Kamuda Çalışan Kadınların Toplumsal Cinsiyet Rollerine Yönelik Tutumları ile Mutluluk Düzeyleri Arasındaki İlişki

Öz

Bu araştırma, kamu kurumlarında çalışan kadınların toplumsal cinsiyet rollerine yönelik tutumları ile mutluluk düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu tutumların mutluluk düzeylerini ne ölçüde yordadığını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı nitelikteki araştırma, Temmuz–Eylül 2025 tarihleri arasında Türkiye genelinde çevrim içi olarak yürütülmüş ve kartopu örnekleme yöntemiyle ulaşılan 390 kamu çalışanı kadınla tamamlanmıştır. Veriler Google form aracılıyla “Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği”, “Oxford Mutluluk Ölçeği Kısa Formu” kullanılarak çevrimiçi toplanmıştır. Çalışmada kamuda çalışan kadınların toplumsal cinsiyet rollerine yönelik tutumları ile mutluluk düzeyleri arasında pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Regresyon analizi sonucunda, toplumsal cinsiyet rollerine yönelik tutumların mutluluk düzeylerindeki varyansın %38’ini açıkladığı belirlenmiştir. Toplumsal cinsiyet rollerine yönelik daha eşitlikçi tutumların kadınların mutluluk düzeyleri açısından önemli bir değişken olduğu saptanmıştır. Kamu kurumlarında toplumsal cinsiyet eşitliğini destekleyen çalışma ortamlarının geliştirilmesi, kadın çalışanların mutluluk düzeylerine katkı sağlayabilir.

Anahtar Kelimeler

• Toplumsal cinsiyet rolleri
• Mutluluk
• Çalışan kadınlar

The Relationship Between Attitudes Toward Gender Roles and Happiness Among Women Working in the Public Sector

Öz

This study was conducted to examine the relationship between attitudes toward gender roles and happiness levels among women working in public institutions and to determine the extent to which these attitudes predict happiness levels. Designed as a descriptive and correlational research, the study was conducted online across Türkiye between July and September 2025 and comprised 390 female public sector employees reached through snowball sampling. Data were collected online via Google Forms using the “Gender Roles Attitude Scale” and the “Oxford Happiness Questionnaire–Short Form.” The findings revealed a statistically significant positive relationship between attitudes toward gender roles and happiness levels among public sector female employees. Regression analysis showed that attitudes toward gender roles explained 38% of the variance in happiness levels. It was determined that holding more egalitarian attitudes toward gender roles is a significant variable in enhancing women’s happiness levels. Consequently, fostering work environments that actively support gender equality in public institutions may significantly contribute to the happiness levels of female employees.

Anahtar Kelimeler

• Gender roles
• Happiness
• Working women

Kaynakça

1. Addati, L., Cattaneo, U., Esquivel, V., & Valarino, I. (2018). Care work and care jobs for the future of decent work. International Labour Office. 28 Mart 2026 tarihinde https://www.ilo.org/publications/major-publications/care-work-and-care-jobs-future-decent-work?utm_source=chatgpt.com adresinden erişildi.
2. Akduman, G. (2024). Mutluluk kuşaktan kuşağa azalıyor mu? mutluluğun kuşaklar bazında incelenmesine yönelik bir araştırma. Journal Of Socıal, Humanıtıes And Admınıstratıve Scıences (JOSHAS), 6(23), 274-284. doi: 10.31589/JOSHAS. 253
3. Argyle, M., Martin, M., & Crossland, J. (1989). Happiness as a function of personality and social encounters. J. P. Forgas & J. M. Innes (Eds.), Recent advances in social psychology: An international perspective içinde (ss. 189–203). Elsevier/North-Holland.
4. Aycan, Z., & Eskin, M. (2005). Relative contributions of childcare, spousal support, and organizational support in reducing work–family conflict for men and women: The case of Turkey. Sex Roles, 53, 453–471. doi: 10.1007/s11199-005-7134-8
5. Bakioğlu, F. & Türküm, A. S. (2019). Toplumsal cinsiyet rolleri tutum ölçeğinin Türkçe’ye uyarlaması: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kastamonu Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(2), 717-725. doi: 10.24106/kefdergi.2697
6. Baş, M., & Alagöz, G. (2022). Çalışan motivasyonu ve işyeri mutluluğu arasındaki ilişkide kişi-örgüt uyumunun aracı rolü. Verimlilik Dergisi, (4), 693-706. doi: 10.51551/verimlilik.1078634
7. Bertermann, A., Kamhöfer, D. A., & Schildberg-Hörisch, H. (2023). More education does make you happier-unless you are unemployed (No. 406). DICE Discussion Paper.
8. Chen, Y., & Zhang, X. (2024). Gender differences in relation of gender role attitudes and happiness—a mixed-methods research from China. Frontiers in psychology, 15, 1419942. doi: 10.3389/fpsyg.2024.1419942

