Gaffar Okkan Örneğinde Etik Liderlik ve Kurumsal Meşruiyet: Çatışma Bağlamında Kamu Güvenliği Yönetişimine İlişkin Analitik Bir Model Önerisi

Öz

Bu çalışma, güvenlik yönetişimi bağlamında kurumsal meşruiyetin üretiminde etik liderliğin rolünü incelemektedir. Literatür kurumsal meşruiyeti çoğunlukla kurumsal yapılar ve prosedürel adalet üzerinden açıklarken, liderlik pratiklerinin rolü sınırlı kalmaktadır. Bu boşluğu gidermek amacıyla çalışma, etik liderlik, toplumla etkileşim, prosedürel adalet ve polis meşruiyetini bütünleştiren mekanizma temelli bir model önermektedir. Araştırma, kuram geliştirici analitik vaka çalışması olarak tasarlanmış ve Diyarbakır Emniyet Müdürü Gaffar Okkan’ın liderlik pratiği incelenmiştir. Nitel veri setine dayalı tematik analiz bulguları, etik liderlik davranışlarının toplumla kurulan etkileşimler aracılığıyla prosedürel adalet algısını güçlendirdiğini ve bunun kurumsal güven ile meşruiyeti artırdığını göstermektedir. Önerilen model, etik liderlikten toplumla etkileşim ve prosedürel adalet üzerinden kurumsal güven ve meşruiyete uzanan nedensel süreci açıklamaktadır. Çalışma, literatürdeki parçalı yaklaşımlar arasında köprü kurarak güvenlik yönetişimi bağlamında süreç odaklı bir açıklama sunmakta ve güven temelli yönetişim için kuramsal ve analitik çıkarımlar üretmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Güvenlik yönetişimi
• Etik liderlik
• Prosedürel adalet
• Kurumsal meşruiyet
• Toplumla etkileşim

Ethical Leadership and Institutional Legitimacy in the Case of Gaffar Okkan: An Analytical Model Proposal for Public Security Governance in the Context of Conflict

Öz

This study examines the role of ethical leadership in the production of institutional legitimacy within the context of security governance. While the literature largely explains legitimacy through institutional structures and procedural justice, the role of leadership practices remains limited. To address this gap, the study proposes a mechanism-based model integrating ethical leadership, community interaction, procedural justice, and police legitimacy. The research is designed as a theory-building analytical case study and focuses on the leadership practices of Diyarbakır Police Chief Gaffar Okkan. Findings from thematic analysis based on qualitative data indicate that ethical leadership shapes citizens’ perceptions of procedural justice through community interaction, which in turn enhances institutional trust and legitimacy. The proposed model explains the causal process linking ethical leadership to institutional legitimacy through community interaction, procedural justice, and trust. By bridging fragmented strands of literature, the study offers a process-oriented explanation of legitimacy in public security contexts and provides theoretical and analytical implications for trust-based governance.

Anahtar Kelimeler

• Security governance
• Ethical leadership
• Procedural justice
• Institutional legitimacy
• Community interaction

Kaynakça

1. Anadolu Ajansı. (2019, Ocak 24). Diyarbakırlılar şehit ‘Okkan’ı unutamıyor. https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/diyarbakirlilar-sehit-okkani-unutamiyor/1373444
2. Arap, İ. (2017). Güncel gelişmeler ışığında Türkiye’de Toplum Destekli Polislik, Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(2), 56-82.
3. Aras, H. (2017). Türkiye’de kültürel çeşitlilik ve demokratik polislik. Güvenlik Çalışmaları Dergisi, 19(1), 107-142.
4. Aydın, M. ve Ereker, F. (2014). Türkiye’de güvenlik: Algı, politika, yapı. Uluslararası İlişkiler Dergisi, 11(43), 127-156.
5. Beetham, D. (1991). The legitimation of power: Issues in political theory. Macmillan.
6. Bennett, A. ve Checkel, J. T. (Ed.). (2015). Process tracing: From metaphor to analytic tool. Cambridge University Press. doi: 10.1017/CBO9781139858472
7. Bradford, B., Jackson, J. ve Stanko, E. A. (2009). Contact and confidence: Revisiting the impact of public encounters with the police. Policing and Society, 19(1), 20-46. doi: 10.1080/10439460802457594
8. Braun, V. ve Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101. doi: 10.1191/1478088706qp063oa

