The Application and 3D Modelling of the Engraving (Kalem işi) Technique from Traditional Jewellery Making Techniques

Öz

This study examined the feasibility of simulating and producing the ‘kalem işi’ technique one of the fundamental surface decoration techniques of traditional Turkish jewellery making in a digital environment using contemporary three-dimensional (3D) modelling software. The study employed descriptive and experimental methods from qualitative research approaches; within this framework, two distinct pendant ends featuring traditional Turkish motifs were produced from silver using traditional hand tools and computer-aided design (CAD) methods. The primary aim of the study is to demonstrate the adaptation of the ‘kalem işi’ technique a traditional craft to the digital age, thereby integrating historical knowledge with contemporary practices and making an academic contribution to the sustainability of cultural heritage. The production processes were analysed comparatively based on specific criteria such as duration, manufacturability (repeatability), surface finish and designer/craftsman intervention. The experimental findings revealed that 3D modelling technologies offer a near-zero margin of error the ability to visualise designs prior to production, and flexible revision options; thus, they have the potential to facilitate time management during the design process and prevent potential material wastage. It was concluded that digitalisation is not a threat that eliminates traditional crafts; on the contrary, it is a supportive tool that optimises production processes and offers designers new forms of expression to meet personalised demands.

Anahtar Kelimeler

• Traditional jewelry making
• Jewelry design
• Engraving
• 3D modeling
• digital arts

Geleneksel Kuyumculuk Tekniklerinden Kalem İşi Tekniğinin 3 Boyutlu Modelleme ve Uygulaması

Öz

Bu araştırmada, geleneksel Türk kuyumculuk sanatının temel yüzey süsleme tekniklerinden biri olan "kalem işi" tekniğinin, çağdaş üç boyutlu (3b) modelleme yazılımları ile dijital ortamda simüle edilebilirliği ve üretilebilirliği incelenmiştir. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımlarından betimsel ve deneysel yöntemler kullanılmış; bu kapsamda geleneksel el aletleri ve bilgisayar destekli tasarım (CAD) yöntemleri kullanılarak geleneksel Türk motiflerine sahip gümüş madeninden iki ayrı kolye ucu üretilmiştir. Çalışmanın temel amacı; geleneksel tekniklerden kalem işinin dijital çağdaki adaptasyonunu kanıtlayarak geçmişten gelen bilgi birikimini güncel pratiklerle entegre etmek ve kültürel mirasın sürdürülebilirliğine akademik katkı sağlamaktır. Üretim süreçleri; süre, üretilebilirlik (tekrarlanabilirlik), yüzey etkisi ve tasarımcı/zanaatkâr müdahalesi gibi spesifik ölçütler üzerinden karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Deneysel bulgular neticesinde; 3B modelleme teknolojilerinin sıfıra yakın hata payı, üretim öncesi görselleştirme kabiliyeti ve esnek revizyon imkânı sunduğu; böylece tasarım sürecinde zaman yönetimini kolaylaştırıp olası malzeme firelerini önleme potansiyeline sahip olduğu tespit edilmiştir. Dijitalleşmenin geleneksel zanaatları ortadan kaldıran bir tehdit olmadığı, aksine üretim süreçlerini optimize eden ve tasarımcıya kişiselleştirilmiş taleplerde yeni ifade biçimleri sunan destekleyici bir araç olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Geleneksel kuyumculuk
• Takı tasarımı
• Kalem işi
• 3B Modelleme
• Dijital sanatlar

Kaynakça

1. Belli, O. (2010). Urartu takıları. İstanbul: Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu Yayınları.
2. Büyükyazıcı, M. ve Altuntaş, O. (2019). Kuyumculuk sanatında mıhlama tekniği. Social Sciences Studies Journal, 5(32), 1765–1774. doi: 10.26449/sssj.1380
3. Coşkun, M. (2024). Türk folklorunda takının önemi ve bir kültürel miras olarak takı tasarımı. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 11(5), 3196-3209. doi: 10.46868/atdd.2024.794
4. Galton, E. (2015). Moda tasarım temelleri moda tasarımında mücevher tasarımı. İstanbul: Literatür Yayınları.
5. Gänsicke, S., ve Markowitz, Y. (2019). Looking at jewelry: A Guide to terms, styles and techniques. China: Paul Getty Museum Publications.
6. İyioğlu, M. T. (2025). Geleneksel kuyumculuk üretim tekniklerinin 3 boyutlu modelleme ve uygulamaları [Sanatta yeterlik tezi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi Veri Tabanı.
7. Kantaros, S., Ganetsos, T., ve Piromalis, D. (2024). The Impact of technology on creativity of metal jewelry design. Research Journal Specific Education Faculty of Specific Education Mansoura University, (80), 59-79. doi:10.21608/mbse.2023.245856.1393
8. Khan, S. (2005). The Treasure of tutankhamun: The jewel of Egypt. London: British Museum Press.

9. Kuşoğlu, M. Z. (2010). Osmanlı Medeniyetinde 33 kadim sanat. İstanbul: Kaynak Yayınları.
10. Köroğlu, G. (2004). Anadolu uygarlıklarında takı. İstanbul: Ege Yayınları.
11. Meriçboyu, Y. (2000). Anadolu Eski Çağında Takıların Dili. P Dergi Çağlar Boyunca Takı ve Mücevher, 17, 16-25.
12. Rigault, P. (2000). Louvre müzesi koleksiyonundan eski Mısır mücevherleri. P Dergi Çağlar Boyunca Takı ve Mücevher, 17, 4-15.
13. Şaman, N. ve Duru, M. (2013). İnsanın varoluşundan demir çağına kadar takı ve takının kalitesi. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi, (31), 51-64.
14. Tabak, H. (2011). Anadolu medeniyetleri müzesi. Aro Dergi, (6), 74-89.
15. Türe, A. (2006). Dünya kuyumculuk tarihi-2. Türkiye: Goldaş Kültür Yayınları- 5.
16. Türe, A. (2011). Altın ülke Lydia. İzmir: Salihli Belediyesi Kültür Yayınları 27.
17. Türe, A. (2011). Dünya kuyumculuk tarihi-1. Türkiye: İstanbul Kuyumcular Odası Yayınları.
18. Türe, A. ve Savaşçın, Y. (2000). Kuyumculuğun doğuşu. Türkiye: Goldaş Kültür Yayınları.
19. Untracht, O. (1985). Jewelry concepts and technology. USA: Published by Doubleday.
20. Wannarumon, S., Unnanon, K., ve Bohez, E. L. J. (2004). Intelligent computer system for jewelry design support. Computer-Aided design and applications, 1(1-4), 551-558. doi: 10.1080/16864360.2004.10738298
21. Yeşilmen, N. (2018). Takının tarihsel gelişim süreci ve 21. yüzyılda takı anlayışı: Seramik-Metal kili ile çağdaş takı yorumlamaları [Sanatta Yeterlik Tezi, Anadolu Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi Veri Tabanı.