East and West Preference in Ukrainian Foreign Policy

Öz

While relations between Russia and Ukraine have been shaped by historical, cultural, and geographical ties, they have been characterized by severe tensions, particularly in recent years. Following the collapse of the Soviet Union and Ukraine's gaining of independence, bilateral relations have fluctuated between periods of friendliness and heightened friction. Specifically, the overly pro-Western policies of the Viktor Yushchenko administration (2004–2010) caused major economic and energy crises for Ukraine. After 2010, Viktor Yanukovych came to power, and his pro-Russian administration reduced the tensions experienced with Moscow. However, as a result of the "Euromaidan Protests" in 2013–2014, the Yanukovych government resigned, ushering in the pro-Western era of Petro Poroshenko. In response to this change of power, Russia annexed Crimea in 2014. Tensions between the two countries persisted in the subsequent period, culminating in renewed military conflict on February 24, 2022. This war generated profound consequences not only between the two nations but also on a global scale. As a result of Russia’s invasion of Ukraine, the Moscow administration became the country subject to the most sanctions in the international arena. This study provides insights into how the Russo-Ukrainian War has impacted regional balances and offers a detailed examination of the challenges encountered by Ukrainian society in the process of Western integration.

Anahtar Kelimeler

• European Union
• NATO
• Orange revolution
• Annexation of Crimea
• Russia-Ukraine war 2022

Ukrayna Dış Politikasında Doğu ve Batı Tercihi

Öz

Rusya ile Ukrayna arasındaki ilişkiler, tarihsel, kültürel ve coğrafi bağlar temelinde şekillenmiş olmakla birlikte, özellikle son yıllarda ciddi gerilimlere sahne olmuştur. Sovyetler Birliği’nin çöküşü ve Ukrayna’nın bağımsızlık kazanmasının ardından, iki ülke arasındaki ilişkiler zaman zaman dostane olmuş, bazen ise gerilimli hale gelmiştir. Bilhassa 2004-2010 yılında iktidarda olan Viktor Yuşçenko yönetiminin aşrı Batı yanlı politikası Ukrayna için ekonomik ve enerji alanında büyük krizlerin yaşanmasına neden olmuştur. 2010 yılı sonrası bir dönem Ukrayna’da Viktor Yanukoviç iktidara gelmiş ve Rus yanlısı Yanukoviç yönetimi Moskova ile yaşanan gerilimi azaltmıştır. Fakat 2013-2014 yılında Ukrayna’da yaşanan "Euromaidan Protestoları” sonucu Yanukoviç yönetimi istifa etmiş ve Ukrayna’da tekrar Batı yanlı iktidar olan Petro Poroşenko dönemi başlamıştır. Rusya, Ukrayna’daki iktidar değişikliğine tepki olarak 2014’te Kırım`ı ilhak etmiştir. İki ülke arasındaki gerilim sonraki dönemlerde de devam etmiş ve 24 Şubat 2022'de bölgede yeniden askeri çatışmalar yaşanmıştır. Bu savaş, yalnızca iki ülke arasında değil, küresel düzeyde büyük etkiler yaratmıştır. Rusya’nın Ukrayna işgali sonucu Moskova yönetimi, uluslararası arenada daha fazla yaptırım gören ülke olmuştur. Çalışmada Rusya-Ukrayna savaşının bölgesel dengeleri nasıl etkilediğine dair çıkarımlara da yer verilmiş ve Ukrayna toplumunun Batı Entegrasyonu sürecinde karşılaştığı sorunlar detaylı bir şekilde incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Avrupa Birliği
• NATO
• Turuncu devrimi
• Kırım ilhakı
• 2022 Rusya-Ukrayna savaşı

Kaynakça

1. Arı, T. (2013). Uluslararası ilişkilerde çatışmayı açıklayan teoriler. Uluslararası İlişkiler Teorileri: Çatışma, Hegemonya, İşbirliği içinde (ss. 137-274). Bursa: MKM Yayıncılık.
2. Akyüz, S. S., & Özkan, M. (2022). Kriz dönemlerinde enformasyon süreçleri: Ukrayna-Rusya savaşında dolaşıma giren sahte haberlerin analizi. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(2), 66-82.
3. Allison, R. (2014). Russian ‘deniable’intervention in Ukraine: how and why Russia broke the rules. International affairs, 90(6), 1255-1297.
4. Aslanlı, A., & Memmedov, A. (2016). Neo-Realizm kuramı çerçevesinde Azerbaycan-İran İlişkilerinin Analizi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5(6), 1520-1532.
5. Burchill, S., Linklater, A., Devetak, R., Donnelly, J., Terry, N., Paterson, M., . . . True, J. (2019). Realizm. Uluslararası İlişkiler Teorileri (M. Ağcan, & A. Aslan, Çev.) içinde (ss. 53-84). İstanbul: Küre Yayınları.
6. Çalışkan, F. (2022). Adım adım Rusya Ukrayna Savaşı ve üçüncü tarafların sürece etkisi. EURO Politika, 14, 35-47.
7. Çelikaslan, M. N. (2022). Ukrayna-Rusya Savaşı: Avrupalı bir milletin yıkımı. Türk Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 3(1), 53-66.
8. Çobanoğlu, S. (2024). Ukrayna’da devlet geleneği. Kamu Yönetimi ve Politikaları Dergisi, 5(1), 25-52.

