Sinemada Hukuk ve Adalet: Tereddüt Çizgisi Filmi Üzerine Bir Analiz

Öz

Yeni Türk Sineması’nın son döneminde öne çıkan yönetmenlerden Selman Nacar, hem hukuk hem de sinema eğitimi almış olmasıyla dikkat çeker. Nacar’ın 2023 yapımı Tereddüt Çizgisi adlı filmi, hukuk sistemi içinde görev yapan bir avukatın etik sorumluluk ve vicdani çatışmaları etrafında şekillenen derinlikli bir anlatı sunar. Bu çalışmada, Tereddüt Çizgisi filmi özelinde etik sorumluluk, adalet arayışı ve tanıklık kavramları tematik analiz yöntemiyle incelenmiştir. Analize geçmeden önce, sinema ile hukuk ve adalet arasındaki ilişki kuramsal düzlemde tartışılmış; Dünya ve Türk sinemasından örnekler verilmiştir. Bulgular, filmde üç temel tema etrafında şekillenmektedir. İlk olarak, ana karakterin adalet arayışı sürecinde mesleki görev ile kişisel etik sorumluluk arasında yaşadığı içsel çatışma vurgulanır. İkinci olarak, sistemin dışında bırakılmış ve hukukun gölgesinde yaşamaya mahkûm edilmiş bir figür aracılığıyla toplumsal dışlanmışlık ve adaletsizlik temaları öne çıkar. Son olarak, tanıklık etmesi beklenen karakterin sessizliği, hukuki süreçlerdeki etik yükümlülüklerin hem toplumsal hem de bireysel sınırlarını görünür kılar. Dolayısıyla film, etik tanıklık, sessizlik ve adaletin olasılığı gibi temalar aracılığıyla birey ve hukuk sistemi arasındaki kırılgan ilişkiyi gözler önüne serer.

Anahtar Kelimeler

• Sinema
• Hukuk
• Ahlak
• Etik
• Adalet

Law and Justice in Cinema: An Analysis of Hesitation Wound

Öz

Among the prominent directors of the recent New Turkish Cinema, Selman Nacar stands out with his background in both law and film studies. His 2023 film Hesitation Wound (Tereddüt Çizgisi) presents a nuanced narrative centered on an attorney's ethical responsibility and moral dilemmas with in the legal system. This study thematically analyzes the concepts of ethical responsibility, the pursuit of justice and witnessing through the lens of Hesitation Wound (Tereddüt Çizgisi). Prior to the analysis, the relationship between cinema, law, and justice is discussed on a theoretical level, with examples from both world and Turkish cinema. The findings reveal three central themes in the film. First, the protagonist's inner conflict between professional duty and personal ethical responsibility in the pursuit of justice is highlighted. Second, through a figure marginalized by the system and condemned to live in the shadow of the law, themes of social exclusion and injustice are brought to the fore. Finally, the silence of the character expected to bear witness reveals the social and individual boundaries of ethical obligations with in legal processes. Thus, the film sheds light on the fragile relationship between the individual and the legal system through themes such as ethical witnessing, silence, and the possibility of justice.

Anahtar Kelimeler

• Cinema
• Law
• Morality
• Ethics
• Justice

Kaynakça

1. Arendt, H. (2009). Kötülüğün sıradanlığı. (Ö. Çelik, Trans.). İstanbul: Metis Publishing.
2. Bachelard, G. (2013). Mekânın poetikası. (A. Tümertekin, Trans.). İstanbul: İthaki Publishing.
3. Balcı, E. (2011). Yeşilçam melodramlarında popüler hukuk kültürü üzerine bir inceleme [Unpublished master's thesis]. Hacettepe University Institute of Social Sciences, Ankara.
4. Bı̇lı̇s, P. Ö., & Bı̇lı̇s, A. E. (2013). Kadına yönelı̇k cı̇nsel şı̇ddetı̇n medyada temsı̇lı̇:“Fatmagül’ün suçu ne? ve “Öyle bir geçer zaman ki” adlı televizyon dizileri örnekleri. Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi Yeni Düşünceler Hakemli E-Dergisi, 7, 95-112.
5. Boyatzis, R. E. (1998). Transforming qualitative information: Thematic analysis and code development. Thousand Oaks, CA: Sage Publishing.
6. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101.
7. Creekmur, C. K. (2007). Introduction: Cinema, law, and the state in Asia. In C. K. Creekmur & M. Sidel (Eds.), Cinema, law, and the state in Asia (pp. 1–10). Newyork: Palgrave Macmillan US.
8. Creswell, J.W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni. (M. Bütün ve S. B. Demir, Trans.). Ankara: Siyasal Kitabevi.

