ULUS EGEMENLİĞİ VE HALK EGEMENLİĞİ KARŞILAŞTIRMASI VE YENİ ANAYASA İÇİN HALK EGEMENLİĞİ ÖNERİSİ

Öz

Sovereignty is the most fundemental concept that determinies the source of governing right.Today, it is apreed that individuals are source of sovereignity; and democratic sovereignty is considered to be the equivalent of legitimacy. The sovereignty of nation and the public (common people) sovereignty constitute the two pieces of democratic sovereignty. Our current and past constitutions generally consent to the national sovereignty. However, considering that the sovereignty of people is superior for democratic sovereignty, it can be suggested that the public sovereignty should be placed in the new constitutions either alone or along with the national sovereignty

Anahtar Kelimeler

• sovereignty, public sovereignty, national sovereignty, democracy

ULUS EGEMENLİĞİ VE HALK EGEMENLİĞİ KARŞILAŞTIRMASI VE YENİ ANAYASA İÇİN HALK EGEMENLİĞİ ÖNERİSİ

Öz

Egemenlik, yönetme hakkının kimden kaynaklandığını ve kimde olduğunu belirleyen en temel kavramdır. Günümüzde egemenliğin insanlardan kaynaklandığı kabul edilmektedir ve demokratik egemenlik olgusu meşrulukla eşdeğer tutulmaktadır. Ulus egemenliği ve halk egemenliği demokratik egemenliğin iki ayrı parçasını oluşturmaktadır. Anayasalarımız genelde ulus egemenliği ilkesini benimsemişlerdir. Ancak halk egemenliği ilkesinin demokratik egemenlik açısından daha önde olduğu düşünülecek olursa yeni anayasada halk egemenliği ilkesinin tek başına ya da milli egemenlikle birlikte yer alması önerilmektedir

Anahtar Kelimeler

• Egemenlik, halk egemenliği, milli egemenlik, demokrasi

Kaynakça

1. AKAD, M. (2006). “Türk Hukuk Tarihi Üzerine”, Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Maltepe Üniversitesi Yay., 2006/1, İstanbul
2. AKIN, İ. F. (1987). Kamu Hukuku, Beta Yay., Beşinci Bası, İstanbul, Ocak
3. ARSEL, İ. (1958). Amerikan Anayasası ve Federal Yüksek Mahkeme, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları No: 126, Ankara
4. ARSEL, İ. (1968). Anayasa Hukuku (Demokrasi), Sıralar Matbaası, 2. Baskı,
5. BAŞGİL, A. .F. (1942). Esas Teşkilat Hukuku Dersleri, Cilt: 3, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Talebe Cemiyeti Yayınları, No: 10, İstanbul
6. BAŞGİL, A. F. (1948). Esas Teşkilat Hukuku Dersleri, Birinci Kitap Cilt:1, Fasikül:1, İsmail Akgün Matbaası
7. BOGDANOR, V.(1999). Blackwell’in Siyaset Bilimi Ansiklopedisi, Çev: PEKER B., KESKİNER L. ve YÜKSELCİ, E, C: 1, Birinci Baskı, Ümit Yayıncılık, Ankara
8. BOZKURT, V. (2006). Değişen Dünyada Sosyoloji, Ekin Kitabevi Yay., Bursa

