Dijital Sergi Tasarımında Görsel İçeriğin Hareketlendirilmesi ve Yeniden Yorumlanması: “Köklere Yolculuk” Sergisi Üzerinden Bir İnceleme

Öz

Bu çalışma, dijital sergi tasarımı bağlamında görsel içeriğin hareketlendirilmesi ve yeniden yorumlanması süreçlerini ele alarak, eserlerin dijital ortamda hareketli ve anlatısal yapılarla yeniden kurgulanmasının sergileme pratiklerine etkilerini incelemektedir. Literatürde dijital sergi tasarımı ve kültürel mirasın dijital sunumuna yönelik çalışmalar bulunmakla birlikte, klasik Türk resim eserlerinin hareketli grafik, yapay zekâ ve veri işleme teknikleriyle estetik ve anlatısal dönüşümünü uygulamalı örnek olaylar üzerinden inceleyen çalışmalar sınırlı kalmaktadır. Bu doğrultuda çalışma, sergi tasarımında kullanılan tekniklerin ve dijital müdahalelerin klasik Türk resim eserlerinin estetik yapısı, görsel anlatısı ve anlatısal kurgusu üzerinde oluşturduğu dönüşümü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı doğrultusunda örnek olay incelemesi yöntemiyle yürütülmüş; kuramsal çerçeve ilgili literatür taranarak oluşturulmuştur. Çalışmanın örnek olayını, Türkiye Kültür Yolu Festivalleri kapsamında gerçekleştirilen “Köklere Yolculuk” Dijital Sanat Sergisi oluşturmaktadır. Sergide yer alan eserler arasından amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilen beş dijital üretim; dijital dönüşüm tekniği, anlatısal-estetik çözümleme ve eleştirel değerlendirme eksenlerinde betimsel analiz yoluyla incelenmiştir. Bulgular, dijital dönüşüm uygulamalarının klasik Türk resim eserlerini yalnızca dijital ortama aktarmakla kalmayıp estetik yapılarını yeniden yapılandırdığını, görsel anlatılarını çok katmanlı bir kurguya dönüştürdüğünü ve izleyiciyi pasif gözlemciden çok duyulu bir deneyimin aktif katılımcısına dönüştürdüğünü göstermektedir. Ayrıca Kültür Yolu Festivalleri gibi büyük ölçekli organizasyonların, dijital sergi pratiklerinin Türkiye'de yaygınlaşmasında kurumsal bir taşıyıcı rol üstlendiği değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Dijital sanat
• Yeni medya
• Hareketli grafik
• Yapay zekâ
• Türk resim sanatı

Animating and Reinterpreting Visual Content in Digital Exhibition Design: A Case Study of the “Journey to the Roots” Exhibition

Öz

This study examines the animation and reinterpretation of visual content in digital exhibition design, investigating how reconstructing artworks through animated narrative structures influences exhibition practices. While prior studies address digital exhibition design and digital heritage presentation, studies examining the aesthetic and narrative transformation of classical Turkish paintings through motion graphics, artificial intelligence, and data processing techniques remain limited. Accordingly, the study aims to reveal the transformation that exhibition design techniques and digital interventions bring about in the aesthetic structure, visual narrative, and narrative composition of classical Turkish paintings. The research was conducted as a qualitative case study, with the theoretical framework established through a literature review. The case examined is the "Journey to the Roots" Digital Art Exhibition, held within the Türkiye Culture Route Festivals. Five digital productions, selected through purposive sampling, were examined via descriptive analysis in terms of digital transformation technique, narrative-aesthetic analysis, and critical evaluation. The findings show that digital transformation practices transfer classical Turkish paintings into the digital environment, reconstruct their aesthetic structures, transform their visual narratives into a multilayered composition, and turn viewers into active participants in a multisensory experience. Large organizations such as the Türkiye Culture Route Festivals play an institutional role in spreading digital exhibition practices across Türkiye.

