Türkiye’deki Dijital Haber Sitelerinde İklim Krizinin Çerçevelenmesi: Karşılaştırmalı Bir İçerik Analizi

Öz

Bu çalışmada, Türkiye’deki dijital haber sitelerinde iklim ve su krizine ilişkin haberlerin nasıl temsil edildiği ve hangi söylemsel çerçeveler aracılığıyla kamuoyuna sunulduğu ekonomi-politik bir perspektifle incelenmiştir. Küresel çevre sorunlarının medya tarafından kurulan söylemler aracılığıyla toplumsal bir gerçeklik kazandığı gerçeğinden hareketle araştırma, Erving Goffman’ın Çerçeveleme Kuramı ile Robert Entman’ın Dört Boyutlu Çerçeveleme Modeli üzerine temellendirilmiştir. Araştırmanın örneklemini, Türkiye medya ekosistemindeki farklı mülkiyet yapılarını, yayın politikalarını ve ideolojik çeşitliliği çok sesli ve dengeli biçimde yansıtmak için amaçlı örneklem yöntemiyle seçilen Hürriyet, Sabah, Sözcü, T24 ve İklim Haber platformlarında, 1 Ocak 2026 ile 31 Mart 2026 arasında yayımlanan toplam 101 haber ve yorum oluşturmaktadır. Toplanan veriler nitel içerik analiziyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, ticari ana akım medya (Hürriyet, Sabah, Sözcü) ile alternatif/tematik medya (T24, İklim Haber) arasında iklim krizini ele alış biçimleri, aktör tercihleri ve sorumluluk atama süreçleri açısından keskin söylemsel ayrışmalar olduğunu ortaya koymaktadır. Ticari ana akım medyanın, çevresel krizleri yapısal bağlamından kopararak magazinleştirdiği, insan merkezci bir anlayışla ele aldığı ve akut felaket söylemleri ile alarmist/tehditkâr korku dili ürettiği saptanmıştır. Buna karşılık alternatif medya platformları; iklim krizini neoliberal sonsuz büyüme yanılgısı, küresel kapitalist üretim biçimleri, makro-endüstriyel sistemler ve ekolojik adalet bağlamında ele alarak daha yapısal, köklü, hak temelli ve eleştirel bir eko-merkezci çerçeve sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Haber
• Alternatif Medya
• İklim Krizi
• İçerik Analizi
• Haber Çerçeveleme

Framing the Climate Crisis in Digital News Websites in Türkiye: A Comparative Content Analysis

Öz

This study examines how news coverage of the climate and water crises is represented on Turkish digital news websites and through which discursive frames it is presented to the public, from a political economy perspective. Building on the premise that global environmental problems acquire social reality through discourses constructed by the media, the research is grounded in Erving Goffman’s Frame Analysis Theory and Robert Entman’s Four-Dimensional Framing Model. The sample consists of 101 news reports and commentaries published between January 1, 2026, and March 31, 2026, on Hürriyet, Sabah, Sözcü, T24, and İklim Haber. These platforms were selected through purposive sampling to reflect, in a pluralistic and balanced manner, the diversity of ownership structures, editorial policies, and ideological orientations within the Turkish media ecosystem. The collected data were analyzed using qualitative content analysis. The research findings reveal sharp discursive divergences between commercial mainstream media (Hürriyet, Sabah, Sözcü) and alternative/thematic media (T24, İklim Haber) in their approaches to the climate crisis, choice of actors, and processes of attributing responsibility. It was determined that commercial mainstream media decontextualize environmental crises from their structural roots, sensationalize them, adopt an anthropocentric perspective, and produce alarmist or threatening language of fear with acute disaster narratives. In contrast, alternative media platforms address the climate crisis within the context of the neoliberal myth of endless growth, global capitalist production systems, macro-industrial structures, and ecological justice, offering a more structural, deep-rooted, rights-based, and critical ecocentric framework.