9. Erol, S., & Alver, M. (2022). Ukrayna-Rusya Savaşının Trabzon Limanı’na etkileri. Avrasya Dosyası, 13(1), 29-38.
10. Götz, E. (2015). It's geopolitics, stupid: explaining Russia's Ukraine policy. Global Affairs, 1(1), 3-10
11. International Crisis Group. (2014). Ukraine: The 2014 crisis and its aftermath. International Crisis Group.
12. Kaçmaz, M. (2020). Avrasya denkleminde jeopolitik kırılma; Ukrayna. Türk Coğrafya Dergisi, (74), 157-165.
13. Kain, E., & Asal, U. Y. (2023). NATO ve Rusya Federasyonu’nun yeni mücadele alanı: Karadeniz’in jeopolitiği. İstanbul Ticaret Üniversitesi Dış Ticaret Dergisi, 1(4), 112-135.
14. Kılıçaslan, E. (2020). Kamu Diplomasisi Bağlamında Siyasal İletişimin Önemi (NATO Televizyonu 2019 Ukrayna Haberleri Söylem Analizi). Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 8(24), 368-382.
15. Kuzio, T. (2010). Nationalism, identity and civil society in Ukraine: Understanding the Orange Revolution. Communist and post-communist studies, 43(3), 285-296.
16. Morkva, V. (2021). Rusya’nın 2014 ilhakı sonrası Kırım’da Kırım Tatar halkının durumu. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, 21(2), 375-397.
17. NATO. (2020). NATO-Ukraine relations: 2020 review. NATO Headquarters. https://www.nato.int/cps/en/natolive/topics_50112.htm
18. Oktav, Ö. Z. (2022). Ukrayna Savaşı’nın Türkiye-Rusya ilişkilerine olası etkileri. Bilge Strateji, 13(23), 18-23.
19. Oran, B. (2017). Kafkasya ve Orta Asya’yla ilişkiler. B. Oran (Ed.), Türk dış politikası: Kurtuluş savaşından bugüne olgular, belgeler, yorumlar (Cilt 3, ss. 463-531) içinde. İletişim Yayınları.
20. Önder, E. (2022). Ukrayna-Rusya savaşının politik yansımaları. Avrasya Dosyası, 13(2), 38-59.
21. Özdoğan, M. (2019). Realizm ve neorealizm bağlamında soğuk savaş sonrası güvenlik anlayışının değerlendirilmesi. Güvenlik Bilimleri Dergisi, 8(1), 1-24.
22. Özsoy, B. (2022). Rusya-Ukrayna savaşı ve Türk devletleri teşkilatı ülkeleri. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, 22(2), 549-576.
23. Sakwa, R. (2015). Frontline Ukraine: Crisis in the borderlands. I.B. Tauris.
24. Sezer, S. (2024). Rusya-Ukrayna Savaşı'nın jeopolitik sonuçları. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 17(1), 158-180.
25. Sönmez, A. S., Bıçakçı, H., & Yıldırım, C. (2015). Kırım sorunu bağlamında Rusya-Ukrayna ilişkilerinin analizi. International Journal of Social Sciences and Education Research, 1(3), 656-670.
26. Trenin, D. (2014). The Ukraine crisis: What it means for the West. Foreign Affairs, 93(5), 1-236.
27. Tüysüzoğlu, G. (2011). Ukrayna’da Turuncu Devrim’in sonu. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 2(3), 62-79.
28. Tokatlı, S. G. (2022). Klasik Realizm ve Neorealizm Kuramının İncelenmesi: Devlet Kavramına Yönelik Analiz. Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(21), 122-141.
29. Yapıcı, U. (2007). Ukrayna-NATO ilişkilerinin tarihsel analizi. 38. Uluslararası Asya ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresi Bildirileri içinde (ss. 1475-1494). https://ayk.gov.tr/wp-content/uploads/2015/01/YAPICI-Utku-UKRAYNA-NATO-%C4%B0L%C4%B0%C5%9EK%C4%B0LER%C4%B0N%C4%B0N-TAR%C4%B0HSEL-ANAL%C4%B0Z%C4%B0.pdf