Anahtar Kelimeler

• Digital art
• New media
• Motion graphics
• Artificial intelligence
• Turkish painting art

Kaynakça

1. 3B-Yem. (2021, 7 Ekim). 3 boyutlu yazdırılabilir eserler müzesi. 3B-YEM Platformu. 3 Nisan 2025 tarihinde https://www.3byem.com/ adresinden erişildi.
2. Atasoy, S. (1999). Müzelerde sergileme. T. Atagök (Ed.), Yeniden müzeciliği düşünmek. (ss. 175-179). İstanbul: Yıldız Teknik Üniversitesi Basım-Yayın Merkezi.
3. Baudrillard, J. (2011). Simülakrlar ve simülasyon (Çev. O. Adanır). Ankara: Doğu Batı Yayınları.
4. Benjamin, W. (2015). Teknik olarak yeniden üretilebilirlik çağında sanat yapıtı (G. Sarı Çev.). İstanbul : Zeplin.
5. Berger, J. (2025). Görme biçimleri (Y. Salman Çev.). İstanbul : Metis Yayınları.
6. Bolter, J. D., & Grusin, R. (1999). Remediation: Understanding new media. Cambridge: MIT Press.
7. Brey, A. (2021). Digital art history in 2021. History Compass. E12678, 1-14 doi: 10.1111/hic3.12678
8. Cameron, F. (2007). Beyond the cult of the replicant – museums and historical digital objects: Traditional concerns, new discourses. F. Cameron & S. Kenderdine (Ed.), Theorizing digital cultural heritage: A critical discourse içinde (ss. 49–75). MIT Press.