9. Cho, H., Lambert, S. J., Ellis, E., & Henly, J. R. (2024). How work hour variability matters for work-to-family conflict. Work, Employment and Society, 38(6), 1611–1635. doi: 10.1177/09500170231218191
10. Danzer, N. (2019). Job satisfaction and self-selection into the public or private sector: Evidence from a natural experiment. Labour Economics, 57, 46–62. doi: 10.1016/j.labeco.2019.01.002
11. Diener, E. (2009). Subjective Well-Being. In: Diener, E. (eds) The science of well-being. social ındicators research series, vol 37. Springer, Dordrecht. doi: 10.1007/978-90-481-2350-6_2
12. Doğan, T. & Akıncı Çötok, N. (2011). Oxford mutluluk ölçeği kısa formunun Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(36), 165-172.
13. El Keshky, M. E. S., & Sarour, E. O. (2024). The relationships between work-family conflict and life satisfaction and happiness among nurses: a moderated mediation model of gratitude and self-compassion. Frontiers in Public Health, 12, 1340074.
14. García-Cueto, E., Rodríguez-Díaz, F. J., Bringas-Molleda, C., López-Cepero, J., Paíno-Quesada, S., & Rodríguez-Franco, L. (2015). Development of the gender role attitudes scale (GRAS) amongst young Spanish people. International Journal of Clinical and Health Psychology, 15(1), 61-68. doi: 10.1016/j.ijchp.2014.10.004
15. Hedlund, Å., Kristofferzon, M. L., Boman, E., Nieuwenhuijsen, K., & Nilsson, A. (2024). Women’s health and psychological well-being in the return-to-work process after long-term sick leave for common mental disorders: women’s and first-line managers’ perspectives. BMC Public Health, 24(1), 2834. doi: 10.1186/s12889-024-20350-x
16. Hills, P., & Argyle, M. (2002). The oxford happiness questionnaire: a compact scale for the measurement of psychological well-being. Personality and İndividual Differences, 33(7), 1073-1082. doi: 10.1016/S0191-8869(01)00213-6
17. Hori, M., & Kamo, Y. (2018). Gender differences in happiness: the effects of marriage, social roles, and social support in East Asia. Applied Research in Quality of Life, 13, 839-857. doi: 10.1007/S11482-017-9559-Y.
18. Hunt, K., Sweeting, H., Keoghan, M., & Platt, S. (2006). Sex, gender role orientation, gender role attitudes and suicidal thoughts in three generations: A general population study. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 41(8), 641-647. doi: 10.1007/s00127-006-0074-y
19. International Labour Organization (ILO). (2024). Labour force participation rate – Statistical Brief October 2024 The impact of care responsibilities on women’s labour force participation, ILOSTAT 06 Nisan 2026 tarihinde database. https://ilostat.ilo.org adresinden erişildi.
20. Kaiser, C., Muggleton, N., Quispe-Torreblanca, E., & De Neve, J. (2025). Two paradoxes in women’s well-being. Science Advances, 11. doi: 10.1126/sciadv.adt1646.
21. Kıroğlu, B. S. & Yıldırım, K. (2022). Mutluluk ve belirleyicileri: Türkiye için bir analiz. JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy, 7(2), 50-70.
22. Kim, W., Kim, T. H., Lee, T. H., Choi, J. W., & Park, E. C. (2016). The impact of shift and night work on health related quality of life of working women: findings from the Korea Health Panel. Health and quality of life outcomes, 14(1), 162. doi: 10.1186/s12955-016-0564-x
23. Koyuncu, M., Burke, R. J., & Wolpin, J. (2012). Work-family conflict, satisfactions and psychological well-being among women managers and professionals in Turkey. Gender in Management: An International Journal, 27(3), 202–213. doi: 10.1108/17542411211221286
24. Medvedev, O., & Landhuis, C. (2018). Exploring constructs of well-being, happiness and quality of life. PeerJ, 6. doi: 10.7717/peerj.4903.
25. Menkhoff, L.& Wrohlich, K. (2025). Traditional attitudes toward gender roles are increasing among young people in some countries, DIW Weekly Report, Deutsches Institut für Wirtschaftsforschung (DIW), Berlin, 15(45/46), 311-317, doi: 10.18723/diw_dwr:2025-45-1
26. Ng, T. W., & Feldman, D. C. (2013). Does longer job tenure help or hinder job performance?. Journal of Vocational Behavior, 83(3), 305-314.
27. Nomaguchi, K., & Milkie, M. A. (2020). Parenthood and well-being: A decade in review. Journal of Marriage and Family, 82(1), 198–223. doi: 10.1111/jomf.12646
