Türkiye'de Cittaslow Hareketinin Dijital İzleri: 2021-2025 Google Trends Verileriyle Turizm Paradoksu ve Metropol Çelişkisi Üzerine Bir İnceleme

Öz

Küreselleşmenin getirdiği hız ve tek tipleşmeye karşı alternatif bir kentsel gelişim ve sürdürülebilir turizm modeli olarak ortaya çıkan Cittaslow (Sakin Şehir) hareketi, Türkiye’de giderek artan bir ilgi görmektedir. Ancak bu unvanın sağladığı yüksek marka değeri ve tanınırlık, destinasyonların taşıma kapasitesini aşan ziyaretçi baskısı oluşturarak hareketin temel felsefesiyle çelişen bir turizm paradoksuna yol açabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de Cittaslow kavramına yönelik toplumsal farkındalığı, turistlerin seyahat niyetlerindeki değişimi ve bu paradoksun destinasyon tercihlerine yansımalarını nicel verilerle incelemektir. Bu doğrultuda, 2021-2025 dönemine ait Google Trends verileri analiz edilmiştir. Bulgular, aramaların turizm sezonlarına paralel biçimde mevsimsellik gösterdiğini ve Cittaslow’un alternatif rota rehberi olarak kullanıldığını ortaya koymaktadır. Türkiye’nin ilk Cittaslow kenti Seferihisar’a yönelik arama ilgisinin son beş yılda %50 azalması, destinasyon doygunluğunun dijital bir göstergesi olarak değerlendirilmiştir. Buna karşılık turist ilgisinin Bolu ve Mudurnu gibi daha az bilinen destinasyonlara kaydığı belirlenmiştir. Ayrıca “Cittaslow Metropol” aramalarındaki %600 artış, hareketin felsefesi ile büyükşehir beklentileri arasındaki çelişkiyi göstermektedir. Sonuç olarak, yerel yönetimlerin Cittaslow etiketini yalnızca pazarlama aracı olarak değil, sürdürülebilirlik odaklı politikalarla desteklemesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Cittaslow
• Sürdürülebilir turizm
• Turizm paradoksu
• Kentsel yaşam kalitesi
• Google trends.

The Digital Footprint of the Cittaslow Movement in Türkiye: An Analysis of the Tourism Paradox and the Metropolitan Contradiction Using Google Trends Data (2021–2025)

Öz

The Cittaslow (Slow City) movement, which has emerged as an alternative model of urban development and sustainable tourism in response to the pace and homogenisation brought about by globalisation, is attracting increasing interest in Türkiye. However, the high brand value and recognition afforded by this designation can lead to a tourism paradox that contradicts the movement’s fundamental philosophy by creating visitor pressure that exceeds the destination’s carrying capacity. The aim of this study is to examine, using quantitative data, public awareness of the Cittaslow concept in Türkiye, changes in tourists’ travel intentions, and how this paradox is reflected in destination choices. To this end, Google Trends data for the 2021–2025 period has been analysed. The findings reveal that search trends exhibit seasonality in line with tourism seasons and that Cittaslow is utilised as an alternative route guide. The 50% decline in search interest for Seferihisar, Türkiye’s first Cittaslow town, over the past five years has been interpreted as a digital indicator of destination saturation. Conversely, it has been observed that tourist interest has shifted towards lesser-known destinations such as Bolu and Mudurnu. Furthermore, the 600% increase in searches for “Cittaslow Metropol” highlights the contradiction between the movement’s philosophy and metropolitan expectations. Consequently, local governments must support the Cittaslow label not merely as a marketing tool, but through sustainability-focused policies.

Anahtar Kelimeler

• Cittaslow
• Sustainable tourism
• Tourism paradox
• Urban quality of life
• Google trends

