Performance Analysis of Private Pension Companies in Türkiye: Entropy and TOPSIS Method

Öz

The main purpose of the individual pension system is to direct the savings accumulated by individuals throughout their working lives into long-term investments, ensuring that they obtain an income to maintain their standard of living during retirement. Private pension companies are key components of the financial system, contributing to capital accumulation and fostering economic growth through the long-term funds they generate. This study seeks to assess the financial performance of thirteen private pension companies operating in Türkiye, utilizing eight financial ratios based on data from 2022. Initially, the entropy method was employed to determine the weight of each financial ratio criterion. Subsequently, the TOPSIS method was applied for performance analysis. According to the TOPSIS results, a ranking of private pension companies was established, identifying Viennalife Pension.

Anahtar Kelimeler

• Multi-Criteria decision making
• Private pension companies
• Financial performance measurement
• Entropy method
• TOPSIS Method.

Türkiye’deki Bireysel Emeklilik Şirketlerinin Performans Analizi: Entropi ve TOPSIS Metodu

Öz

Bireysel emeklilik sisteminin temel amacı, bireylerin çalışma hayatları boyunca yaptıkları birikimleri uzun vadeli yatırımlara dönüştürerek, emeklilik dönemlerinde finansal güvence sağlayıp yaşam standartlarını korumalarına yardımcı olmaktır. Bireysel emeklilik şirketleri, bir ekonomide oluşturdukları uzun vadeli fonlarla sermaye birikimine katkı sağlayan ve ekonomik büyümeye doğrudan destek veren, finansal sistemin en önemli unsurlarındandır. Bu çalışmada, Türkiye’de faaliyet gösteren on üç bireysel emeklilik şirketinin finansal performansı 2022 yılı verileri ile sekiz finansal orandan yararlanılarak incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada ilk olarak finansal oranlarla ilişkili kriterlerin ağırlıkları entropi yöntemi kullanılarak hesaplanmıştır. Analiz kısmında TOPSIS yöntemi kullanılmıştır. TOPSİS yöntemine göre bireysel emeklilik şirketlerinin performans sıralaması yapılmıştır. 2022 yılında en iyi performans gösteren bireysel emeklilik şirketi Viennalife Emeklilik olmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Çok kriterli karar verme
• Finansal performans ölçümü
• Bireysel emeklilik şirketleri
• Entropi yöntemi
• TOPSİS yöntemi

Kaynakça

1. Akın N, F., & Ece, N. (2013). İMKB'de işlem gören sigorta şirketlerinin 2006-2010 dönemi finansal performanslarının analizi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 57, 89-106.
2. Borros, C. P., Nektarios, M., &.- Assaf, A. (2010). Efficiency in the Greek insurance industry. European Journal of Operational Research, 205(2), 431-436.
3. Başkaya, Z., & Akar, C. (2005). Sigorta şirketlerinin satış performanslarının veri zarflama analizi yöntemiyle belirlenmesi. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15, 37-51.
4. Behzadian, M., Otaghsara, S. K., Yazdani, M. & Ignatius, J. (2012). A state-of theart survey of TOPSIS applications. Expert Systems With Applications, 39, 13051-13069.
5. Burca, A. M., & Batrinca, G. (2014). The determinants of financial performance in the Romanian insurance market. International Journal of Academic Research in Accounting, Finance and Management Sciences, 4(1), 299-308.
6. Chakraborty, S. (2022). TOPSIS and Modified TOPSIS: A comparative analysis. Decision Analytics Journal, 2, ISSN 2772-6622, https://doi.org/10.1016/j.dajour.2021.100021.
7. Charumathi, B. (2012). On the determinants of profitability of Indian life insurers–an empirical study. In Proceedings of the World Congress on Engineering, 1(2), 1-6.
8. Cummins, J. D., Weiss, M., - Xie, X., &-Zi, H. (2010). Economies of scope in financial services: a dea efficiency analysis of the us ınsurance industry. Journal of Banking & Finance, 34(7), 1525-1539.