Anahtar Kelimeler

• News
• Alternative Media
• Climate Crisis
• Content Analysis
• News Framing

Kaynakça

1. Aksoy, D. (2026, Mart 9). Küresel ısınma alarmı! Son 10 yılda artış neredeyse iki katına çıktı. Sabah. Erişim adresi: https://www.sabah.com.tr/teknokulis/haberler/2026/03/09/kuresel-isinma-alarmi-son-10-yilda-artis-neredeyse-iki-katina-cikti
2. Akyıldırım, M. E. (2026, Mart 14). Bakan Yumaklı: "Ankara'da beceriksizlik var". Sabah. Erişim adresi: https://www.sabah.com.tr/gundem/2026/01/14/bakan-yumakli-ankarada-beceriksizlik-var
3. Ankara Büyükşehir Belediyesi'nden Erdoğan'a yanıt: "Ankara'ya haftalardır su bile verilemiyor' demek, gerçekleri ters yüz edip suyu polemik hâline getirmektir. (2026, Ocak 7). T24. Erişim adresi: https://t24.com.tr/politika/ankara-buyuksehir-belediyesi-nden-erdogan-a-yanit-haftalardir-su-bile-verilemiyor-demek-gercekleri-ters-yuz-etmek-suyu-polemik-haline-getirmektir,1289055?_t=1788270205765
4. Ankara için kritik su açıklaması: Mansur Yavaş süre verdi. (2026, Ocak 3). Sözcü. Erişim adresi: https://www.sozcu.com.tr/ankara-icin-kritik-su-aciklamasi-mansur-yavas-sure-verdi-p280822
5. Anter, Y. (2026, Ocak 28). AKP'li değilsen su bile yok. Sözcü. Erişim adresi: https://www.sozcu.com.tr/akp-li-degilsen-su-bile-yok-p287895
6. ASKİ verileri: Ankara barajlarındaki doluluk oranları nasıl? (2026, Ocak 28). T24. Erişim adresi: https://t24.com.tr/gundem/aski-verileri-ankara-barajlarindaki-doluluk-oranlari-nasil,1294716?_t=1788271622303
7. Atıcı, G. (2026, Ocak 3). Küresel ısınma yüzünden gribin de mevsimi değişti. Hürriyet. Erişim adresi: https://www.hurriyet.com.tr/gundem/kuresel-isinma-yuzunden-gribin-de-mevsimi-degisti-43075621
8. Aydoğan, F. ve Kırık, A. M. (2012). Alternatif medya olarak yeni medya. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (18), 58-69.