9. Bromell, D. (2012). Creating public value in the policy advice role: A reflection from the front line. Policy Quarterly, 8(4), 16-22. doi: 10.26686/pq.v8i4.4432
10. Brown, M. E. ve Treviño, L. K. (2006). Ethical leadership: A review and future directions. The Leadership Quarterly, 17(6), 595-616. doi: 10.1016/j.leaqua.2006.10.004
11. Brown, M. E., Treviño, L. K. ve Harrison, D. A. (2005). Ethical leadership: A social learning perspective for construct development and testing. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 97(2), 117-134. doi: 10.1016/j.obhdp.2005.03.002
12. Buzan, B., Wæver, O. ve de Wilde, J. (1998). Security: A new framework for analysis. Lynne Rienner.
13. Ciulla, J. B. (2004). Ethics, the heart of leadership (2. bs.). Praeger.
14. Cumhuriyet. (2001, Ocak 26). Halkın sevgisi. https://egazete.cumhuriyet.com.tr/oku/192/2001-01-26/0
15. Dedemen, F. (2022). Antropolojik istihbarat: Pozitivist ve post-pozitivist paradigmalar bağlamında özneyi anlamak üzerine bir model önerisi. Güvenlik Çalışmaları Dergisi, 24(1), 101-120.
16. Den Hartog, D. N. (2015). Ethical leadership. Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, 2, 409-434. doi: 10.1146/annurev-orgpsych-032414-111237
17. Denhardt, J. V. ve Denhardt, R. B. (2015). The new public service: Serving, not steering (4. bs.). Routledge.
18. Denzin, N. K. (1978). The research act: A theoretical introduction to sociological methods (2. bs.). McGraw-Hill.
19. Denzin, N. K. ve Lincoln, Y. S. (Ed.). (2017). The SAGE handbook of qualitative research (5. bs.). SAGE Publications.
20. Erdağ, R. (2020). Savaş ve çatışmanın değişen yapısı: Silahların insansızlaştırılması. Güvenlik Çalışmaları Dergisi, 22(1), 3-22.
21. Flyvbjerg, B. (2006). Five misunderstandings about case-study research. Qualitative Inquiry, 12(2), 219-245. doi: 10.1177/1077800405284363
22. Hürriyet. (2001, Ocak 26). Diyarbakır Gaffar Babasını böyle uğurladı. https://www.hurriyet.com.tr/gundem/diyarbakir-gaffar-babasini-boyle-ugurladi-39220033
23. Jackson, J., Bradford, B., Hough, M., Myhill, A., Quinton, P. ve Tyler, T. R. (2012). Why do people comply with the law? Legitimacy and the influence of legal institutions. British Journal of Criminology, 52(6), 1051-1071. doi: 10.2139/ssrn.1994490
24. Kamer, H. (2023, Ocak 24). Gaffar Okkan: Diyarbakırlılar 25’inci yılında öldürülen emniyet müdürünü andı. BBC News: Türkçe Haberler. https://www.bbc.com/turkce/articles/c51gw45pld0o
25. Loader, I. ve Walker, N. (2007). Civilizing security. Cambridge University Press.
26. Milliyet. (2001, Ocak 26). Diyarbakır kan ağladı. https://www.milliyet.com.tr/gundem/diyarbakir-kan-agladi-5292433
27. Moore, M. H. (1995). Creating public value: Strategic management in government. Harvard University Press.
28. Payam, M. M. (2020). Teoriden uygulamaya kent güvenliği yönetişimi. Hiperlink.
29. Putnam, R. D. (2000). Bowling alone: The collapse and revival of American community. Simon ve Schuster.
30. Saldaña, J. (2021). The coding manual for qualitative researchers (4. bs.). SAGE Publications.
31. Sözcü. (2023, Ocak 24). Gaffar Okkan ölümünün 22. yılında anılıyor. https://www.sozcu.com.tr/gaffar-okkan-olumunun-22-yilinda-aniliyor-wp7566823
32. Stake, R. E. (1995). The art of case study research. SAGE Publications.
33. Suchman, M. C. (1995). Managing legitimacy: Strategic and institutional approaches. Academy of Management Review, 20(3), 571-610. doi: 10.5465/amr.1995.9508080331
34. Sunshine, J. ve Tyler, T. R. (2003). The role of procedural justice and legitimacy in shaping public support for policing. Law & Society Review, 37(3), 513-548. doi: 10.1111/1540-5893.3703002
35. Şen, Y. F. (2018). Algı ve gerçeklik bağlamında terörizm. Güvenlik Çalışmaları Dergisi, 20(1), 7-33.
36. TRT Haber. (2021, Ocak 24). Diyarbakırlılar şehit Gaffar Okkan'ı unutmadı. https://www.trthaber.com/haber/gundem/diyarbakirlilar-sehit-gaffar-okkani-unutmadi-550073.html
37. Tankebe, J. (2013). Viewing things differently: The dimensions of public perceptions of police legitimacy. Criminology, 51(1), 103-135. doi: 10.1111/j.1745-9125.2012.00291.x
38. Treviño, L. K., Brown, M. ve Hartman, L. (2003). A qualitative investigation of perceived executive ethical leadership. Human Relations, 56(1), 5-37. doi: 10.1177/0018726703056001448
39. Treviño, L. K., Hartman, L. P. ve Brown, M. (2000). Moral person and moral manager: How executives develop a reputation for ethical leadership. California Management Review, 42(4), 128-142. https://homepages.se.edu/cvonbergen/files/2012/12/Moral-Person-and-Moral-Manager_How-Executives-Develop-a-Reputation-for-Ethiccal-Leadership1.pdf adresinden erişilmiştir.
40. Tyler, T. R. (2006). Why people obey the law (2. Basım). Princeton University Press.
41. Tyler, T. R. ve Huo, Y. J. (2002). Trust in the law: Encouraging public cooperation with the police and courts. Russell Sage Foundation.
42. Van Wart, M. (2013). Lessons from leadership theory and the contemporary challenges of leaders. Public Administration Review, 73(4), 553-565. doi: 10.1111/puar.12069
43. Weber, M. (1978). Economy and society: An outline of interpretative sociology. University of California Press.
44. Yılmaz, A. ve Demirci, M. K. (2004). Polis-halk ilişkilerini vatandaşların değerlendirmeleri üzerine bir araştırma. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11, 83-99.
45. Yılmaz, A., Gündoğdu, H. G. ve Kayalar, T. (2023). Kutadgu Bilig’de devlet, toplum ve yönetim anlayışı. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 78, 232-246. doi: 10.51290/dpusbe.1337992
46. Yin, R. K. (2017). Case study research and applications: Design and methods (6. Basım). SAGE Publications.