Use of TAKI and KIM Conjuctions with Sentence Structure of NEHCÜ’L -FERÂDÎS

Öz

The “Nehcü’l-Ferâdîs” which is written in Abstract: Harezm Turkish have an important property about syntax. One of the must remarkable properties is the many different usages of the conjuctions of “taėı” and “kim”. The usage of these conjuctions by these functions show that the syntactic effects of Arabic and Persian languages on syntax of “Nehcü’l-Ferâdîs”

Anahtar Kelimeler

• Harezm Turkish
• taėı’
• conjuctions of ‘kim
• compound sentence
• main clause
• subordinate sentence

NEHCÜ’L-FERÂDÎS’in Cümle Yapısı ile ‘TAKI’ VE ‘KİM' Bağlaçlarının ağlaçlarının Kullanılışı

Öz

Harezm Türkçesi ile yazılmış eserlerden biri o Özet: lan “Nehcü’l-Ferâdîs”, söz dizimi bakımından önemli bir özelliğe sahiptir. Onun dikkat çeken önemli özelliklerinden biri, eserde “takı” ve “kim” bağlacının oldukça değişik işlevlerde kullanılmış olmasıdır. Bu bağlaçları bu işlevler ile kullanmak, Arapçanın ve Farsçanın “Nehcü’l-Ferâdîs” üzerindeki söz dizimsel etkilerini göstermektedir.  

Anahtar Kelimeler

• Harezm Türkçesi
• taėı bağlacı
• kim
• birleşik cümle
• temel cümle
• yan cümle

Kaynakça

1. Ata, A. (1998), Nehcü’l-Ferâdîs III, Dizin-Sözlük, TDK, Ankara.
2. Eckmann, J. (1956), Nehcü’l-Ferâdîs I, Tıpkıbasım, XIV+444 s., TDK, Ankara.
3. Eckmann, J. (1959), “Çağataycada Yardımcı Cümleler”, TDAY- Belleten 1959, 27-58, Ankara.
4. Gürgendereli, R. (2001), Kaşgarlı Mahmud’un Nehcü’l-Ferâdis Adlı Eseri Üzerinde Cümle Bilgisi, Trakya Ü. Sos. Bil. Ens. Basılmamış Doktora Tezi, 704 s., Edirne.
5. Kalsın, Ş. (1996), Nehcü’l-Ferâdis’te Söz Yapımı, Mersin Ün. Sos. Bil. Ens. Basılmamış Yük. Lis. Tezi, 149 s. Mersin.
6. Karahan, L. (2005), Türkçede Söz Dizimi, Akçağ Yay., 8. bs., Ankara.
7. Karamanlıoğlu, A. F. (1968), “Nehcü’l-Ferâdîs’in Dil Husûsiyetleri I”, TDED XVI: İstanbul, 55-72.
8. Karatay, A. (2003), Kısasu’l-Enbiya veNehcü’l-Ferâdis’te Soru Cümleleri, Çukurova Ün. Sos. Bil. Ens. Basılmamış Yük. Lis. Tezi, 286 s., Adana.

9. Mansuroğlu, M. (1955), “Türkçede Cümle Çeşitleri ve Bağlayıcıları”, TDAY-1955, Ankara, 59-71.
10. Sakça, B. (2003), Nehcü’l-Ferâdis’te Birleşik Eylemler, Mersin Ü. Sos. Bil. Ens. Basılmamış Yük. Lis. Tezi, 349 s., Mersin.
11. Tezcan, S.- Zülfikar, H. (1955), Nehcü’l-Ferâdîs Cennetlerin Açık Yolu I-II, Ankara, XI+312+444 s., TDK, Ankara.
12. Tülücü, S. (1994), “[Maĥmûd el-Kerderî] NEHCÜ’L-FERÂDİS Uştmaħlarnıñ Açuq Yolı (Cennetlerin Açık Yolu) II Metin, Çeviriyazı: János Eckmann, Yayınlayanlar: Semih Tezcan- Hamza Zülfikar [Ankara: 1984], TDK Yay.: 518, XI+312+1 s.”, TDAY-1991: 155-161, Ankara.