9. Aykaç, B. (2018). Küresel iklim değişikliğinin internet haberlerinde çerçevelenmesi. Muhakeme Journal, 1(2), 73-84. doi: 10.33817/muhakeme.416926
10. Bakan Kurum'dan “Huzur adası Türkiye” vurgusuyla COP31 mesajı. (2026, Mart 17). Sabah. Erişim adresi: https://www.sabah.com.tr/ekonomi/bakan-kurumdan-huzur-adasi-turkiye-vurgusuyla-cop31-mesaji-7544990
11. Bakan Murat Kurum, Sıfır Atık ve COP31 toplantısında konuştu: 205 binden fazla yapıda sıfır atık sistemi kuruldu. (2026, Mart 26). Hürriyet. Erişim adresi: https://www.hurriyet.com.tr/gundem/bakan-murat-kurum-sifir-atik-ve-cop31-toplantisinda-konustu-205-binden-fazla-yapida-sifir-atik-sistemi-kuruldu-43137134
12. Başaran, B. (2026, Mart 22). 22 Mart Dünya Su Günü: Ölümün kıyısında sudan sebepler. T24. Erişim adresi: https://t24.com.tr/yazarlar/bengi-basaran/22-mart-dunya-su-gunu-olumun-kiyisinda-sudan-sebepler,54373?_t=1788270058509
13. BM uyardı: Geri dönüşü olmayan nokta ... 'Su iflası' dönemine girdik. (2026, Ocak 21). Sözcü. Erişim adresi: https://www.sozcu.com.tr/bm-uyardi-geri-donusu-olmayan-nokta-su-iflasi-donemine-girdik-p286131
14. Boykoff, M. T. ve Yulsman, T. (2013). Political economy, media, and climate change: Sinews of modern life. Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change, 4(5), 359-371. doi: 10.1002/wcc.233
15. Cengil, G. (2026, Mart 11). Meteoroloji raporunu açıkladı: Son 56 yılın en sıcak 3'üncü şubat ayı yaşandı. Hürriyet. Erişim adresi: https://www.hurriyet.com.tr/gundem/meteoroloji-raporunu-acikladi-son-56-yilin-en-sicak-3uncu-subat-ayi-yasandi-43126174
16. Cengiz, Ö. (2023). Türkiye’de iklim haberciliği: Kuraklık haberleri üzerine bir içerik analizi. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 62, 113-132. doi: 10.47998/ikad.1252254
17. Cumhurbaşkanı Erdoğan: Çevre bilinci, vatan bilincidir. (2026, Şubat 20). Hürriyet. Erişim adresi: https://www.hurriyet.com.tr/gundem/cumhurbaskani-erdogan-cevre-bilinci-vatan-bilincidir-43112787
18. Çetin, S. (2025). İklim krizine karşı Türkiye’de sağ siyasal söylemler: Yeniden Refah Partisi. Moment Dergi, 12(1), 187-210. doi: 10.17572/mj2025.1.187-210
19. Doğruyusever, E. H. (2026, Mart 6). Yağışlar arttı uzmanı uyardı... Kuraklık tehditi ortadan kalkmadı. Hürriyet. Erişim adresi: https://www.hurriyet.com.tr/yerel-haberler/ankara/yagislar-artti-uzmani-uyardi-kuraklik-tehditi-ortadan-kalkmadi-43122149
20. Dursun, A. (2026, Mart 4). Aşırı hava olayları normalleşti, 1 yıl kuraklık, 1 yıl sel! 'Sistematik hazırlık şart'. Hürriyet. Erişim adresi: https://www.hurriyet.com.tr/gundem/asiri-hava-olaylari-normallesti-1-yil-kuraklik-1-yil-sel-sistematik-hazirlik-sart-43120930
21. Dünyanın en zengin yüzde 1'i, 2026'nın karbon emisyonu kotasını şimdiden tüketti! (2026, Ocak 10). T24. Erişim adresi: https://t24.com.tr/dunya/dunyanin-en-zengin-yuzde-1i-2026nin-karbon-emisyonu-kotasini-simdiden-tuketti,1289721?_t=1788269021061
22. Entman, R. M. (1993). Framing: Toward clarification of a fractured paradigm. Journal of Communication, 43(4), 51-58. doi: 10.1111/j.1460-2466.1993.tb01304.x