Kaynakça

1. Agapito, D. ve Guerreiro, M. (2023). Designing accessible tourism experiences: Slow, sensory and smart framework. Enlightening Tourism. A Pathmaking Journal, 13(1), 167-198.
2. Alaca, İ. (2025). Dünden bugüne uluslararası Cittaslow ağı ve Cittaslow Türkiye ulusal ağı'nın başarısı üzerine bir değerlendirme. İ. Yıldız (Ed.), Hızlı dünyada yavaşlık: Cittaslow hareketi ve sürdürülebilir şehirlerin geleceği içinde (ss. 93-118). Palet Yayınları.
3. Amrhein, S. ve Hospers, G. J. (2025). Cittaslow: Degrowth approach or place promotion? An analysis exemplified by the case of Artà, Mallorca. European Planning Studies, 33(3), 377–397. doi: 10.1080/09654313.2024.2443626
4. Arikan, I., Ünsever, I. ve Halioui, S. (2016). Importance of tourism paradox, tourism equinox and tourism detox for urban environments. Acta Economica Et Turistica, 2(2), 221-236.
5. Batyk, I. ve Woźniak, M. (2019). Benefits of belonging to the Cittaslow network in the opinion of residents of member cities. Economic and Regional Studies, 12(1), 56-67.
6. Butler, R. W. (1980). The concept of a tourist area cycle of evolution: Implications for management of resources. Canadian Geographer / Le Géographe Canadien, 24(1), 5-12.
7. Cittaslow Türkiye. (2026). Üyelik süreci ve kriterler. 17 Temmuz 2026 tarihinde Erişim adresi: https://cittaslowturkiye.org/tr/uyelik-sureci-ve-kriterler/ adresinden erişilmiştir.
8. Çiçekdağı, M. (2021). Google Trends verilerine göre turizmde tanınmışlık ve talep tahmini. ÇATALHÖYÜK International Journal of Tourism and Social Research, (6), 140-156.