9. Cao, H. (2025). The transformation of traditional Chinese painting in the digital art wave: The impact of AIGC and virtual reality. Frontiers in Virtual Reality, 6, 1716174. doi: 10.3389/frvir.2025.1716174
10. Çam Sönmez, S., & Ergen, E. (2025). Bilimsel verinin sanatsal dönüşümü: Yapay zekâ destekli bilimsel görselleştirmeler. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 34 (Uygarlığın Dönüşümü: Yapay Zekâ), 474-492. doi: 10.35379/cusosbil.1675340
11. Deveci, B., & Deveci, B. (2018). Örnek olay çalışmasına ilı̇şkı̇n teorı̇k bı̇r değerlendı̇rme, Social Sciences Studies Journal, 4,13, 126–135. doi: 10.26449/sssj.319
12. Du Sautoy, M. (2019). The creativity code: Art and innovation in the age of AI. Harvard University Press.
13. Dziekan, V. (2012). Virtuality and the art of exhibition: Curatorial design for the multimedial museum. Intellect Books.
14. Germeç, U. (2018). Batılılaşma yönünde Türk resim sanatının estetik bağlam sorunu. Ulakbilge, 6(29), 1363-1387. doi: 10.7816/ulakbilge-06-29-04
15. Grau, O. (2003). Virtual art: From illusion to immersion. MIT Press.
16. Groys, B. (2016). In the flow. Verso Books.
17. Hooper-Greenhill, E. (2000). Museums and the interpretation of visual culture. Routledge.
18. Impett, L., & Offert, F. (2024). There is a digital art history. Visual Resources, 38, 186 - 209. doi: 10.1080/01973762.2024.2362466
19. İşarethane. (2025, 15 Nisan). Erişilebilir müzeler: Dünyadan örnekler. İşarethane Platformu. 23 Nisan 2025 tarihinde https://isarethane.com/ adresinden erişildi.
20. Jenkins, H. (2006). Convergence culture: Where old and new media collide. New York University Press.
21. Karaaslan, E., Güven, M., & Çelebi Erol, C. (2017). Erken Cumhuriyet dönemi Türk resminde ulusal kimlik anlayışı ve Bedri Rahmi Eyüboğlu. idil, 6(31), 941-951. doi: 10.7816/idil-06-31-05
22. Kenderdine, S. (2007). Speaking in Rama: Panoramic vision in cultural heritage visualization. F. Cameron & S. Kenderdine (Eds.), Theorizing digital cultural heritage: A critical discourse içinde (ss. 301–331). MIT Press.
23. Kızılaslan, N., & Kozlu, D. (2021). Teknolojinin ve dijitalleşmenin geleneksel Türk sanatlarına yansımaları. Medeniyet Sanat Dergisi, 7(1), 105-126. doi: 10.46641/medeniyetsanat.930735
24. Kononenko, E. (2024). Osman Hamdi kak soavtor “osmanskogo Renessansa” [Osman Hamdi as a co-author of the “Ottoman Renaissance”]. Iskusstvoznanie, 3, 282-317. doi: 10.51678/2073-316X-2021-3-282-317
25. Kubat, G. (2021). Yeni medya uygulamalarıyla müzede yeni sergileme biçimleri: Deneyim odaklı. UNIMUSEUM, 4(2), 66-74.
26. Küçükosman, A., & Okkalı, İ. C. (2022). Sanatta ve müzelerde dijital dönüşüm. ARTS: Artuklu Sanat ve Beşerî Bilimler Dergisi, 7(2, Dijitalleşme Özel Sayısı), 173-193. doi: 10.46372/arts.1198087
27. Lang, S., & Ommer, B. (2021). Transforming information into knowledge: How computational methods reshape art history. Digit. Humanit. Q., 15. doi: 10.63744/4vkc72ax2hj6
28. Li, J., Zheng, X., Watanabe, I., & Ochiai, Y. (2024). A systematic review of digital transformation technologies in museum exhibition. Comput. Hum. Behav., 161, 108407. doi: 10.1016/j.chb.2024.108407
29. Madran, B. (2012). Müze sergileri tasarlamak. N. Ertürk & H. Uralman (Ed.), Müzebilimin ABC'si içinde (ss. 283-305). Ege Yayınları.
30. Manovich, L. (2001). The language of new media. MIT Press.
31. McLuhan, M. (1967). The medium is the message. Gingko Press.
32. Mondloch, K. (2010). Screens: Viewing media installation art. University of Minnesota Press.
33. Mori, M. (2012). The uncanny valley (K. F. MacDorman & N. Kageki, Trans.). IEEE Robotics & Automation Magazine, 19(2), 98-100.
34. Murray, J. H. (1997). Hamlet on the holodeck: The future of narrative in cyberspace. MIT Press.
35. Paul, C. (2003). Digital art. Thames & Hudson.
36. Paul, C. (2023). Digital art (4. Basım). Thames & Hudson.
37. Sağlamtimur, Z. Ö. (2010). Dijital sanat. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(3), 213–238.
38. Schweibenz, W. (2019). The Work of art in the age of digital reproduction. Museum International, 70(1–2), 8–21. doi: 10.1111/muse.12189
39. Steyerl, H. (2009). In defense of the poor image. e-flux journal, 10(11), 1-9.
40. Tansuğ, S. (2013). Çağdaş Türk sanatı. Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
41. Trawöger, S. (2023). Aisthesis–Perception–Anaesthetics: Inspirations from Wolfgang Welsch’s aesthetics for a perception-sensitive theology. Religions, 14(7), 871. doi: 10.3390/rel14070871
42. Turani, A. (2010). Dünya sanat tarihi. Remzi Kitabevi.
43. Ünal, M., & Emir, O. (2024). Dijital deneyim müzelerindeki sergileme biçimi, koleksiyon ve tema yaklaşımlarının incelenmesi. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 12(4), 3267–3277. doi: 10.21325/jotags.2024.1536
44. Whitelaw, M. (2004). Metacreation: Art and artificial life. MIT Press.
45. Yin, R. K. (2018). Case study research and applications: Design and methods. Sage Publications.
46. Zakharchenko, I., & Shchedrina, O. M. (2023). Artistic visualization of digital memory in contemporary media art. Articult. doi: 10.28995/2227-6165-2023-4-33-46
47. Zovko, J., & Zovko, M. (2008). The aura of the work of art in Benjamin's philosophy. Diotima, 36, 124–131.