28. Organisation for Economic Co-operation and Development [OECD]. (2025). Gender equality and work. 11 Nisan 2026 tarihinde https://www.oecd.org/en/topics/sub-issues/gender-equality-and-work.html, adresinden erişildi.
29. Our World in Data (2024). Happiness and life satisfaction. self-reported life satisfaction differs widely between people and between countries. What explains these differences? 28 Mart 2026 tarihinde https://ourworldindata.org/happiness-and-life-satisfaction, adresinden erişildi.
30. Ökde, F. (2025). Toplumsal cinsiyetin kente ve kırsal alanlara etkisi. Fiscaoeconomia, 9(spec. 1), 121-139.
31. Özveren, A. D. & Dama, Ö. Ü. N. (2022). Türkiye’de toplumsal cinsiyet eşitsizliğine dair mevcut durum algısı. Çalışma İlişkileri Dergisi, 13(1), 107-122.
32. Pan, Y., Aisihaer, N., Li, Q., Jiao, Y., & Ren, S. (2022). Work-family conflict, happiness and organizational citizenship behavior among professional women: A moderated mediation model. Frontiers in Psychology, 13, 923288. doi: 10.3389/fpsyg.2022.923288
33. Rojas-Valdez, K., & Arana-Barbier, P. J. (2025). Finance and women’s well-being: a literature review. Cogent Social Sciences, 11(1). doi: 10.1080/23311886.2025.2499889
34. Savaş, G. (2018). Türkiye’de yaşayan bireylerin toplumsal cinsiyet eşit (siz) liği algısı-Gender (In) equality perception of individuals living in Turkey. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, 1(2), 101-121.
35. Selvi, Y., Özdemir, P. G., Özdemir, O., Aydın, A., & Beşiroğlu, L. (2010). Influence of night shift work on psychologic state and quality of life in health workers. Dusunen Adam Journal of Psychiatry and Neurological Sciences, 23(4), 238.
36. Seol, K. O., Kim, J., & Baek, S. (2022). Women's relative earnings and depressive symptoms in dual‐earner households in South Korea: Traditional gender role attitudes as moderators. PsyCh Journal, 11(4), 520-529. doi: 10.1002/pchj.554
37. Sinha, S. (2017). Multiple roles of working women and psychological well-being. Industrial Psychiatry Journal, 26(2), 171-177. doi: 10.4103/ipj.ipj_70_16.
38. Türkiye İstatistik Kurumu [TÜİK]. (2024). Yaşam memmnuniyet araştırması 2024. 28 Mart 2026 tarihinde https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Yasam-Memnuniyeti-Arastirmasi-2024-53785#:~:text=T%C3%9C%C4%B0K%20Kurumsal&text=Ya%C5%9Fam%20Memnuniyeti%20Ara%C5%9Ft%C4%B1rmas%C4%B1%20sonu%C3%A7lar%C4%B1na%20g%C3%B6re,artarak%20%14%2C5%20olarak%20ger%C3%A7ekle%C5%9Fti, adresinden erişildi.
39. Word Bank [WB]. (2024). Population, female. 06 Nisan 2026 tarihinde https://data.worldbank.org/indicator/SP.POP.TOTL.FE.ZS, adresinden erişildi.
40. World Bank [WB]. (2025). Labor force participation rate, female (% of female population ages 15+) 06 Nisan 2026 tarihinde https://data.worldbank.org/indicator/SL.TLF.CACT.FE.ZS?name_desc=false adresinden erişildi.
41. World Economic Forum [WEF]. (2020). The global gender gap report 2020. S. 9 06 Nisan 2026 tarihinde https://reports.weforum.org/global-gender-gapreport-2020, adresinden erişildi .
42. World Happiness Report (2025). World Happiness Report – Turkiye. 06 Nisan 2026 tarihinde https://data.worldhappiness.report/country/TUR adresinden erişildi.
43. Yakut, S. G., Kokkaya, G. A., Camkıran, C., & Başçı, B. (2020). Statistical analysis of the interaction between gender attitude and perceptıon of happiness: An applicatıon on unıversıty students. Journal of Awareness, 5(4), 485-500. doi: 10.26809/joa.5.034
44. Yeh, W. Y., Yeh, C. Y., & Chen, C. J. (2018). Exploring the public-private and company size differences in employees’ work characteristics and burnout: Data analysis of a nationwide survey in Taiwan. Industrial Health, 56(5), 452–463. doi: 10.2486/indhealth.2017-0182
45. Yinanç, A., Çevik, N. K. & Kantar, G. (2020). Türkiye’de eğitim ve sosyal göstergelerin mutluluk ile ilişkisi. JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy, 5(2), 50-60.
46. Zhang, Y., & Liu, H. (2022). Individual’s gender ideology and happiness in China. Chinese Sociological Review, 54(3), 252-277. doi: 10.1080/21620555.2021.1871727