Libraries’ use of Instagram in the Context of Digital Public Relations: A Case Study of Public Libraries in Türkiye

Öz

Establishing effective communication with target audiences is a fundamental necessity for institutions, and public relations play a key role in this process. In recent years, the widespread use of the internet and social media has led institutions to increasingly utilize digital public relations tools and platforms. This study investigates how public libraries in Türkiye have been affected by digital transformation and how they use Instagram as part of their digital public relations efforts. Specifically, it examines the presence of libraries on Instagram, the dimensions of their engagement with audiences, and how their public relations activities are reflected in their posts. It also analyzes the ratio of followers to the population of the provinces in which the libraries are located. The research universe includes 1,295 public libraries in Türkiye, with a sample consisting of libraries from the largest and smallest provinces in each of the seven geographical regions. Findings show that Istanbul Rami Library, the Presidential Nation’s Library, and the Samsun Gazi and Burdur Provincial Libraries are among the most active, while the Şanlıurfa Public Library is the least active. Bayburt ranks highest in follower-to-population ratio, while Alsancak ranks lowest. The study recommends that libraries adopt more interactive communication strategies through social media.

Anahtar Kelimeler

• Public relations
• digital public relations
• social media
• Instagram
• libraries

Dijital Halkla İlişkiler Kapsamında Kütüphanelerin Instagram Kullanımı: Türkiye’deki Halk Kütüphaneleri Örneği

Öz

GKurumların hedef kitleleriyle kuracakları etkin iletişim temel gerekliliklerden olup halkla ilişkiler bu konuda önemli bir role sahiptir. Hedef kitleleriyle iletişim kurmak için geleneksel ve dijital halkla ilişkiler araç ve ortamlarını kullanan kurumlar, son yıllarda internetin ve sosyal medyanın yaygınlaşmasıyla birlikte dijital halkla ilişkiler ortam ve araçlarını yaygın olarak kullanmaya başlamıştır. Bu çalışmada günümüzün dijitalleşen dünyasında kütüphanelerin bu dijitalleşme sürecinden nasıl etkilendiği araştırılmıştır. Dijital halkla ilişkiler kapsamında kütüphanelerin sosyal medyada nasıl bir varlık gösterdikleri, hedef kitleleriyle gerçekleştirdikleri iletişimin hangi boyutlarda olduğu, bu amaçla gerçekleştirilen halkla ilişkiler faaliyetlerinin Instagram paylaşımlarına nasıl yansıdığı incelenmiştir. Ayrıca kütüphanelerin takipçi sayıları ile bulundukları illerin nüfuslarının oranının ne olduğunun Instagram kullanımı çerçevesinde değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Çalışmanın evreni Türkiye’deki 1295 halk kütüphanesidir. Türkiye’nin yedi coğrafi bölgesinin en büyük ve en küçük illerindeki birer halk kütüphanesi araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Bu iller; İstanbul-Bilecik, Ankara-Çankırı, İzmir-Uşak, Antalya-Burdur, Şanlıurfa-Kilis, Samsun-Bayburt, Van-Tunceli’dir. Araştırma sonunda paylaşım sayısı olarak Instagram’ı en etkin kullanan kütüphaneler İstanbul Rami Kütüphanesi, Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi, Samsun Gazi ve Burdur İl Halk Kütüphaneleri, en az kullanan ise Şanlıurfa İl Halk Kütüphanesidir. Takipçi sayısının ilin nüfusuna oranı konusunda ilk sırayı Bayburt, son sırayı Alsancak Halk Kütüphaneleri almaktadır. Araştırma çerçevesinde kütüphanelerin sosyal medyanın avantajlarını kullanarak hedef kitlesiyle çift yönlü, etkin bir iletişim kurması önerilir.

Anahtar Kelimeler

• Halkla ilişkiler
• dijital halkla ilişkiler
• sosyal medya
• Instagram
• kütüphanelerin sosyal medya kullanımı

Kaynakça

1. Adarsha, Marati T. ve Sanjeeva N. (2023). Social media: importance and usage for library professionals, International Journal of Research in Library Science (IJRLS), 9, 2 (April-June), 194-199, doi: 10.26761/IJRLS.9.2.2023.1662.
2. Akar, H. (2021). Halkla ilişkiler uygulama alanları ve uygulayıcıların rolleri, Literatürk Academia, 1. Baskı, Konya.
3. Akbayrak, E.H., Biçen Aras B., Çelikbaş S., Karabulut E., Öksüz E., Mater S, Yarar İ. (2018). Kütüphaneler için sosyal medya politikaları, Türk Kütüphaneciler Derneği Sosyal Medya Politikaları Çalışma Grubu, İstanbul.
4. Akinola, J. O., Olusegun Zubairu A. N., Saheed A.H. (2022). Use of social media for information service delivery in Nigerian academic library, Library Philosophy and Practice (e-journal), 1-13.
5. Akkaşoğlu, S. (2025). Otel işletmelerinin sosyal medya kullanımları: İstanbul özelinde bir araştırma, Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(3), 1159-1170.
6. Aktan, E. (2018). Instagram kullanıcılarının kullanım motivasyonları ve Instagram takip davranışlarının incelenmesi, Online Academic Journal of Information Technology, 9(33), 127-146, doi: 10.5824/1309‐1581.2018.3.008.x,
7. Alanka, D. (2024). Nitel bir araştırma yöntemi olarak içerik analizi: teorik bir çerçeve, Kronotop İletişim Dergisi; 1(1), 62-82.
8. Anwar, M ve Zhiwei T. (2019). Social media and libraries: the perfect combination ugh the next generation, International Journal of Library and Information Studies, 10(3), 108-117.

