İNSANİ GELİŞMENİN İLLER BAZINDA FARKLILAŞMASI:ESKİŞEHİR ÜZERİNE BİR İNCELEME

Öz

Since 1990, the United Nations Development Programme (UNDP) has published and introduced a series of annual Human Development Reports (HDRs) in which the human development index (HDI) is computed for large number of countries. This paper discusses the human development index in national dimension and specially Turkey and Eskişehir. The data from the Human Development Reports of Turkey and the results are compared to other provinces’s HDIs of Turkey. We find that Eskisehir’s HDI rank affected negatively in addition, Eskişehir’s high HDI rank depends on its educational attainment rather then longevity and standard of living which are composed indicators of the HDI

Anahtar Kelimeler

• Human development, HDI, divergence

İNSANİ GELİŞMENİN İLLER BAZINDA FARKLILAŞMASI:ESKİŞEHİR ÜZERİNE BİR İNCELEME

Öz

1990 yılından beri, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), çok sayıda ülke için hesaplanmış olan İnsani Gelişme Endeksi’ni (İGE), İnsani Gelişme Raporları (İGR) halinde yıllık olarak yayımlamaktadır. Bu çalışma, insani gelişme endeksini ulusal boyutta ele alarak Türkiye ve Eskişehir özelinde tartışmaktadır. Veriler Türkiye İnsani Gelişme Raporları’ndan elde edilmekte ve sonuçlar da Türkiye’nin diğer illerine ait insani gelişme endeksi değerleriyle karşılaştırılmaktadır. Bu çalışmada, Eskişehir’in Türkiye’deki diğer iller arasındaki İGE sıralamasındaki yerinin son yıllarda olumsuz etkilendiği görülmüştür. Bunun yanında, Eskişehir’in diğer illere göre insani gelişmedeki üst sıralardaki konumunun, İGE’ni oluşturan göstergeler olan uzun yaşam ve iyi yaşam standardından çok eğitim düzeyinden kaynaklandığı saptanmıştır

Anahtar Kelimeler

• İnsani gelişme, İGE, farklılaşma

Kaynakça

1. Despotis, D.K. (2005). “Measuring Human Development Via Data
2. Envelopment Analysis: The Case of Asia and the Pacific”, Omega, The International Journal of Management Science, ss.385-390. Hicks, Douglas A. (1997). “The Inequality-Adjusted Human Development
3. Index: A Constructive Proposal”, World Development, Vol.25, No.8, ss.1283-1298.
4. Karakaş, E., ve E. Köksal .(2003). İnsani Kalkınma ve Türkiye, Toplumsal
5. Katılım ve Gelişim Vakfı, Atra Matbaacılık, İstanbul. Kaya, Muammer. (2005). “Türkiye ve Eskişehir’de İnsani Gelişme Endeksi Eğilimi”,
6. Merkezi,Eskişehir,http://ogu_tekam.sitemynet.com/yazilar3/TEKAM_45.ht m /08.2005 (2005 download tarihidir)
7. Kaymak, C., Akpınar R. ve Kındap A. (2003). İller ve Bölgeler İtibariyla
8. Gayri Safi Yurtiçi Hasıladaki Gelişmeler (1987-2000), DPT, Yayın No:2676, Ankara.

9. Mahlberg B. ve Obersteiner M. (2001). “Remeasuring the HDI by Data
10. Envelopment Analysis”, International Institute for Applied Systems Analysis, Interim Report, IR-01-069, http://www.iiasa.ac.at/Publications/Documents/IR-01-069.pdf (10.07.2005)
11. Neumayer, Eric. (2001). “The Human Development Index and Sustainability
12. A Constructive Proposal”, Ecological Economics, N.39, ss. 101-114. Noorbakhsh, Farhad. (1998). “A Modified Human Development Index”,
13. World Development, Vol.26, No.3, ss.517-528. Noorbakhsh, Farhad. (2005). “Human Development and Regional
14. Disparities in Iran: APolicyModel”, Centre for Development Studies,Glaskow,İngiltere,http://www.gla.ac.uk/Acad/PolEcon/pdf01/2001_ pdf (19.07.2005)
15. Rahman, T., Mittelhammer Ron.C., ve P. Wandschneider, (2005).
16. “Measuring the Quality of Life Across Countries, WIDER Research Paper No.2005/06, United Nations University.
17. Ranis, G., Stewart F. ve Ramirez A. (2000). “Economic Growth and Human
18. Development”, World Development, Vol.28, No.2, ss.197-219. Ranis, G., Stewart F. ve Samman E. (2005). “Human Development: Beyond the HDI”, Yale University Economic Growth Center, Center Discussion Paper, No.916.
19. Ravallion, Martin. (1997). “Good and Bad Growth: The Human
20. Development Reports”, World Development, Vol.25, No.5, ss.631-638. Sagar, Ambuj D. ve Najam Adil, (1998). “The Human Development Index:
21. A Critical Review”, Ecological Economics 25, ss.249-264. Sharpe, Andrew, (1999). “A Survey of Indicators of Economic and Social
22. Well-being”, Canadian Policy Research Networks, Centre for the Study of Living Standarts, July 22. Şenses, Fikret, (2003). Küreselleşmenin Öteki Yüzü Yoksulluk, 3.B.,