9. Doyduk, H. B. B. ve Okan, E. Y. (2017). Sustainable city branding: Cittaslow – The case of Turkey. Global place branding campaigns across cities, regions, and nations içinde (ss. 162-181). Hershey, PA: IGI Global.
10. Dural, G. ve Aytuğ, A. (2026). Bibliometric analysis of the Cittaslow movement in the dilemma of 'sustainability' and the 'tourism paradox' through academic studies. bab Journal of Architecture and Design, 7(1), 79-102.
11. Ekiyor, A. ve Karademir, G. (2024). Sağlık turizmi ziyaretçi sayısının Google Trend verileri ile tahminlenmesi. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 59(2), 1055-1068. doi: 10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.24.06.2366.
12. Eser, N. ve Kanca, B. (2022). Google Trendler verileri ile ekoturizm kavramının incelenmesi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(2), 798-814. doi: 10.33206/mjss.897946
13. Genç, K. (2021). Turizm ve sakin şehir paradoksu: Seferihisar örneği. Tourism and Recreation, 3(2), 150-157. doi: 10.53601/tourismandrecreation.1025366
14. Göksu, B. (2026). Cittaslow hareketi ve kent ruhu: Yerel kimliğin yeniden inşası. International Journal of Social and Humanities Sciences Research, 13(128), 502-510. doi: 10.5281/zenodo.18932003
15. Grzelak-Kostulska, E., Hołowiecka, B. ve Kwiatkowski, G. (2011). Cittaslow international network: An example of a globalization idea? The Scale of Globalization. Think globally, act locally, change individually in the 21st Century içinde (ss. 186-192). Ostrava: University of Ostrava.
16. Güleç, M. ve Şahinalp, M. S. (2022). Yavaş şehirlerde yaşayan halkın "yavaş şehir" statüsüne bakışı. Coğrafya Dergisi, 45, 15-32.
17. Güzel, İ. H. (2025). Yavaş şehirler ve katılımcı demokrasi. İ. Yıldız (Ed.), Hızlı dünyada yavaşlık: Cittaslow hareketi ve sürdürülebilir şehirlerin geleceği içinde (ss. 33-54). Palet Yayınları.
18. Hatipoglu, B. (2015). "Cittaslow": Quality of life and visitor experiences. Tourism Planning ve Development, 12(1), 20-36. doi: 10.1080/21568316.2014.960601
19. Hospers, G.-J. ve Amrhein, S. (2023). Columbus’ egg or Trojan horse? Assessing the value of Cittaslow-membership to avoid local overtourism. G.-J. Hospers ve S. Amrhein (Eds.), Coping with overtourism in post-pandemic Europe: Approaches, experiences and challenges içinde (ss. 98–109). LIT Verlag.
20. Hölzl, J., Keusch, F. ve Sajons, C. (2025). The (mis)use of Google Trends data in the social sciences - A systematic review, critique, and recommendations. Social Science Research, 126, 103099. doi: 10.1016/j.ssresearch.2024.103099
21. Huang, T. Y., Chen, J. S. ve Ramos, W. D. (2023). Slow tourism: The relationship between tourists' slow food experiences and their quality of life. Tourism Review, 78(1), 159-176.
22. Kardeş, M. ve Yağmur, Y. (2025). Cittaslow (Sakin Şehir) araştırmalarının bibliyometrik analizi. International Journal of Tourism and Destination Studies, 4(1), 1-11. doi: 10.5281/zenodo.14030766
23. Kavut, S. (2025). Türkiye'de sakin şehirlerin yerel yemekleri. İ. Yıldız (Ed.), Hızlı dünyada yavaşlık: Cittaslow hareketi ve sürdürülebilir şehirlerin geleceği içinde (ss. 55-78). Palet Yayınları.
24. King, R. R. (1997). The tourism paradox. Grand Valley Review, 17(1), 35-40.
25. Knox, P. L. (2005). Creating ordinary places: Slow cities in a fast world. Journal of Urban Design, 10(1), 1-11.
26. Mayer, H. ve Knox, P. L. (2006). Slow cities: Sustainable places in a fast world. Journal of Urban Affairs, 28(4), 321-334.
27. Milano, C. ve Koens, K. (2022). The paradox of tourism extremes: Excesses and restraints in times of COVID-19. Current Issues in Tourism, 25(2), 219-231.
28. Nilsson, J. H., Svärd, A. C., Widarsson, Å. ve Wirell, T. (2011). 'Cittáslow' eco-gastronomic heritage as a tool for destination development. Current Issues in Tourism, 14(4), 373-386.
29. Özer Altundağ, Ö. (2025). Yavaş (Cittaslow) şehirlerinin akademik yansımaları: Maxqda destekli bibliyometrik ve içerik analizi. Journal of Gastronomy Hospitality and Travel, 8(3), 949-966. doi: 10.33083/joghat.2025.537
30. Özmen, A. ve Can, M. C. (2018). Cittaslow hareketi’ne eleştirel bir bakış. Planning, 28(2), 91-101. doi: 10.14744/planlama.2018.95967
31. Page, S. J. ve Duignan, M. (2023). Progress in tourism management: Is urban tourism a paradoxical research domain? Progress since 2011 and prospects for the future. Tourism Management, 98, 104737.
32. Pamukcu, H. ve Türkoğlu, T. (2023). Sakin şehir konulu akademik çalışmaların bibliyometrik analizi. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 20(2), 248-262. doi: 10.24010/soid.1246591
33. Park, E. ve Kim, S. (2016). The potential of Cittaslow for sustainable tourism development: Enhancing local community’s empowerment. Tourism Planning and Development, 13(3), 351-369. doi: 10.1080/21568316.2015.1114015
34. Presenza, A., Abbate, T. ve Micera, R. (2015). The Cittaslow movement: Opportunities and challenges for the governance of tourism destinations. Tourism Planning ve Development, 12(4), 479-488. doi: 10.1080/21568316.2015.1037929
35. Radstrom, S. (2011). A place-sustaining framework for local urban identity: An introduction and history of Cittaslow. Italian Journal of Planning Practice, 1(1), 90-113.
36. Servon, L. J. (2015). Cittaslow: Going glocal in Spain. Journal of Urban Affairs, 37(3), 327-340.
37. Sevgin, M. N. (2025). Slow food ilkelerinin Cittaslow şehirlerindeki yansımaları. İ. Yıldız (Ed.), Hızlı dünyada yavaşlık: Cittaslow hareketi ve sürdürülebilir şehirlerin geleceği içinde (ss. 79-92). Palet Yayınları.
38. Shoval, N. ve Issacson, M. (2007). Tracking tourists in the digital age. Annals of Tourism Research, 34(1), 141-159.
39. Ünlü Dalaylı, F. (2021). Cittaslow and Slow Food: Are they a different version of capitalism? Academia Letters, Article 787. doi: 10.20935/AL787
40. Yalçınkaya, N. M., Arca, D. ve Keskin Citiroglu, H. (2025). Producing alternative tourism routes using network analysis to promote Seferihisar cittaslow concept. Springer Nature, 705–737. doi: 10.1007/s40558-025-00319-1
41. Yıldız, İ. (2025a). Önsöz. İ. Yıldız (Ed.), Hızlı dünyada yavaşlık: Cittaslow hareketi ve sürdürülebilir şehirlerin geleceği içinde (ss. 7-8). Palet Yayınları.
42. Yıldız, İ. (2025b). Cittaslow'un kentlere etkileri. İ. Yıldız (Ed.), Hızlı dünyada yavaşlık: Cittaslow hareketi ve sürdürülebilir şehirlerin geleceği içinde (ss. 141-172). Palet Yayınları.
43. Zubović, V. ve Petaković Ikica, E. (2026). Quality dimensions in slow tourism: Trends and perspectives from a systematic literature review. Economic Horizons, 28(1), 83-96.