GERMİYANOĞULLARI DÖNEMİ KÜTAHYA MEDRESELERİ

Öz

During the reign of Germiyanoğulları, there were a lot of scientific activities in Kütahya. Four madrasahs, Vâcidiye, Balabaniye, Yakub Bey and İshak Fakîh, were built in this period.It is known that different from the masrassahs mentioned above in Vâcidiye Madrasah astronomy and narration sciences were taught.The wakfs of Yakub Bey and İshak Fakîh Madrasahs, which were a part of Külliye, have lasted till the present day, but no the wakfs belonging to the other madrasahs were found.While Vâcidiye Madrasah is still sound, İshak Fakîh Madrasah needs repairing. Balabaniye Madrasah is about to collapse when Yakub Bey Madrasah collapsed totally

Anahtar Kelimeler

• Germiyanoğulları, Madrasahs of Kütahya, Yakub Bey, İshak Fakîh, Vâcidiye, Balabaniye

GERMİYANOĞULLARI DÖNEMİ KÜTAHYA MEDRESELERİ

Öz

Germiyanoğulları zamanında Kütahya, yoğun ilmî faaliyetlere sahne olmuştur. Bu dönemde Vâcidiye, Balabaniye, Yakub Bey ve İshak Fakîh medreseleri olmak üzere, toplam dört medrese inşa edilmiştir.Söz konusu müesseselerden Vâcidiye Medresesi’nde, diğer medreselerden farklı olarak, naklî ilimlerin yanında ayrıca hey’et ve astronomi gibi ilimlerin de okutulduğu anlaşılmaktadır.Külliye bünyesinde yer alan Yakub Bey ve İshak Fakîh medreselerinin vakfiyeleri günümüze ulaşabilmiş, diğer medreselerin herhangi bir vakfiyesine rastlanılmamıştır.Medreselerden Vâcidiye Medresesi hâlen sağlam bir şekilde ayakta iken, shak Fakîh Medresesi onarıma muhtaç bir durumdadır. Balabaniye Medresesi yok olma noktasına gelmiş, Yakub Bey Medresesi ise tamamen ortadan kalkmıştır

Anahtar Kelimeler

• Germiyanoğulları, Kütahya medreseleri, Yakub Bey, İshak Fakîh, Vâcidiye, Balabaniye

Kaynakça

1. Arşiv Belgeleri
2. 438 Numaralı Muhâsebe-i Vilâyeti Anadolu Defteri, (937/1530) I. (1993).
3. Haz: Başbakanlık Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı, Ankara.
4. Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), Tahrir Defteri (TD) (Evkâf) 369, (Kanunî Dönemi).
5. İshak Fakîh’e Ait H. 825 Tarihli Vakfiye, Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi, Mücedded Anadolu Defteri, No: 608, s. 296-297.
6. shak Fakîh’e Ait H. 825 Tarihli Vakfiyenin Türkçe Tercümesi, Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi, Tercüme Defteri, No: 1962, s.334.
7. Germiyanoğlu II. Yakub Bey’e Ait H. 817 Tarihli Vakfiye Sureti, Kütahya Müzesi, Kadı Sicilleri, No: 60, Sıra No: 93:45. Kitaplar
8. Akdağ, M. (1995). Türkiye’nin İktisadî ve İçtimaî Tarihi, I. İstanbul: Cem Yayınevi.

9. Aksarayî, K. M. (2000). Müsâmeratü’l-ahbâr (Çev: M. Öztürk) Ankara: TTK. Yayınları.
10. Bilge, M. (1984). İlk Osmanlı Medreseleri.İstanbul: Edebiyat Fakültesi Basımevi.
11. Çelebi, A. (1983). İslâmda Eğitim-Öğretim Tarihi.(Trc: A. Yardım). İstanbul.
12. Evliya Çelebi. (1971). Seyahatnâme. Onüçüncü Kitap, (Haz: M. Zıllîoğlu. Türkçeleştiren: Z. Danışman). İstanbul: Zuhuri Danışman Yayınevi.
13. Feridun Bey. (1274). Münşeatü’s-selâtîn I. İstanbul.
14. Güner, H. (1964). Kütahya Camileri, Kütahya.
15. İbn Bibi. (1996). El Evâmirü’l-Alâ’iye Fi’l-Umuri’l-Alâ’iye II. (Haz: M. Öztürk). Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
16. Kansu, N. A. (1930). Türkiye Maarif Tarihi Hakkında Bir Deneme.İstanbul.
17. Kazıcı, Z. (1991). İslâm Müesseseleri Tarihi.İstanbul: Kayıhan Yayınları.
18. Mecdî Mehmed Efendi. (1269). Terceme-i Şakâ’ik. İstanbul.
19. Merçil, E. (1991). Müslüman Türk Devletleri Tarihi. Ankara: T.T.K. Yayınları.
20. Sözen, M. (1970). Anadolu Medreseleri II. İstanbul: İ.T.Ü. Matbaası.
21. Şikârî. (1946). Karamanoğulları Tarihi. (Haz. M. Mesud Koman). Konya: Konya Halkevi Tarih ve Müze Komitesi Yayınları.
22. Uzunçarşılı, İ. H. (1932). Kütahya Şehri. İstanbul: Maarif Vekâleti (Devlet Matbaası).
23. Uzunçarşılı, İ H. (1988). Anadolu Beylikleri. Ankara: T.T.K. Yayınları.
24. Varlık, M. Ç. (1974). Germiyamoğulları Tarihi (1300-1429). Ankara: A.Ü. Edebiyat Fakültesi Yayınları. Makaleler
25. Ahmed Tevhid. (1329). “Kütahya’da Germiyan Beyliği”, TOEM, 1.
26. Altun, A. (1981-1982). “Kütahya’nın Türk Devri Mimarîsi”, Kütahya, 171- 700.
27. Eyice, S. (1979). “Mescid”, İA, 8:71-118.
28. Halil Edhem. (1328). Âli Germiyan Kitâbeleri”, TOEM, 2:112-128.
29. Sayılı, A. (1948). “Vâcidiyye Medresesi, Kütahya’da Bir Ortaçağ Türk Rasathânesi”, Belleten, XII: 655-666.
30. Varlık, M. Ç. (1988). “XVI. Yüzyılda Kütahya Şehri ve Eserleri”, M.Ü. Fen- Edebiyat Fakültesi, Türklük Araştırmaları Dergisi, 3:189-271.
31. Vâcidiye Medresesi’nin Ön Cepheden Görünümü
32. Vâcidiye Medresesi’nin Kitâbesi
33. Balabaniye Medrsesi (A. Yakuboğlu)
34. Germiyanoğlu Yakub Bey Külliyesi
35. II. Yakub Bey’e Ait H. 817 Tarihli Taş Vakfiye (Kitâbe)
36. Taş Vakfiyenin Kütahya Müzesi Kadı Sicillerindeki Sureti
37. İshak Fakîh Medresesi’nin Genel Görünümü
38. İshak Fakîh Medresesi’nin Giriş Kısmı
39. İshak Fakîh’e Ait H.825 Tarihli Vakfiye Sureti