9. Arıkan, R. (2013). Araştırma yöntem ve teknikleri, Nobel Akademik Yayıncılık, Geliştirilmiş 2. Baskı, Ankara.
10. Asna, A. (2012). Kuramda ve uygulamada halkla ilişkiler, Pozitif Yayınları, 2. Baskı, İstanbul.
11. Aziz, A. (2020). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri ve teknikleri, Nobel Yayınları, 13. Baskı, Ankara.
12. Bayter, M. ve Yıldırım K. (2023). Dijital kütüphaneler ve sosyal medyanın sentezi: bilgi paylaşımında yenilikçi güç, İstanbul Medeniyet Üniversitesi, Kütüphane, Arşiv ve Müze Araştırmaları Dergisi, (Library, Archive and Museum Research Journal), 4(2), 185-200, https://dx.doi.org/10.59116/lamre.1328838.
13. Coşkun, R., Altunışık R., Yıldırım E. (2017). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri SPSS uygulamalı, Sakarya Yayıncılık, 9. Baskı, Sakarya.
14. Çakmak, T. ve Eroğlu, Ş. (2020). Sosyal medyada kullanıcı etkileşimi ve içerik kategorizasyonu: Ankara’daki halk kütüphanelerinin Facebook gönderilerinin analizi, Türk Kütüphaneciliği Dergisi, 34 (2), 160-186, doi: 10. 24146/tk. 706882.
15. Çöllü, E. F. (2024). Halkla ilişkilerin yeni dünyası: dijital araçlar ve küresel dinamikler (e-kitap), Eğitim Yayınevi, 1. Baskı, Konya.
16. Dijital 2025: Dijitalin küresel durumuna ilişkin temel rehber, 2025, 5 Şubat, Erişim adresi: https://wearesocial.com/uk/blog/2025/02/digital-2025-the-essential-guide-to-the-global-state-of-digital/, Erişim Tarihi: 17.10.2025
17. Ergin Çağatay H. H. (2024). Türkiye'de yönetişim ve katılımcı demokrasi perspektifinden valiliklerde halkla ilişkiler uygulamaları, Paradigma Akademi Yayınları, 1. Baskı, Çanakkale.
18. França, MN.; Grossi, AM.; Pacios, AR. (2021). Social media and libraries in the scientific production of the United States. Digigital Journal Of Library And Information Science, 19, e021004, 1-28, doi:10.20396/rdbci. v19i00.8661286.
19. Fidancı, S. (2023), Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi Twitter hesabı verilerine yönelik içerik analizi ve sosyal ağ analizi çalışması, [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi] Çankırı Karatekin Üniversitesi. https://share.google/QDuks4b6NWLSbESgL
20. Friday, J., Chidozie, O. and Chuckwuma L.N. (2020). Social media and library services: A case of covıd-19 pandemic era. İnternational Journal of Research and Review, 7(10), 230-237.
21. Harisanty, D., Sugihartati K. S. and Anwar N. (2023). The position’s of libraries on social media, media, Cogent Social Sciences, 10(1), 1-14. doi: 10.1080/23311886.2023.2287117.
22. Grunig, J.E. (2005) İletişim, halkla ilişkiler ve etkin örgütler: kitaba genel bir bakış, Dozier, D. M.; Ehling W. P.; Grunig, L. A.; Repper F. C. ve White, J., Halkla ilişkilerde ve iletişim yönetiminde mükemmellik içinde, ed. Serra Görpe, Rota Yayın Yapım Tanıtım Tic.Ltd. Şti. İstanbul.
23. Güçlü, B. (2018). Üniversite kütüphaneleri hizmetlerinin etkin sunumunda sosyal medya kütüphaneciliği, [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi] Çankırı Karatekin Üniversitesi. YÖK Ulusal tez Merkezi Veri Tabanı, https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=f79W8W0GSaHL_zcX7YBzMg&no=Dh17ESh6mdx7JbLS0iyycA
24. İmik Tanyıldızı, N. (2021). Dijital dünyada halkla ilişkiler, İksad Yayınevi, 1. Baskı, Ankara.
25. İstanbul Üniversitesi (2023). Kışladan Kütüphaneye Dönüştürülen Rami Kütüphanesi Hizmete Açıldı. Erişim adresi: https://www.istanbul.edu.tr/tr/haber/kisladan-kutuphaneye-donusturulen-rami-kutuphanesi-hizmete-acildi, Erişim tarihi: 03.07.2025.
26. Kaplan, A.M. (2015). Social Media, the Digital Revolution, and the Business of Media. International Journal on Media Management, 17(4), 197-199, doi: 10.1080/14241277.2015.1120014.
