Ticari Dışa Açıklığın İnsani Gelişmişlik Üzerine Etkisi: V4 Ülkeleri İçin Panel Veri Analizi
Öz
Ticari dışa açıklık, küreselleşmenin de etkisiyle beraber önem kazanan ve uluslararası ekonomiye entegre olmayı ifade eden, toplumsal refahın gerçekleştirilmesine katkıda bulunan önemli bir kavram olarak nitelendirilmektedir. Bu çalışmada ticari dışa açıklığın refah göstergelerinden insani gelişmişlik üzerine olan etkisinin V4 Ülkeleri kapsamında saptanması amaçlanmaktadır. Çalışmada 1995 ile 2014 yılları arası veriler kullanılarak dengeli panel veri analizi gerçekleştirilmiştir. Çalışmada bağımlı değişken olarak UNDP tarafından yayınlanan İnsani Gelişme Endeksi yer almaktadır. Çalışmada bağımsız değişkenlerden ticari açıklık göstergesi olarak ticari dışa açıklık oranı (ihracat+ithalat/GSYİH) kullanılmıştır. Ayrıca kamu sağlık harcamalarının GSYİH içindeki payı, kamu eğitim harcamalarının GSYİH içindeki payı, enflasyon oranı, doğrudan yabancı sermaye yatırımları, ekonomik büyüme oranı ve nüfus artışı gibi açıklayıcı değişkenler çalışmada yer almaktadır. Çalışmada V4 ülkeleri olarak nitelendirilen Çekya, Polonya, Slovakya ve Macaristan’da ticari dışa açıklığın insani gelişmişliği pozitif yönde etkilediği bulgusuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Asongu, S. A. (2013). Globalization and Africa: Implications for Human Development, International Journal of Development Issues, 12(3): 213-238.
- Baltagi, B. H. (2001). Econometric Analysis of Panel Data, 2nd Ed., UK: John Wiley & Sons Ltd.
- Baltagi, B. H. (2003). A Companion to Theoretical Econometrics, Blackwell Publishing, UK.
- Dao, A. T. (2014). Trade Openness and Economic Growth, Mark A. Israel '91 Endowed Summer Research Fund in Economics, 2, 1-29.
- Davies, A. & Quinlivan, G. (2006). A Panel Data Analysis of the Impact of Trade on Human Development, The Journal of Socio-Economics, 35, pp. 868–876.
- Elteto, A. & Szunomar, A. (2014). Trade and Investment between the Visegrad and East Asian Countries with a Special Emphasis on China and Hungary, Small States- Big Challenges The Experience of the EU and Visegrad Region, Edited by Jarolim Antal, Oeconomica, pp. 79-95.
- Hamid, Z. & Amin, R. M. (2013). Trade and Human Development in OIC Countries: A Panel Data Analysis. Islamic Economic Studies, 21(2), 55-70. doi:DOI No. 10.12816/0001558.
- Kaya, Z. & Şahin, L. (2015). Dış Ticaret Hacmi ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin Panel Eşbütünleşme Analiziyle Değerlendirilmesi: BRIC Ülkeleri (1995-2013), Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7 (13), 434-446.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
17 Ekim 2019
Gönderilme Tarihi
29 Mayıs 2019
Kabul Tarihi
11 Ekim 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Sayı: 62