Kârlılık ve Hisse Senedi Getiri İlişkisi: BİST’te Bir Uygulama

Öz

Finansal piyasaların gelişmesi ve yatırım araçlarının çeşitlenmesiyle birlikte, firmaların finansal performans göstergelerinin sermaye piyasaları üzerindeki etkileri hem teorik hem de ampirik açıdan önemli bir araştırma alanı hâline gelmiştir. Kârlılık oranları bu finansal göstergeler arasında kullanılan başlıca ölçütlerden biridir. Bu çalışma, başlıca kârlılık oranları olan Aktif Kârlılık (ROA), Özsermaye Kârlılığı (ROE), Net Kâr Marjı ve Hisse Başına Kâr (EPS) değişkenlerinin hisse senedi getirileri üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın veri seti Borsa İstanbul (BIST)’da yer alan en yüksek işlem hacmine ve piyasa değerine sahip ilk 50 firmanın oluşturduğu BIST 50 endeksinde yer alan ve verilerine ulaşılabilen firmalardan elde edilen seçilmiş değişkenler aracılığıyla oluşturulmuştur. Çalışma 2004-2024 dönemini kapsamaktadır. Çalışmada kantil regresyon yöntemi kullanılarak bu karlılık oranlarının farklı getiri düzeylerine sahip firmalar üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, aktif kârlılık değişkeni üst kantillerde (q70, q80, q90) hisse getirisi üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etki göstermektedir. Bu durum, yüksek getiriye sahip firmalarda aktif kârlılığın yatırımcılar açısından belirleyici bir faktör olduğunu ortaya koymaktadır. Buna karşılık, özsermaye kârlılığı, net kâr marjı ve hisse başına kâr değişkenlerinin hiçbir kantilde anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Bu sonuçlar, yatırımcıların yüksek getirili firmalarda varlık etkinliğine daha fazla önem verdiğini göstermektedir. Çalışma, kârlılık göstergelerinin hisse performansına olan asimetrik etkilerine ışık tutarak portföy yönetimi ve yatırım stratejilerine yönelik önemli çıkarımlar sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Hisse senedi getirisi
• Kârlılık
• Kantil regresyon

He Relationship Between Profitability and Stock Return: An Application in BIST

Öz

With the development of financial markets and the diversification of investment instruments, the effects of financial performance indicators of companies on capital markets have become an important research area both theoretically and empirically. Profitability ratios are one of the main measures used among these financial indicators. This study aims to examine the effects of the main profitability ratios, namely Return on Assets (ROA), Return on Equity (ROE), Net Profit Margin and Earnings Per Share (EPS) variables on stock returns. In the analyses, the quantile regression method is used to analyse the effects of these ratios on firms with different return levels. According to the findings, the return on assets variable has a positive and statistically significant effect on stock returns in the upper quantiles (q70, q80, q90). This reveals that return on assets is a determining factor for investors in firms with high returns. On the other hand, return on equity, net profit margin and earnings per share variables do not have a significant effect in any quantile. These results suggest that investors attach more importance to asset efficiency in high-yielding firms. The study sheds light on the asymmetric effects of profitability indicators on stock performance and provides important implications for portfolio management and investment strategies.

Anahtar Kelimeler

• Stock return
• Profitability
• Quantile regression

Kaynakça

1. Akbaş, F., Jiang, C., & Koch, P. D. (2017). The trend in firm profitability and the cross section of stock returns. The Accounting Review, 92(5), 1–32.
2. Carlo, M. A. (2014). Pengaruh return on equity, dividend payout ratio, dan price to earnings ratio pada return saham. E-Jurnal Akuntansi, 7(1), 151–164.
3. Chandra, T., Junaedi, A. T., Wijaya, E., Suharti, S., Mimelientesa, I., & Ng, M. (2019). The effect of capital structure on profitability and stock returns: Empirical analysis of firms listed in kompas 100. Journal of Chinese Economic and Foreign Trade Studies, 12(2), 74–89.
4. Chen, W., & Lei, Y. (2018). The impacts of renewable energy and technological innovation on environment-energy-growth nexus: New evidence from a panel quantile regression. Renewable Energy, 123, 1–14.
5. Chue, T. K., & Xu, J. (2022). Profitability, asset investment, and aggregate stock returns. Journal of Banking & Finance, 143, 1-23.
6. Dang, H. N., Pham, C. D., & Hoang, H. T. V. (2018). An analysis of the effects of profit to security return: An empirical study of vietnam. International Journal of Research in Business, Economics and Management, 2(5), 188–201.
7. Dehuan, J., & Jin, Z. (2008). Firm performance and stock returns: An empirical study of the top performing stocks listed on Shanghai Stock Exchange. Academy of Accounting and Financial Studies Journal, 12(1), 79–90.
8. Eren, M. (2022). Different impacts of democracy and income on carbon dioxide emissions: Evidence from a panel quantile regression approach. Environmental Science and Pollution Research, 29, 71439–71459.

