A Model for Skills Training Darülaceze Schools and Workshops

Yıl 2025, Sayı: 85, 426 - 435, 20.07.2025

Recep Çelik

https://doi.org/10.51290/dpusbe.1695028

Öz

Throughout history, economic, social, cultural, psychological or health developments in the world and in our country have also caused developments and changes in the demographic structure. One of these developments is the increasing existence of disadvantaged groups. This situation has required countries to update their social and economic policies developed for disadvantaged groups. For this reason, as in other countries in the world, various developments have been experienced in state services provided to disadvantaged groups, especially children, and social service policies have been implemented in Turkey.
One of the social services provided as a result of these policies is the education and care services provided in the institution. During the Tanzimat period, the social services provided to the elderly and children were directly carried out by the state and continued with the Darülaceze institution, and today, it continues with the Ministry of Family and Social Services, municipalities and private institutions. This study touches on the place and importance of the care and education services provided in Bab-ı Şefkat Darülaceze from the Ottoman Empire to the present. Although Darülaceze is known as a poorhouse in terms of its literal meaning, it has been seen that the institutions and the helpless, who are called poor, contributed to the society as much as the institution and later through the workshops.

Anahtar Kelimeler

Workshop , İnstitutional care , Social service , Hospice , Care service

Beceri Eğitimine Bir Model Darülaceze Mektepleri ve İmalathaneler

Öz

Tarih süresince dünyada ve paralel olarak ülkemizde meydana gelen ekonomik, sosyal, kültürel, psikolojik veya sağlık alanındaki gelişmeler beraberinde demografik yapıda da gelişmelere ve değişmelere sebep olmuştur. Bu gelişmelerden birisi de dezavantajlı grupların varlığının artarak devam etmesidir. Bu durum ülkelerin dezavantajlı gruplara yönelik geliştirdikleri gerek sosyal gerek ekonomik politikaları güncellemelerini gerektirmiştir. Bu sebeple Dünya ülkelerinde olduğu gibi Türkiye’de de başta çocuklar olmak üzere dezavantajlı gruplara yönelik sunulan devlet hizmetlerinde çeşitli gelişmeler yaşanmış, sosyal hizmet politikaları uygulanmıştır.
Bu politikalar ve sonucu olarak sunulan sosyal hizmetlerden biri de kurumda verilen eğitim ve bakım hizmetleridir. Tanzimat dönemi ile birlikte yaşlılara ve çocuklara yönelik sunulan sosyal hizmetlerin devlet eli ile doğrudan yürütüldüğü süreç içerisinde Darülaceze müessesi ile devam edip günümüzde ise ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca, Belediyeler ve özel kuruluşlar aracılığı ile devam etmektedir. Bu çalışma ile Osmanlı Devletinden günümüze Bab-ı Şefkat Darülacezede verilen bakım ve eğitim hizmetlerinin yeri ve önemine değinilmiştir. Darülaceze kelime manası olarak her ne kadar düşkünler yurdu olarak bilinse de düşkün olarak tabir edilen kurum ve acizler bir o kadar da başta kuruma sonrasında ise imalathaneler aracılığı ile topluma katkı sunduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

İmalathane , Kurum bakımı , Sosyal hizmet , Darülaceze , Bakım hizmeti

Kaynakça

• BOA., İ. Hus. 1313. Ş/43
• BOA., İ. Hus. 1313 L/51
• As, İ. (2020). Bir sosyal hizmet kurumu olarak darüleytam. [Yayımlanmamış doktora tezi]. İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
• Bayhan N(ed.), (2014). Sultan 2. Abdulhamid Han'ın yaptırdığı hayır Kurumlarından Darülaceze. İstanbul: Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Darülaceze Yayınları.
• Çelik, R. (2020). Sosyal hizmet tarihi. Grafiker Yayınları, Ankara.
• Darülaceze (2008a). 112 Yıllık bir hayır kurumu: Darülaceze. http://www.darulaceze.gov.tr/bpi.asp?caid=229&cid=78 (Erişim Tarihi: 22.01.2025)
• Darülaceze (2008b). Hizmetlerimiz. http://www.darulaceze.gov.tr/bp.asp?caid=219 (Erişim Tarihi: 22.01.2025)
• Devlet Arşivleri Başkanlığı. (1950-2000). Sosyal hizmetler dairesi yazışmaları. Ankara, Türkiye: Devlet Arşivleri Başkanlığı.
• DPT (2008). Ekonomik ve Sosyal Göstergeler (1950-2006). 22.01.2025 tarihinde http://ekutup.dpt.gov.tr/ekonomi/gosterge/tr/1950-06/esg.htm adresinden alındı.
• Görgün-Baran, A. (2008). Yaşlılıkta sosyalizasyon ve yaşam kalitesi. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 2, 86-97.
• Koçu, R. E. (1974). Darülaceze 1895-1974. İstanbul: Darülaceze’ye Yardım Derneği.
• Önel, T. (2008). Zaman tünelinde darülaceze. Kutsal Çatı, Darülaceze Müessesesi Süreli Yayını, 1, 5-6.
• Özkan, S. (2006). Türkiye’de darüleytamların gelişimi ve Niğde Darüleytamı. Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 19(Bahar), 211-229.
• Şengülen, D. (2008). “Burada boş durmak yok” Kutsal Çatı, Darülaceze Müessesesi Süreli Yayını, 1, 28.
• Tabakoğlu, A. (2014). Türkiye iktisat tarihi. İstanbul: Dergâh Yayınları.
• Yıldırım, N. (1996). İstanbul Darülaceze Müessesesi tarihi. İstanbul: Darülaceze Vakfı.