Shawn Levy, is based on Milan Trenc's 1993 children's book. The first movie of the series was released in 2006 under its name. The second film, Battle of the Smithsonian, was released in 2009, and the last film in the series, The Secret in the Sarcophagus, was released in 2014. The movies, which appeal to audiences of all ages, are action-comedy genres. In the fictional universe of the film, history, historical figures, living and inanimate beings form parts of a huge collage in that they are removed from their contexts and exist simultaneously in a museum. In the study, the transformation of the museum as a place of social/cultural memory into a place for spectacle/entertainment was examined by focusing on postmodern understanding and collage technique. The transformation of historical characters in the history of the construction of postmodern narrative elements and the practices of using collage, one of the ways of establishing text relationships of postmodern narrative, were explained with the examples given in the film.

Anahtar Kelimeler

• Postmodernism
• Collage
• Museum
• Literature
• Cinema

Kaynakça

1. Aktulum, K. (2000). Metinlerarası ilişkiler. Ankara: Öteki Yayınevi.
2. Alp, K. Ö. (2013). Sanatın temsili ve postmodern sanatta temsil. Süleyman Demirel Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Hakemli Dergisi. Art-E (12), 40-61.
3. Cevizci, A. (1999). Felsefe sözlüğü. İstanbul: Paradigma Yayınları.
4. Çağlayan, E. (2018). Sanat eğitiminde kolaj tekniği ve öğrencilerin kompozisyon kurma becerilerine katkısı. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi(43), 1-13.
5. Çolak, B. (2011). Tarihsel süreç içerisinde müzelerle birlikte değişen sergileme mekânları; New York Modern Sanat Müzesi (MOMA) ve Frankfurt Modern Sanat Müzesi (MMK) örneği. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi(30), 37-45.
6. Ecevit, Y. (2001). Türk romanında postmodern açılımlar. İstanbul: İletişim Yayınları.
7. Ergün, C. (2012). Temel sanat eğitiminde ve çağdaş sanatta kolaj-fotomontaj. Sanat-Tasarım Dergisi, 1(3), 5-19.
8. Holden, S. (2006). The night of the living dioramas. The New York Times. Dec. 22. 2006. 11.08.2024 tarihinde https://www.nytimes.com/2006/12/22/movies/the-night-of-the-living-dioramas.html adresinden alındı.

9. Kılınç, K. (2019). 2000’li yıllarda Türkiye’de kolaj: sanatçılar ve uygulamalar. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Bursa Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
10. Kolker, R. (2008). Kültürel pratik olarak sinema. Sinema-ideoloji-politika sinemasal yazılar-I (E. Yılmaz, Çev.). içinde (ss. 97-144) Ankara: Orient Yayıncılık.
11. Lum, E. K. (1999). Architecture as artform: drawing, painting, collage and architecture 1945-1965. Cambridge: Department of Architecture.
12. Lynton, N. (1982). Modern Sanatın Öyküsü. (C. Çapan, & S. Öziş, Çev.) İstanbul: Remzi Kitabevi.
13. Modoğlu, T. (2012). Erzurum Resim ve Heykel Müzesi koleksiyonundaki eserler. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Resim Anasanat Dalı Yüksek Lisans Tezi.
14. Oms, M. S. (2007). El collage, cambio esencial en el arte del siglo xx. El caso aragonés. Universidad de Zaragoza.
15. Oskay, A. (2001). Kübizmde kolaj. İstanbul Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
16. Özrili, Y., ve Başak, O. (2021). Hafıza odası müzeler ve kültürel kimlik. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(26), 83-93.
17. Öztütüncü, S. (2015). Fotoğraf ve kolaj etkileşimine Robert Rauschenberg ve Richard Hamilton yaklaşımı. Ulakbilge, 3(5), 87-102.
18. Sarup, M. (2004). Post-yapısalcılık ve postmodernizm. (A. Güçlü, Çev.) Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
19. Sazyek, H. (2015). Roman terimleri sözlüğü. Ankara: Hece Yayınları.
20. Sürmeli, K. (2012). Dada hareketinden kavramsal sanata. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 2(6), 337-345.
21. Yılmaz, M. (2013). Modernden postmoderne sanat. Ankara: Ütopya Yayınları.
22. Yücel, E. (2024). Müze. TDV İslam Ansiklopedisi. 09.15. 2024 tarihinde https://cdn2.islamansiklopedisi.org.tr/dosya/32/C32010516.pdf adresinden alındı
23. Zülfikar, A. B., ve Ediz, Ö. (2020). Değişen müze ve müzecilikte sergilemenin teknoloji boyutunun incelenmesi: Bursa Panorama Müzesi örneği. Lycus Dergisi(2), 67-100.