9. Fama, E. F., & French, K. R. (1993). Common risk factors in the returns on stocks and bonds. Journal of Financial Economics, 33(1), 3–56.
10. Gültekin, Ö. F. (2025). Ekonomik özgürlük ve demokrasinin gelir eşitsizliği üzerine etkisi: Gelişmekte olan bazı ülkeler üzerine bir araştırma. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(IERFM 2025 Özel Sayı), 19–36.
11. Jasman, J. & Kasran, M. (2017). Profitability, earnings per share on stock return with size as moderation. Trıkonomıka, 16(2), 88-94.
12. Karaca, S. S., ve Başcı, E. S. (2011). Hisse senedi performansını etkileyen rasyolar ve imkb 30 endeksinde 2001–2009 dönemi panel veri analizi. Süleyman Demirel Üniversitesi İİBF Dergisi, 16(3), 337–347.
13. Kaya, A., ve Öztürk, M. (2015). Muhasebe kârları ile hisse senedi fiyatları arasındaki ilişki: BİST firmaları üzerine bir uygulama. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 67, 37–54.
14. Khan, W., Arab, N., Khan, M., Khan, W., Khan, Q., & Ahmad, S. (2013). The impact of capital structure and financial performance on stock returns: A case of pakistan textile industry. Middle-East Journal of Scientific Research, 6(2), 289–295.
15. Kim, A. G., & Nikolaev, V. V. (2023). Profitability context and the cross-section of stock returns (BFI Working Paper No. 2023-76). Becker Friedman Institute. doi: 10.2139/ssrn.4459383
16. Koenker, R., & Bassett, G. J. (1978). Regression Quantile. Econometrica, 46(1), 33–50.
17. Koenker, R., & Hallock, K. F. (2001). Quantile Regression. Journal of Economic Perspectives, 15(4), 143–156.
18. Lestari, K., Andini, R., & Abrar, O. (2016). Analisis likuiditas, leverage, profitabilitas, aktivitas, ukuran perusahaan dan penilaian pasar terhadap return saham pada perusahaan real estate dan property di BEI. Journal of Accounting, 2(2), 1–19.
19. Mramor, D., & Pahor, M. (2000). Testing nonlinear relationships between excess rate of return on equity and financial ratios. Faculty of Economics, University of Ljubljana.
20. Nadyayani, D. A. D., & Suarjaya, A. A. G. (2021). The effect of profitability on stock return. American Journal of Humanities and Social Sciences Research (AJHSSR), 5(1), 695–703.
21. Nazilah, G., & Âmin, M. (2018). Profitability and stock return: Does capital structure mediate this association? E-JRA, 7(1), 73–85.
22. Novy-Marx, R. (2013). The other side of value: The gross profitability premium. Journal of Financial Economics, 108(1), 1–28.
23. Nurdin, F. & Abdani, F. (2020). The effect of profitability and stock split on stock return. Journal of Accounting Auditing and Business, 3(2), 52-63
24. Pesaran, M. H. (2007). A simple panel unit root test in the presence of cross-section dependence. Journal of Applied Econometrics, 22(2), 265–312.
25. Polat, M., ve Uslu, A. (2017). İşletmelerin finansal performanslarının hisse senedi fiyatı üzerindeki etkisi. Uluslararası Ekonomi, Siyaset ve Yönetim Sempozyumu, Diyarbakır. Erişim Adresi: https://www.bingol.edu.tr/documents/dicle%20bildiri%20%C3%B6zet(1).pdf
26. Ross, S. A. (1977). The determination of financial structure: The incentive-signaling approach. The Bell Journal of Economics, 8(1), 23–40.
27. Salisu, A., Isah, K. O., & Ogbonna, A. E. (2025). Sectoral corporate profits and long-run stock return volatility in the United States: A GARCH-MIDAS Approach. Journal of Forecasting, 44(2), 623–634.
28. Sanusi, F. (2023). Profitability and stock return: Does capital structure mediate this association? Journal of Applied Business Taxation and Economics Research, 2(5), 500.
29. Sini, S., Abdul-Rahim, A. S., Chin, L., Said, R., & Sulaiman, C. (2022). Natural resources' impact on capital flow and conflict relationship in Africa: a novel insight from GMM and quantile regression. Resource Policy, 78(2022), Article 102791
30. Susilowati, Y., & Turyanto, T. (2011). Reaksi signal rasio profitabilitas dan rasio solvabilitas terhadap return saham perusahaan. Dinamika Keuangan dan Perbankan, 3(1), 17–37.
31. Uysal, B. ve Kandil Göker, İ. E. (2023). Kârlılık Oranlarının Hisse Getirisi Üzerindeki Etkisinin Finansal Bilgi Manipülasyonu Olması Durumunda Test Edilmesi. Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 9(70), 3835–3842.
32. Wu, D., Lin, J. C., Fasoli, B., Oda, T., Ye, X., Lauvaux, T.,ve diğerleri. (2018). A lagrangian approach towards extracting signals of urban co₂ emissions from satellite observations: X-STILT V1. Geoscientific Model Development, 11(12), 4843–4871.
33. Zhu, H., Duan, L., Guo, Y., & Yu, K. (2016). The effects of FDI, economic growth and energy consumption on carbon emissions in ASEAN-5: Evidence from panel quantile regression. Economic Modelling, 58, 237–248.