Türkiye’de Varlık Fiyatlarında Olağan Dışı Davranışların GSADF Testi ile Analizi

Öz

Araştırmada, Türkiye’de seçilmiş varlık fiyatlarının zaman içerisinde olağan piyasa dinamiklerinden istatistiksel olarak anlamlı biçimde ayrışıp ayrışmadığını GSADF testi aracılığıyla incelenmektir. Çalışma, balon kavramını normatif değerleme tartışmaları çerçevesinde ele almak yerine, fiyat serilerinde ortaya çıkan olağan dışı davranışların zamanlamasını ve sürekliliğini ampirik olarak ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu hedef çerçevesinde varlık fiyatlarının zaman içerisinde ortaya koyduğu olağan dışı fiyat davranışlarının analizi için 2011-2025 dönemine ait aylık verilerin kullanıldığı Genelleştirilmiş Supremum Artırılmış Dickey-Fuller (GSADF) testinden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgular, Türkiye’de varlık fiyatlarının belirli alt dönemlerde istatistiksel olarak anlamlı biçimde temel dinamiklerden ayrıştığını ortaya koymaktadır. Bu ayrışmaların büyük ölçüde parasal koşullardaki değişimler, küresel likidite döngüleri ve artan makroekonomik belirsizliklerle eş zamanlı olarak gerçekleştiği gözlenmektedir. Sonuçlar, varlık fiyatı davranışlarının doğrusal ve zamandan bağımsız modellere dayalı yaklaşımlarla yeterli biçimde açıklanamadığını göstermekte; finansal çevrimlerin analizinde zamana duyarlı ve doğrusal olmayan yöntemlerin önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Varlık fiyatları
• GSADF testi
• Olağan dışı fiyat davranışları
• Finansal döngüler
• Türkiye Ekonomisi
• Finansal İstikrar

Analysis of Abnormal Asset Price Dynamics in Türkiye: A GSADF Approach

Öz

This study examines whether selected asset prices in Türkiye diverge statistically significantly from normal market dynamics over time using the Generalized Supremum Augmented Dickey-Fuller (GSADF) test. Rather than addressing the concept of a bubble within the framework of normative valuation discussions, the study aims to empirically reveal the timing and continuity of unusual behaviors in price series. To this end, the GSADF test is applied to monthly data covering the period from 2011 to 2025 to analyze unusual price behaviors in asset prices over time. The findings reveal that asset prices in Türkiye diverge statistically significantly from fundamental dynamics in certain sub-periods. These divergences largely coincide with changes in monetary conditions, global liquidity cycles, and increasing macroeconomic uncertainties. The results demonstrate that asset price behavior cannot be adequately explained by linear and time-independent model-based approaches, thereby highlighting the importance of time-sensitive and nonlinear methods in the analysis of financial cycles and their implications.

Anahtar Kelimeler

• Asset prices
• GSADF test
• Abnormal price dynamics
• Financial cycles
• Turkish economy
• Financial stability

Kaynakça

1. Afşar, M., Afşar, A., & Doğan, E. (2019). Döviz balonlarının tespitine yönelik bir analiz: Türkiye örneği. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 54, 447-460.
2. Akcelik, Y., Ermisoglu, E., Oduncu, A., & Taskin, T. (2012). Ek parasal sıkılaştırma’nın döviz kurları üzerindeki etkisi (The Effects of additional monetary tightening on exchange rates). Central Bank of the Republic of Turkey Economic Notes, (12/30).
3. Akel, V., & Gazel, S. (2014). Döviz kurlari ile bist sanayi endeksi arasindaki eşbütünleşme ilişkisi: bir ardl sinir testi yaklaşimi. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 44, 23-41.
4. Akgül, I., Bildirici, M., & Özdemir, S. (2015). Evaluating the nonlinear linkage between gold prices and stock market index using Markov-Switching Bayesian VAR models. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 210, 408-415.
5. Akıncı, O., & Olmstead-Rumsey, J. (2018). How effective are macroprudential policies? An empirical investigation. Journal of Financial Intermediation, 33, 33-57.
6. Akkaya, M. (2024). Konut fiyat balonu ve konut fiyatını etkileyen faktörlerin analizi: Türkiye uygulaması. Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, 10(1), 33-45.
7. Antonakakis, N., Cunado, J., Filis, G., Gabauer, D., & de Gracia, F. P. (2023). Dynamic connectedness among the implied volatilities of oil prices and financial assets: New evidence of the COVID-19 pandemic. International Review of Economics & Finance, 83, 114-123.
8. Baumann, M. H., & Janischewski, A. (2025). What are asset price bubbles? A survey on definitions of financial bubbles. Journal of Economic Surveys.