23. Fernergiz, E. (2026, Ocak 8). Su krizi büyüyor, su yasası çıksın. Hürriyet. Erişim adresi: https://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/erdal-fernergiz/su-krizi-buyuyor-su-yasasi-ciksin-43079991
24. Fernergiz, E. (2026, Şubat 5). Şahin: Düzensiz yağışlar su krizini önlemez. Hürriyet. Erişim adresi: https://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/erdal-fernergiz/sahin-duzensiz-yagislar-su-krizini-onlemez-43100640
25. Gediz Deltası kuraklık ve kirlilik kıskacında can çekişiyor. (2026, Şubat 3). İklim Haber. Erişim adresi: https://www.iklimhaber.org/gediz-deltasi-kuraklik-ve-kirlilik-kiskacinda-can-cekisiyor/
26. Goffman, E. (1974). Frame analysis: An essay on the organization of experience. Cambridge, MA: Harvard University Press.
27. IPCC. (2023). Summary for policymakers. H. Lee ve J. Romero (Ed.), Climate Change 2023: Synthesis Report. Contribution of Working Groups I, II and III to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change içinde (ss. 1-34). IPCC. doi: 10.59327/IPCC/AR6-9789291691647.001
28. İklim Ağı: Türkiye kömürü “zirvede” bırakarak COP31’e liderlik etmeli. (2026, Mart 3). İklim Haber. Erişim adresi: https://www.iklimhaber.org/iklim-agi-turkiye-komuru-zirvede-birakarak-cop31e-liderlik-etmeli/
29. İTÜ'lü akademisyenlerden su krizine yönelik yeni çalışma! (2026, Ocak 14). T24. Erişim adresi: https://t24.com.tr/bilim-teknoloji/itu-lu-akademisyenlerden-su-krizine-karsi-yeni-nesil-su-yonetimi-modeli,1290792?_t=1788267787043
30. Kronik kuraklık çağındaki Türkiye’de her damla yağmurdan yararlanmalıyız! (2026, Şubat 23). İklim Haber. Erişim adresi: https://www.iklimhaber.org/kronik-kuraklik-cagindaki-turkiyede-her-damla-yagmurdan-yararlanmaliyiz/
31. Mansur Yavaş'tan isim vermeden yaylım ateşi! Tüm iddialara yanıt verdi. (2026, Ocak 14). Sözcü. Erişim adresi: https://www.sozcu.com.tr/mansur-yavas-su-krizine-iliskin-aciklama-yapti-p284005
32. Nükleer Uzmanı M. V. Ramana: İklim krizinin çözümü nükleer enerjide değil. (2026, Mart 6). İklim Haber. Erişim adresi: https://www.iklimhaber.org/nukleer-uzmani-m-v-ramana-iklim-krizinin-cozumu-nukleer-enerjide-degil/
33. Ozay, S. ve Mustafa, S. N. (2022). İklim krizine Türk medyası çerçevesinden bakmak. İnsan ve İnsan, 9(33), 97-112. doi: 10.29224/insanveinsan.1104362
34. Önlü, T. (2026, Ocak 3). Ankara'da su krizi: Büyükşehir'in ihmalkarlığı vatandaşı isyan ettirdi! Bidonlarla taşıdılar. Sabah. Erişim adresi: https://www.sabah.com.tr/gundem/2026/01/03/ankarada-su-krizi-buyuksehirin-ihmalkarligi-vatandasi-isyan-ettirdi-bidonlarla-tasidilar
35. Önlü, T. (2026, Mart 10). Ankara’daki su krizine tankerli çözüm. Sabah. Erişim adresi: https://www.sabah.com.tr/gundem/2026/01/10/ankaradaki-su-krizine-tankerli-cozum
36. Özgenç, M. (2026, Mart 28). Bakanlıktan su tasarrufu uyarısı: Duş süresini 7 dakikaya düşürün. Hürriyet. Erişim adresi: https://www.hurriyet.com.tr/gundem/bakanliktan-su-tasarrufu-uyarisi-dus-suresini-7-dakikaya-dusurun-43137936
37. Özgür, D. ve Arslan, B. (2025). Anaakım ve alternatif medyada iklim haberlerinin temsili. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 34(1), 725-746. doi: 10.35379/cusosbil.1525354
