360 DERECE PERFORMANS DEĞERLENDİRMENİN BİR İŞLETMEDEKİ ÖRGÜTSEL ADALET ALGISI ÜZERİNE ETKİSİ

Öz

Performans değerlendirme sistemlerinin etkin bir biçimde işlemesi, sistemin çalışanlar tarafından kabul edilmesine bağlıdır. Çalışanların sistemi kabul etmelerini sağlayan en önemli unsurlardan birinin örgütsel adalet algısı olduğu saptanmıştır. Performans değerlendirme sisteminde örgütsel adalet algısının doğru ve güvenilir olabilmesi için, performans değerlendirme sistemin planlanması ve geliştirilmesi, yürütülmesi ve sistemden elde edilen sonuçların çalışanlara iletildiği geri bildirim süreçlerinin bulunması gerekliliği göz önüne alındığında 360 derece performans değerlendirme sisteminin örgütsel adalet kavramıyla birebir örtüştüğü görülmektedir. Bu noktadan hareketle çalışmanın amacı, 360 derece performans değerlendirme ve örgütsel adalet arasındaki ilişkiyi, örgütsel adalet boyutları olan dağıtım adaleti, prosedür adaleti ve etkileşim adaleti ile bu boyutların çeşitli demografik özelliklere göre (yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim vb.) farklılaşıp farklılaşmadığın incelenmesidir.

Anahtar Kelimeler

• Örgütsel adalet,Performans değerlendirme

AN INVESTIGATION FOR THE DETERMINATION OF THE EFFECT OF 360 DEGREE PERFORMANCE EVALUATION ON THE ORGANIZATIONAL JUSTICE

Öz

The effective working of performance evaluation systems depends on the acknowledging of the system by employees. In this purpose, it has been determined that the organizational justice is one of the most important elements. For a right and reliable organizational justice in the performance evaluation, the system must include the planning, developing and executing processes. Also, the system must have a feed-back process in which the results of the system delivered to employees. Taking these processes into account, 360 degree performance evaluation system is the best choice. So in this study, the effect of 360 degree performance evaluation on the organizational justice consisting of allocative, procedural and interacting justices has been investigated. Beside this, effects of demographical properties on the organizational justice have also been investigated

Anahtar Kelimeler

• Organizational justice,Performance evaluation

Kaynakça

1. Akal, Z. (1992). İşletmelerde Performans Yönetimi Ve Denetimi: Çok Yönlü Performans Göstergeleri; Ankara Milli Prodüktivite Merkezi Yayınları, No:473.
2. Aytaç, A. (2003). “360 Derece Performans Değerleme” Bilim ve Aydınlığın Işığında Bilim Dergisi. Yıl:4, Sayı:41.
3. Barutçugil, İ.(2002). Performans Yönetimi, Kariyer Yayıncılık, 2nci Baskı, İstanbul.
4. Bayraktaroğlu, S., Balaban, Ö.,Özdemir, Y. (2007). “360 Derece Geri Bildirim Sistemine Eleştirel Bir Bakıs: Bir Örnek Olay”, Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt: 4, Sayı:11 S. 185 – 201.
5. Bayram, L. (2005). “Geleneksel Performans Değerleme Yöntemlerine Yeni Bir Alternatif: 360 Derece Performans Değerleme” Sayıştay Dergisi, Sayı: 62.
6. Benligiray, S. (2007), “360 Derece Geri Bildirim Kısa Dönemli Bir Yönetim Modası mıdır?”, Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt: 19, Sayı: 1 – 2, ss: 55 – 73.
7. Bingöl, D. (2003). İnsan Kaynakları Yönetimi, Beta Basım Yayım Dağıtım A.S., İstanbul.
8. Constant D. Beugre, Robert. A Baron. (2001). “Perceptions Of Systemic Justice: The Effects Of Distburitive, Procedural And Interactional Justice”, Journal Of Aplied Psychology, C.31, S. 2, 326.

9. Çakmak, Kadriye Övgü. (2005). “ Performans Değerlendirme Sistemlerinde Örgütsel Adalet Algısı Ve Bir Örnek Olay Çalışması” İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
10. Edwards, Mark, R., Ewen, Ann,J. (1996). 360 Degree Feedback: Royal Failor Holy Grail, Career Development International, Vol:1, Issue:3.
11. Ferecov, R. (2002). İnsan Kaynakları Yönetiminde Performans Değerlendirmesi Ve Azerbaycan’da Bir İşletmede Uygulama, Doktora Tezi, Kütahya.
12. Folger, Robert, Cropanzono, R. (1998). Organizational Justice And Human Resource Management, London, Sage Publications.
13. Greenberg, Jerald. (1986). “Determinants Of Perceived Fairness Of Performance Evaluations”, Journal Of Applied Psychology, Vol:71.
14. Greenberg, Jerald (1990). “Organizational Justice: Yesterday, Today And Tomorrow”, Journal Of Management, C. 16, S. 2.
15. Karaman, Pınar (2009). Örgütsel Adalet Algısı İle Tükenmişlik Arasındaki İlişkinin İncelenmesine Yönelik Öğretmenler Üzerinde Bir Uygulama, Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
16. Kavanagh, P. (2007). “Understanding performance appraisal fairness”, Benson, J., Asia Pasific Journal of Human Resources, Brown, M.,Vol.45.
17. Kıngır, Sait ve Taşkıran, Erkan. (2006), “Performans Değerleme Çalışmalarına İlişkin İşgören Görüşlerinin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma”, Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt:8, Sayı:1, ss:197.
18. Mccarthy, A.M., Garavan, T.N. (2001). “ 360 Degree Feedback Process; Performance, Improvement And Employee Career Development”, Journal Of European Industrial Training, Vol.25, Issue.1.
19. Örücü, E. Ve Köseoğlu M. (2003). İşletmelerde İşgören Performansını Değerlendirme, Gazi Kitabevi, Ankara.
20. Şimşek, M. Ve Nursoy M.(2002). Toplam Kalite Yönetiminde Performans Ölçme, Hayat Yayıncılık, İstanbul, S: 43.
21. Turgut, H. (2005), “Geleneksel Performans Değerleme Yöntemlerine Yeni Bir Alternatif: 360 Derece Performans Değerleme Yöntemi”, Sayıştay Dergisi, Sayı:42, S. 56 – 68.
22. Yılmaz, Fatma (2009), “360 Derece Performans Değerlendirme Sisteminin Örgütsel Bağlılık Üzerindeki Etkisinin Belirlenmesine Yönelik Bir Uygulama”, Yüksek Lisans Tezi, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kütahya.