9. Baumeister, C., & Benati, L. (2012). Unconventional monetary policy and the great recession: Estimating the macroeconomic effects of a spread compression at the zero lower bound (No. 2012-21). Bank of Canada.
10. Baur, D. G., & Lucey, B. M. (2010). Is gold a hedge or a safe haven? An analysis of stocks, bonds and gold. Financial Review, 45(2), 217-229.
11. Baur, D. G., & McDermott, T. K. (2010). Is gold a safe haven? International evidence. Journal of Banking & Finance, 34(8), 1886-1898.
12. Bekaert, G., Hoerova, M., & Lo Duca, M. (2013). Risk, uncertainty and monetary policy. Journal of Monetary Economics, 60(7), 771-788.
13. Bernanke, B. S., & Gertler, M. (2001). Should central banks respond to movements in asset prices? American Economic Review, 91(2), 253-257.
14. Bernanke, B. S., & Kuttner, K. N. (2005). What explains the stock market's reaction to Federal Reserve policy? The Journal of Finance, 60(3), 1215-1257.
15. Bjørnland, H. C., & Leitemo, K. (2009). Identifying the interdependence between monetary policy and the stock market. Journal of Monetary Economics, 56(2), 275-282.
16. Borio, C. (2014). The financial cycle and macroeconomics: What have we learnt? Journal of Banking & Finance, 45, 182-198.
17. Borio, C., & Lowe, P. (2002). Asset prices, financial and monetary stability: Exploring the nexus. BIS Working Papers, No. 114.
18. Coskun, Y., & Jadevicius, A. (2017). Is there a housing bubble in Turkey?. Real Estate Management and Valuation, 25(1), 48-73.
19. Coskun, Y., Seven, U., Ertugrul, H. M., & Alp, A. (2020). Housing price dynamics and bubble risk: the case of Turkey. Housing Studies, 35(1), 50-86.
20. Çelik, M. S. (2025). Enflasyonist Baskılar Altında Borsa İstanbul (Bist) Getirilerinin Davranışı: Rejim Değişimlerinin Markov Geçiş Modeli İle Analizi. Ahi Evran Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(1), 83-94.
21. Dickey, D. A., & Fuller, W. A. (1979). Distribution of the estimators for autoregressive time series with a unit root. Journal of the American Statistical Association, 74(366), 427–431.
22. Diebold, F. X., & Yılmaz, K. (2014). On the network topology of variance decompositions: Measuring the connectedness of financial institutions. Journal of Econometrics, 182(1), 119-134.
23. Fama, E. F. (1970). Efficient capital markets: A review of theory and empirical work. The Journal of Finance, 25(2), 383–417.
24. Ghazali, M. F., Ussdek, N. F. M., Lean, H. H., & Taunson, J. W. (2022). Does gold still shelter ınflation, and, if so, When? evidence from four countries. Asia-Pacific Journal of Operational Research, 39(04), 2240003.
25. Hood, M., & Malik, F. (2013). Is gold the best hedge and a safe haven under changing stock market volatility? Review of Financial Economics, 22(2), 47-52.
26. Jordà, Ò., Schularick, M., & Taylor, A. M. (2015). Leveraged bubbles. Journal of Monetary Economics, 76, S1-S20.
27. Kara, H. (2017). Merkez bankası politikaları ve varlık fiyatları. Türkiye Ekonomi Kurumu Çalışma Tebliği.
28. Kindleberger, C. P., & Aliber, R. Z. (2011). Manias, Panics, and Crashes: A History of Financial Crises. Palgrave Macmillan.
29. Korkmaz, Ö., Erer, D., & Erer, E. (2016). Alternatif yatırım araçlarında ortaya çıkan balonlar Türkiye hisse senedi piyasasını etkiliyor mu? BİST 100 üzerine bir uygulama. BDDK Bankacılık ve Finansal Piyasalar Dergisi, 10(2), 29-61.
30. Mandaci, P. E., & Çağli, E. Ç. (2018). Türkiye konut piyasasında balon var mı? İstatistiki bölge birimleri üzerine bir analiz. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 55(646), 85-113.
31. Pavlidis, E., Yusupova, A., Paya, I., Peel, D., Martínez-García, E., Mack, A., & Grossman, V. (2016). Episodes of exuberance in housing markets: In search of the smoking gun. The Journal of Real Estate Finance and Economics, 53(4), 419–449.
32. Phillips, P. C. B., Shi, S., & Yu, J. (2015). Testing for multiple bubbles: Historical episodes of exuberance in the S&P 500. International Economic Review, 56(4), 1043-1078.
33. Phillips, P. C. B., Wu, Y., & Yu, J. (2011). Explosive behavior in the 1990s NASDAQ: When did periodicity begin? International Economic Review, 52(1), 201-226.
34. Primiceri, G. E. (2005). Time varying structural vector autoregressions and monetary policy. The Review of Economic Studies, 72(3), 821-852.
35. Rigobon, R., & Sack, B. (2004). The impact of monetary policy on asset prices. Journal of Monetary Economics, 51(8), 1553-1575.
36. Soytaş, U., Sarı, R., & Hammoudeh, S. (2009). World oil prices, precious metal prices and macroeconomy in Turkey. Energy Policy, 37(12), 5557-5566.
37. Taylor, J. B. (1995). The monetary transmission mechanism: An empirical framework. Journal of Economic Perspectives, 9(4), 11-26.
38. Yalçınkaya, Ö., & Aydın, H. İ. (2022). Para politikası tasarımlarında fiyat ve finansal istikrar ilişkisi: Euro alanından kanıtlar (1999: 01-2020: 12). Journal of Mehmet Akif Ersoy University Economics and Administrative Sciences Faculty, 9(1), 262-293.