38. Pehlivanoğlu, C. (2024). İklim krizinin medyadaki yansımaları: BBC News Türkçe ve Evrensel haberleri üzerine karşılaştırmalı bir söylem analizi Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi. YÖK Ulusal Tez Merkezi Veri Tabanı.
39. Philip Morris Türkiye’den suyun stratejik önemine vurgu. (2026, Ocak 14). Hürriyet. Erişim adresi: https://www.hurriyet.com.tr/yerel-haberler/izmir/philip-morris-turkiyeden-suyun-stratejik-onemine-vurgu-43084686
40. Prof. Dr. Türkeş: Kısa süreli yağmur ve kar kuraklığa çare olmaz. (2026, Ocak 5). İklim Haber. Erişim adresi: https://www.iklimhaber.org/prof-dr-turkes-kisa-sureli-yagmur-ve-kar-kurakliga-care
41. Ramana, M. V. (2026, Mart 6). Nükleer uzmanı M. V. Ramana: Nükleer enerji iklim krizine çözüm sunamaz. T24. Erişim adresi: https://t24.com.tr/yazarlar/iklim-masasi/nukleer-uzmani-m-v-ramana-nukleer-enerji-iklim-krizine-cozum-sunamaz,54119?_t=1788270296245
42. Sarı, İ. (2026, Şubat 16). Bilim insanları alarm verdi: Tehlike kapımızda, ‘iklim taşıyıcısı’ çöküyor! ‘Bu çok korkutucu, küresel bir kargaşa yaşanacak’. Hürriyet. Erişim adresi: https://www.hurriyet.com.tr/dunya/bilim-insanlari-alarm-verdi-tehlike-kapimizda-iklim-tasiyicisi-cokuyor-bu-cok-korkutucu-kuresel-bir-kargasa-yasanacak-43105537
43. Sarı, İ. (2026, Mart 12). Süper El Nino geliyor! Türkiye’yi nasıl etkileyecek? ‘Meteorolojik olarak çok önemli bir sinyal’. Hürriyet. Erişim adresi: https://www.hurriyet.com.tr/gundem/super-el-nino-geliyor-turkiyeyi-nasil-etkileyecek-meteorolojik-olarak-cok-onemli-bir-sinyal-43126480
44. Sipahi, D. (2026, Ocak 10). Su yönetimi artık bir zorunluluk. Hürriyet. Erişim adresi: https://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/deniz-sipahi/su-yonetimi-artik-bir-zorunluluk-43081090
45. Su Kanunu'nun bu yıl da yasalaşması kesin değil; "Yasa susuzluğu çözmeye yetmez, yüzde 40 civarında olan kayıp ve kaçak oranı düşürülmeli". (2026, Ocak 6). T24. Erişim adresi: https://t24.com.tr/cevre/su-kanununun-bu-yil-da-yasalasmasi-kesin-degil-yasa-susuzlugu-cozmeye-yetmez-yuzde-40-civarinda-olan-kayip-ve-kacak-orani-dusurulmeli,1288791?_t=1788267905858
46. Suda büyük dönüşüm hazırlığı: Kayıp oranı yüzde 10'a düşecek. (2026, Mart 23). T24. Erişim adresi: https://t24.com.tr/cevre/suda-buyuk-donusum-hazirligi-kayip-orani-yuzde-10a-dusecek,1309247?_t=1788272322836
47. Süzer, E. (2026, Şubat 27). Bir daire parasına geleceğimizi satacaklar. Sözcü. Erişim adresi: https://www.sozcu.com.tr/bir-daire-parasina-gelecegimizi-satacaklar-p297240
48. Şahin, Ü. ve Üzelgün, M. A. (2016). İklim değişikliği ve medya (İPM-Mercator Politika Notu). İstanbul: İstanbul Politikalar Merkezi-Sabancı Üniversitesi-Stiftung Mercator Girişimi.
49. Tekin Çelik, P. ve Hepkon, Z. (2022). İklim değişikliği ve medya: Greta Thunberg’in “Yılın İnsanı” seçilmesinin ana akım medyada ele alınışının analizi. Etkileşim, 5(10), 32-51. doi: 10.32739/etkilesim.2022.5.10.168
50. Tufan Kuş, Y. (2024). Türkiye’de ana akım medyada iklim krizi haberlerinde insanmerkezci çerçeveleme [Yüksek lisans tezi, Kapadokya Üniversitesi. YÖK Ulusal Tez Merkezi Veri Tabanı.