9. Çilek, A., & Şeyranlıoğlu, O. (2025). Measuring the Financial Performance of Reinsurance Companies in Türkiye with LODECI, CRADIS and AROMAN MCDM Methods. International Journal of Business and Economic Studies, 7(1), 1-18.
10. Doğan, M. (2015). Comparison of financial performance of participation banks in Turkey. Journal of Economics Finance and Accounting, 2(4).
11. Doğan, M. (2013). Relations between the profitability and capital structure of insurance companies: An analysis over Turkish capital market. The Journal of Accounting and Finance, 57, 121-136.
12. Doğan, M. (2020). Institutional ownership and firm value: A study on the bist manufacturing Index. Ekonomika, 99(2), 59-75.
13. Doğan, M., & Topal, Y. (2016). Yönetim kurulundaki yabancı üye sayısının ve yabancı sahipliğinin finansal performans üzerindeki etkisi. Ege Academic Review, 16(1) 31-48.
14. Durdağı, A. (2013). 6327 Sayılı Kanun’la bireysel emeklilik sisteminde yapılan değişiklikler. ERNST&YOUNG Vergide Gündem, Erişim adres: https://www.vergidegundem.com/documents/10156/970863/ock2013_makale2.pdf/9975d 646-c52a-4e52-b977-c46b81cdf797 (Erişim Tarihi: 23. 09. 2023).
15. Göktolga, Z. G. & Karakış, E. (2018). Bireysel emeklilik şirketlerinin finansal performanslarının bulanık ahp ve vıkor yöntemi ile analizi. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 19(1), 92-108. Retrieved from http://esjournal.cumhuriyet.edu.tr/tr/pub/issue/37183/410326
16. Gülbandılar, E., Akyol, S. O. & Koçak, Y. (2019). Multi-Criteria decision making for cement mortar mixture selection by Fuzzy Topsis. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Dergisi, 27(2), 77 – 84.
17. Hwang, C.L. & Yoon, K. (1981) Multiple attribute decision making: methods and applications. Springer-Verlag, New York.
18. Işık, Ö. (2021). Analysing the determinants of profitability of domestic and foreign non-life insurers in Türkiye. International Journal of Insurance and Finance, 1(1), 45-55.
19. İzci, A. Ç. & Köse, Ö. (2023). Türkiye’de hayat ve emeklilik şirketlerinin finansal performansını etkileyen faktörlerin panel veri analiziyle incelenmesi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(2), 243-252. doi: 10.18026/cbayarsos.1232653
20. Karami, A. & Johansson, R. (2014). Utilization of multi attribute decision making techniques to integrate automatic and manual ranking of options. Journal of Information Science and Engineering, 30, 519-534.
21. Karaş, Z. (2024). Türk bankacılık sektöründe çoklu kriterli karar verme yaklaşımları ile finansal performans değerlendirmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 23(90), 798–820.
22. Karcıoğlu, R. & Yalçın, S. (2022). Sezgisel bulanık TOPSİS yöntemiyle portföy seçimi: Borsa İstanbul’da bir uygulama. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 94, 151-184.
23. Köseoğlu, A. (2009). Veri zarflama analizi ile Türkiye’deki bireysel emeklilik şirketlerinin etkinliğinin incelenmesi. Unpublished master's thesis. Marmara Üniversitesi Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü.
24. Li, X., Wang, K., Liu, L.,, Xin, J., Yang, H., & Gao, C. (2011). Application of the entropy weight and topsis method in safety evaluation of coal mines. Procedia Engineering, 26, 2085-2091.
25. Muvingi, J., Peer, A. A. I., Jablonsky, J. & Lotfi, F. H. (2023). Hierarchical groups DEA super-efficiency and group TOPSIS technique: Application on mobile money agents’ locations. Expert Systems with Applications, 234, 1-12. doi: 10.1016/j.eswa.2023.121033
26. Ova, A. (2018). Türkiye’deki emeklilik şirketlerinin etkinlik analizi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 79, 139-152.
27. Öner Kaya, Emine., & Kaya, Bekir. (2015). Türkiye'de hayat sigortası şirketlerinin finansal performansını belirleyen firmaya özgü faktörler: Panel veri analizi. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 7(12), 93-111.
28. Pjanic, M., Milenković, N., Kalaš, B., & Mirović, V. (2018). Profitability determinants of nonlife insurance companies in Serbia. Ekonomika preduzeća, 66(5-6), 333-345.
29. Say, S. (2022). ARAS ve COPRAS yöntemleri ile BIST Teknoloji Endeksindeki şirketlerin finansal performans analizi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 25(Özel Sayı), 511–523.
30. Shannon, C.E. (1948). A Mathematical theory of communication. The Bell System Technical Journal, 27(3), 379-423.
31. Şahin, O. & Başarır, Ç. (2019). Bireysel emeklilik şirketlerinin finansal performanslarının değerlendirilmesi: Türkiye örneği. Yönetim Bilimleri Dergisi, 17 (33), 211-229. doi: 10.35408/comuybd.479504
32. Türkiye Sigorta Birliği, 2022, Sektör Raporu. https://www.tsb.org.tr/media/attachments/TSB_SEKTOR_raporu_final.pdf. Erişim Tarihi: 15.09.2023
33. Uçar, G., & Şahin, S. (2020). Türkiye’de hayat ve bireysel emeklilik şirketlerinin finansal performansının incelenmesi. İşletme Akademisi Dergisi, 1(1): 56-76.
34. Yazıcı, S. (2015). Bireysel emeklilik sitemi ve Türkiye uygulaması. Unpublished doctoral dissertation. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Ankara.
35. Yılmaz, H., & Yakut, E. (2023). COVID-19 pandemisinin BİST turizm endeksi işletmelerinin finansal performanslarına etkisinin CRITIC tabanlı COPRAS ve PROMETHEE yöntemleri ile incelenmesi. Sosyoekonomi, 31(58), 249–276.
36. Yoon, K. (1980). Systems Selection by multiple attribute decision making Unpublished doctoral dissertation. Kansas State University, USA.
37. Zainudin, R., Mahdzan, N. S. A., & Leong, E. S. (2018). Firm-specific internal determinants of profitability performance: An exploratory study of selected life insurance firms in Asia. Journal of Asia Business Studies, 12(4), 533-550.
38. Zhang, W.G., Lui, Y.J. ve Xu, W.J. (2012), A Possibilistic mean-semivariance-entropy model for multi-period portfolio selection with transaction costs. European Journal of Operational Research, 222(2): 341-349.
39. Zhou, H., Wang, J. ve Qiu,Y. (2008), Application of the Cross Entropy Method to the Credit Risk Assessment in an Early Warning System. In 2008 International Symposiums on Information Processing (pp. 728-732).