27. Kaptan N., Pektaş Karabekir E., Yılmaz A., Ergenokon Y. (2024). Kapsayıcı Çocuk Kütüphanesi Hizmetleri: Otizm Tanılı Çocuğa Sahip Ebeveynlerin ve Kütüphane Personelinin Görüşleri, Türk Kütüphaneciliği, 38(1), 27-56. doi: 10.24146/tk.1317784
28. Karataş Ateş, E. (2017). Stratejik iletişim aracı olarak sosyal medyanın halk kütüphanelerindeki kullanımı. See discussions, stats, and author profiles for this publication at: https://www.researchgate.net/publication/323515610, Conference Paper.
29. Kathia Salomé, I.O., Novosel E. and Gilbert S. (2024), Exploring social media as an information source in il ınstruction. College Research Libraries, 85(4), 479. doi: 10.5860/crl.85.4.479.
30. Kazancı, M. (2013). Kamuda ve özel kesimde halkla ilişkiler, Turhan Kitabevi, 10. Baskı, Ankara.
31. Koç, O. (2023). Türkiye’deki kütüphane ve bilgi profesyonelleri arasında sosyal medya farkındalığı. Rumeli'DE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 33, 512-529, doi:10. 29.000/rumelide. 1285331.
32. Kütüphane İstatistikleri, 2023, Erişim adresi: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Kutuphane-Istatistikleri-2023-53655, Erişim Tarihi: 03.03.2025.
33. Margam, M. ve Shahil S., (2024). A systematic review of application of social media in libraries. DESIDOC Journal of Library & Information Technology 44(1), 45-49, doi:10.14429/djlit.44.1.18935.
34. Mon, L. (2015). Social media and library service. Synthesis Lectures on Information Concepts Retrieval and Services 7(2), 1-87, doi:10.2200/S00634ED1V01Y201503ICR040.
35. Polat C.ve Akkaya MA. (2018). Toplumsal kültür kurumu olarak halk kütüphaneleri: Çankırı halk kütüphanelerinin olanaklar ve hizmetler durum haritası, DTCF Dergisi 58(1), 535-571.
36. Polat Ö. ve Akkaya MA. (2023). Google haritalarda halk kütüphanelerine ilişkin değerlendirmelerin içerik analizi: Türkiye’deki il halk kütüphaneleri örneği, Bilgi Dünyası, 24(1), 45-72. doi: 10.15612/BD.2023.711.
37. Sarıtaş, A., Karagöz, Ş. (2017). Sosyal medya kullanımının tüketici davranışlarına etkisi: üniversite öğrencileri örneği. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 6(17) / Yaz, 359-374.
38. TÜİK (2023). Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Adrese-Dayali-Nufus-Kayit-Sistemi-Sonuclari-2023-49684, Erişim Tarihi: 03.03.2025.
39. Türkben, T. (2019). Çocuk kütüphanelerinin okuma alışkanlığı üzerindeki etkilerinin öğretmen adaylarının görüşleri doğrultusunda incelenmesi. Ekev Akademi Dergisi, 23(77), Kış, 363-388.
40. Türkiye’nin 2023 yılına ait nüfusunun coğrafi bölgelere dağılımını ve bu bölgelerin en kalabalık illerini inceliyoruz. https://lotusfinans.com/turkiyenin-cografi-bolgelerine-gore-nufus-dagilimi/, Erişim Tarihi. 03.03.2025.
41. Uçar Çabuk, F. ve Eskidemir Meral S. (2023). Okul öncesi dönem çocuklarının kütüphaneye ilişkin görüşleri ve deneyimleri, Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 12/ Eylül, 1052-1074. doi: 10.51531/korkutataturkiyat.1343108
42. Urhiewhu, L.O. (2025). Digital public relations tools for effective public library services, International Journal of Knowledge Content Development & Technology, 15(1), 65–85. Erişim adresi: https://journals.sfu.ca/ijkcdt/index.php/ijkcdt/article/view/1073.
43. Wang, P., Xu, J., Wu, Y., (2022). Books, physical spaces, rules, people: A holistic analysis of young Chinese children’s perceptions of public libraries. Journal of Librarianship and Information Science (JOLIS), 54(2), 132-138.doi:/10.1177/09610006211007197
44. We Are Social 2025: Global ve Türkiye Verileriyle Dijital Dünya (2025, 8 Nisan). Erişim adresi: https://www.clicksus.com/we-are-social-2025-global-ve-turkiye-verileriyle-dijital-dunya, Erişim Tarihi:17.10.2025.
45. Yıldırım, Ç. ve Akçay FÇ. (2023). Söylemler/ Eylemler: Millet kütüphanesi. Journal of Architecture, Arts and Heritage (JAH), 2(3), September, 87-97.