9. Elkins, J. R. (2007). Popular culture legal Films and legal film critics, Loyola of Los Angeles Law Review, 40(2), 745-792.
10. Greenfield, S., Osborn, G., & Robson, P. (2001). Film and the law: The cinema of justice. London: Cavendish Publishing.
11. Jaspers, K. (2015). Suçluluk sorunu: Almanya’nın siyasal sorumluluğu üzerine. (E. Zeybekoğlu, Trans.). İstanbul: İthaki Publishing.
12. Kamir, O. (2006). Framed woman in law and film. London: Duke University Press.
13. Kiger, M. E., & Varpio, L. (2020). Thematic analysis of qualitative data: AMEE Guide No. 131. Medical teacher, 42(8), 846-854.
14. Lerma, M. L. (2021). Sensing justice through contemporary Spanish cinema: Aesthetics, politics, law. Edinburgh: Edinburgh University Press.
15. Levinas, E. (2010). Sonsuza tanıklık. (M. Atıcı, M. Başaran, G. Çankaya, Z. Direk, E. Gökyaran, Ö. Gözel, C. Haşimi, U. Öksuzan, C. Uslu, H. Yücefer. Trans. Z. Direk ve E. Gökyaran Eds.). İstanbul: Metis Yayınları.
16. Machura, S. (2007). An analysis scheme for law films. University of. Baltimore.Law Review, 36(3), 329-345.
17. McIntyre, S. (2012). Courtroom drama with Chinese characteristics: A comparative approach to legal process in Chinese cinema. East Asia Law Review, 8(1), 1-19.
18. Metin, S. (2015). Nuremberg Duruşması Themis’in kılıcının ucundaki yargıçlar. In S. Metin (Ed.) Hukuku sinemada görmek (pp.195-222)., İstanbul: Tekin Publishing.
19. Nacar, S. (Director). (2023). Tereddüt Çizgisi (Hesitation Wound) [Film]. Karma Film, Kuyu Film.
20. Çiçekoğlu, F. &. Nacar, S. (2022). İki Şafak Arasında etik ve ahlak: Selman Nacar’la filmlerindeki ikilemlere dair söyleşi. Reflektif Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 169-177.
21. Papke, D. R. (1999). Conventional wisdom: The courtroom trial in American popular culture. Marq. L. Rev., 82(3), 471-490.
22. Punch, K.F. (2011). Sosyal araştırmaya giriş: Nicel ve nitel yaklaşımlar. (D. Bayrak, H. Aslan and Z. Akyüz, Trans.). Ankara: Siyasal Publishing House.
23. Saygılı, A. (2014). Sinema ve hukuk bir tür olarak hukuk filmleri. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 5(1), 65-76.
24. Selman Nacar. (2025, 20 Temmuz) Erişim adresi: www.kamerarkasi.org.
25. Sircar, O. (2024). Ways of remembering: Law, cinema and collective memory in the new India. Cambridge: Cambridge University Press.
26. Suner, A. (2006). Hayalet ev. İstanbul: Metis Publishing
27. Şenarslan, A. (2008). How the justice system is portrayed in Turkish Movies. Ankara Bar Review, 1(2), 5-8.
28. Young, A. (2010). The scene of violence: Cinema, crime, affect. London: Routledge Publishing.