EN
TR
Yeşil Kurumsal Sosyal Sorumluluk ve Psikolojik Faydanın Çevre Yanlısı Davranış Üzerindeki Etkisi: Ampirik Bir Çalışma
Öz
Çevre yanlısı davranış, çevresel etkilerin azaltılması kapsamında bireysel ve kurumsal pek çok unsurla etkileşim içinde şekillenen bir olgudur. Bu yönüyle ilgili davranış, birçok araştırmacının ilgisini çekmektedir. Bu çalışmada, işletmelerin çevresel sorumluluk kapsamında yürüttükleri faaliyetlerin tüketiciler tarafından nasıl algılandığı ve bu algıların davranışları etkileyen unsurları ele alınmaktadır. Çalışma kapsamında, algılanan yeşil (çevresel) kurumsal sosyal sorumluluğun ve algılanan yeşil psikolojik yararın, tüketici perspektifinden çevre yanlısı davranış üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu çerçevede algılanan yeşil kurumsal sosyal sorumluluk, algılanan yeşil psikolojik yarar, algılanan yeşil değer, algılanan yeşil özyeterlilik, kişisel normlar ve çevre yanlısı davranış arasında ilişkisel bir model kurulmuştur. Örnekleme yöntemi olarak kolayda örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Veriler anket yöntemiyle toplanmış ve verilerin analizinde tek ve çok değişkenli istatistiksel analizlerden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, geliştirilen modelin veriyle iyi uyum gösterdiği belirlenmiştir. Özellikle kişisel normların şekillenmesinde algılanan yeşil değerin etkili olduğu anlaşılmıştır. Algılanan yeşil psikolojik faydanın yeşil özyeterlilik üzerindeki etkisi beklenenden zayıf bulunmuş ve bu iki değişken arasındaki ilişkinin farklı mekanizmalar aracılığıyla test edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Oluşturulan araştırma modeli büyük ölçüde desteklenmiş ve teorik çerçevenin ampirik olarak doğrulandığı görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ahmad, N. L., Mahmood, N. H. N., Rashid, W. E. W., Yunus, N. A. M., & Ong, M. H. A. (2017). The mediating effect of personal norms towards the relationship of values and perception of event greening efforts. Advanced Science Letters, 23(11), 10891-10894. doi: 10.1166/asl.2017.10179
- Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational behavior and human decision processes, 50(2), 179-211.
- Akyüz, H. E. (2018). Yapı geçerliliği için doğrulayıcı faktör analizi: Uygulamalı bir çalışma. Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 7(2), 186-198. doi: 10.17798/bitlisfen.414490
- Alam, S. M. S., & Islam, K. M. Z. (2021). Examining the role of environmental corporate social responsibility in building green corporate image and green competitive advantage. International Journal of Corporate Social Responsibility, 6(1). 1-16. doi: 10.1186/s40991-021-00062-w
- Alumran, A., Hou, X. Y., Sun, J., Yousef, A. A., & Hurst, C. (2014). Assessing the construct validity and reliability of the parental perception on antibiotics (PAPA) scales. BMC public health, 14(1), 73. doi: 1471-2458/14/73.
- Arı, E., & Yılmaz, V. (2019). Doğrulayıcı faktör analizi ile şehir marka algısını etkileyen faktörlerin araştırılması. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12(3), 412-424. doi: 10.25287/ohuiibf.554390
- Bagozzi, R. P., & Yi, Y. (1988). On the evaluation of structural equation models. Journal of The Academy of Marketing Science, 16(1), 74-94. doi: 10.1007/BF02723327
- Baharum, H., Ismail, A., Awang, Z., McKenna, L., Ibrahim, R., Mohamed, Z., & Hassan, N. H. (2023). The study adapted instruments based on Confirmatory Factor Analysis (CFA) to validate measurement models of latent constructs. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(4), 2860. doi: 10.1037/0033-295X.84.2.191
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Tüketici Davranışı
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
27 Ekim 2026
Gönderilme Tarihi
1 Ağustos 2026
Kabul Tarihi
25 Ekim 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: 91
APA
Kayabaşı, A., & Mucan Özcan, B. (2026). Yeşil Kurumsal Sosyal Sorumluluk ve Psikolojik Faydanın Çevre Yanlısı Davranış Üzerindeki Etkisi: Ampirik Bir Çalışma. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 91, 540-557. https://doi.org/10.51290/dpusbe.2008222
AMA
1.Kayabaşı A, Mucan Özcan B. Yeşil Kurumsal Sosyal Sorumluluk ve Psikolojik Faydanın Çevre Yanlısı Davranış Üzerindeki Etkisi: Ampirik Bir Çalışma. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;(91):540-557. doi:10.51290/dpusbe.2008222
Chicago
Kayabaşı, Aydın, ve Burcu Mucan Özcan. 2026. “Yeşil Kurumsal Sosyal Sorumluluk ve Psikolojik Faydanın Çevre Yanlısı Davranış Üzerindeki Etkisi: Ampirik Bir Çalışma”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 91: 540-57. https://doi.org/10.51290/dpusbe.2008222.
EndNote
Kayabaşı A, Mucan Özcan B (01 Ekim 2026) Yeşil Kurumsal Sosyal Sorumluluk ve Psikolojik Faydanın Çevre Yanlısı Davranış Üzerindeki Etkisi: Ampirik Bir Çalışma. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 91 540–557.
IEEE
[1]A. Kayabaşı ve B. Mucan Özcan, “Yeşil Kurumsal Sosyal Sorumluluk ve Psikolojik Faydanın Çevre Yanlısı Davranış Üzerindeki Etkisi: Ampirik Bir Çalışma”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 91, ss. 540–557, Eki. 2026, doi: 10.51290/dpusbe.2008222.
ISNAD
Kayabaşı, Aydın - Mucan Özcan, Burcu. “Yeşil Kurumsal Sosyal Sorumluluk ve Psikolojik Faydanın Çevre Yanlısı Davranış Üzerindeki Etkisi: Ampirik Bir Çalışma”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 91 (01 Ekim 2026): 540-557. https://doi.org/10.51290/dpusbe.2008222.
JAMA
1.Kayabaşı A, Mucan Özcan B. Yeşil Kurumsal Sosyal Sorumluluk ve Psikolojik Faydanın Çevre Yanlısı Davranış Üzerindeki Etkisi: Ampirik Bir Çalışma. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;:540–557.
MLA
Kayabaşı, Aydın, ve Burcu Mucan Özcan. “Yeşil Kurumsal Sosyal Sorumluluk ve Psikolojik Faydanın Çevre Yanlısı Davranış Üzerindeki Etkisi: Ampirik Bir Çalışma”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 91, Ekim 2026, ss. 540-57, doi:10.51290/dpusbe.2008222.
Vancouver
1.Aydın Kayabaşı, Burcu Mucan Özcan. Yeşil Kurumsal Sosyal Sorumluluk ve Psikolojik Faydanın Çevre Yanlısı Davranış Üzerindeki Etkisi: Ampirik Bir Çalışma. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Ekim 2026;(91):540-57. doi:10.51290/dpusbe.2008222