Dersaâdet Ticaret Odası Gazetesi Haberlerine Göre Osmanlı Ekonomisi Hakkında Kısa Bir Dönem Analizi: 1885-1887
Öz
Birinci Meşrutiyet’in 23 Aralık 1876 tarihinde
ilanı nasıl siyasi tarihimizde bir dönüm noktası ise aynı yıl 33 yıl sürecek
Sultan II. Abdülhamid devrinin başlaması da Osmanlı İmparatorluğu ekonomisi
için yeni bir deneyim ve dönemin başlangıcıydı. Çünkü onun döneminde daha da
hızlanan sanayileşme ve ekonomik kalkınma gayretleri, düşünceden eyleme de
geçiyordu. Öncelikle ticareti ve üretimi disiplin içinde geliştireceğine
inanılan ticaret ve sanayi odalarının kurulması için çalışmalara girişildi.
Bunun neticesinde 1882 yılında aktif faaliyete geçen Dersaâdet Ticaret Odası,
kendinden beklenen faaliyetleri, Arabistan’dan Balkanlar’a kadar uzanan geniş
İmparatorluk coğrafyasında hayata geçirmeye başladı. Bu bağlamda Oda’nın önemli
araçlarından biri de kendi adını taşıyan gazetesiydi. Gazete hem hükümet, hem
de özel sektör cenahından gelen ekonomi ve ticaret ile ilgili haberleri
yayınlıyor, böylece her türlü gelişmelerden tüccarların hızlıca haberdar
olmasını sağlıyordu. Ayrıca yeni sektörler ve yatırımlar hakkında yaptığı
bilgilendirmeler de teşvik vazifesi görüyordu. Bu yüzden, çalışmada, Dersaâdet
Ticaret Odası gazetesinde tüccar gözüyle verilen haberler ışığında, Osmanlı
İmparatorluğundaki ekonomik gelişmeler incelendi. Kategorik tasnife tabi
tutulan haberlerin oluşturduğu perspektifle, İmparatorluk ekonomisi analiz
edilmeye gayret edildi. Böylece sınırlı bir dönemi kapsamış olsa da, ilk kez
Türk özel sektörünün Türkiye’deki gelişmelere nasıl baktığının fotoğrafı
çekilmeye çalışıldı.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Dersaâdet Ticaret Odası Gazetesi (DTOG) 1885, Sayı 2-26.
- Dersaâdet Ticaret Odası Gazetesi 1886, Sayı 1-52.
- Dersaâdet Ticaret Odası Gazetesi 1887, Sayı 105-157.
- Eğilmez, M., & Kumcu, E. (2011). Ekonomi politikası teori ve Türkiye uygulaması. İstanbul: Remzi Kitabevi.
- Eldem, E. (1999). Osmanlı Bankası tarihi. İstanbul: Tarih Vakfı Yayınları.
- Işıklı, A. (2011). Osmanlı sanayi ve ticaret albümü. İstanbul: İTO Yayınları.
- Kolay, A. (2011). İzmir-kasaba ve uzantısı demiryolu hatları (1863-1897). Yayınlanmamış doktora tezi, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı, İstanbul.
- Kolay, A. (2017). Anadolu’da işletmeye açılan ilk demiryolu hattı: İzmir-kasaba (Turgutlu) demiryolu. ASOS Journal Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 54, 89 - 106.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Şefik Memiş
0000-0002-6926-2215
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
17 Ekim 2019
Gönderilme Tarihi
30 Eylül 2019
Kabul Tarihi
11 Ekim 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Sayı: 62