9. BROWN, C. (2005). Sovereignty, Rights and Justice (International Political Theory Today), Polity Press, Cambridge/Malden
10. BURDEAU, G. (1964). Demokrasi (Sentetik Deneme), (çev: Bülent Nüri ESEN), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları, No: 188,
11. CANİKLİOĞLU, M. D. (1998). Anayasa Arayışları ve Türkiye, BDS Yay., İstanbul
12. DEMİR, F. (1998). Türkiye’de Siyasi İstikrar Sorunu ve Çözüm Yolları, İzmir Ticaret Odası Yayını, No: 51, İzmir
13. DEMİR, F.(2005) Anayasa Hukukuna Giriş, 6.Bası, DEÜ. Yay., İzmir, Mart
14. ERDOĞAN, M. (2003). Anayasal Demokrasi, Siyasal Kitabevi, 5. Baskı, Ankara
15. EROĞUL, C. (2000). Anatüzeye Giriş (“Anayasa Hukukuna Giriş”), İmaj Yayınevi, 6. Bası, Ankara
16. GEMALMAZ, M. S. (2003). Ulusalüstü İnsan Hakları Hukukunun Genel Teorisine Giriş, Beta Yay., 4. Bası, İstanbul
17. GÖZÜBÜYÜK, A. Ş. (2000). Anayasa Hukuku, Turhan Kitabevi Yay., 9. Bası, Ankara, Eylül
18. GROTIUS, H. (1967). Savaş ve Barış Hukuku (De Iure Belli Ac Pacis), (Çev; Seha L. MERAY), Ankara Üniversitesi SBF Yay., NO: 222-204, Ankara
19. HAKYEMEZ, Y. Ş.(2004). Mutlak Monarşilerden Günümüze Egemenlik Kavramı, Seçkin Yay., Birinci Baskı, Ankara, Mayıs
20. HUNTINGTON, S F. (1991). The Third Wave, Democratization in the Late Twentieth Century, Univesity of Oklahama Press: Normon and London
21. KABOĞLU, İ Ö. (2005). Anayasa Hukuku Dersleri, Legal Yayıncılık,
22. KAPANİ, M. (2001). Politika Bilimine Giriş, Bilgi Yayınevi, 13. Basım, Ankara
23. KARAMUSTAFAOĞLU, T. (1970). Seçme Hakkının Demokratik İlkeleri, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları, No: 262, Ankara
24. KARAMUSTAFAOĞLU, T. (1982). Yasama Meclislerini Fesih Hakkı, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yay., No: 465, Ankara
25. KELSEN, H. (1942). Law And Peace In International Relations, Cambridge, Massachusetts, Harvard University Pres
26. MUMCU, A. (1983). Atatürkçülükte Temel İlkeler, İnkilap ve Aka Kitabevleri, İkinci Baskı, İstanbul
27. OKANDAN, R. G. (1976). Umumi Amme Hukuku, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yay, İstanbul
28. ÖZBUDUN, E. (2004). Türk Anayasa Hukuku, Yetkin Yayınları, 8.Baskı,
29. ÖZDAL, B. ve GENÇ, (2005). M. Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası’nın Türkiye – AB İlişkilerine Etkileri, Aktüel Yay., İstanbul
30. ÖZDEN, Y. G. (1994). İnsan Hakları, Laiklik Demokrasi Yolunda, Bilgi Yayınevi, Bilgi Yay., 1. Basım, Ankara, Nisan
31. ÖZER, A. (2005). Anayasa Hukuku, Turhan Kitabevi Yay., Ankara
32. PAZARCI, H. (2005). Uluslararası Hukuk, Turhan Kitabevi Yayınları, Üçüncü Bası, Ankara, Mart
33. SAN, C. (1974). Anayasa Değişiklikleri ve Anayasa Gelişmeleri, Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi Yayınları, No: 85, Ankara
34. SARICA, M. (1969). Fransa ve İngiltere’de Emredici Vekaletten Yeni Temsil Anlayışına Geçiş, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yay., İstanbul
35. SAVAŞ, V. F. (1997). Anayasal İktisat, Avcıol Basım-Yayın, İstanbul
36. SOYSAL, M. (1997). 100 Soruda Anayasanın Anlamı, Gerçek Yayınevi, 11. Baskı, İstanbul
37. TANÖR, B. ve YÜZBAŞIOĞLU, N. (2001). 1982 Anayasasına Göre Türk Anayasa Hukuku, Yapı Kredi Yay., 2. Baskı, İstanbul
38. TEZİÇ, E. (2003). Anayasa Hukuku, Beta Yay., 8. Bası, İstanbul
39. ÜÇOK, C. (1980). Siyasal Tarih (1789-1960), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yay., Üçüncü Bası, Ankara
40. YAVUZ, K. H. (2000). Türkiye’de Siyasal Sistem Arayışı ve Yürütmenin Güçlendirilmesi, Seçkin Yayıncılık, Birinci Baskı, Ankara
41. YÜCEL, T. (1988). 1958 Fransız Anayasası, Adalet Bakanlığı Yayınları MAKALELER
42. AKDOĞAN, C. (2003). “Uluslararası Hukukta Kuvvet Kullanma ve Birleşmiş Milletler Barışı Koruma Harekatları İle Egemenlik”, Askeri Adalet Dergisi, S: 117, Mayıs
43. AKKUŞ, S. (1995). “Modern Egemenliğin Doğuşu Pratik ve Kavramsal Belirlenme”, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü
44. AKKUŞ, S. (1998). “John Austin’de Hukuki Pozitivizmin ve Egemenlik Düşüncesinin Kaynakları ve Doğası”, Hukuk Araştırmaları, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayını, C: 10, S. 1-3, 1996, İstanbul
45. AKYOL, T. (2003). “AB ve Globalleşme Sürecinde Egemenlik, Egemenliğin Çağdaş Kayıt ve Şartları”, Anayasa Yargısı 20
46. ALİEFENDİOĞLU, Y. (2005). “Temsili Demokrasinin ‘Seçim’ Ayağı”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, S. 60, Eylül/Ekim
47. ANAYURT, Ö (1998). “1876 Kanun-i Esasiyesi ve 1909 Değişikliklerinde Temel hak ve Hürriyetler”, Yeni Türkiye İnsan Hakları Özel Sayısı I, S.21
48. ARSLAN, Z. (2005). “İki Tarz-ı Demokrasi: Avrupa Anayasası ve Türk Anayasası Üzerine Notlar”, Anayasa Yargısı 22.
49. BAŞGİL, A. F. (1939). “Türkiye Teşkilat Hukukunda Nizamname Mefhumu ve Nizamnamelerin Mahiyeti ve Tabi Olduğu Hukuki Rejim”, Cemil Bilsel’e Armağan, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul
50. BİÇKİN, İ. (2006). “Elektronik İmza ve Elektronik İmza İle İlgili Yasal Düzenlemeler”, TBB Dergisi, Sayı: 63
51. ÇEBİ, S. S. (1997). “Türkiye’nin AB’ne Tam Üye Olması Yolundaki Engeller” (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul Ün. SBE.
52. DAVUTOĞLU, A. (2003). “Küreselleşme ve AB - Türkiye İlişkileri Çerçevesinde Ulusal Egemenliğin Geleceği”, Anayasa Yargısı 20, 2003.
53. ERDOĞAN, M. (2005). “Egemenliğin Dünü-Bugünü”, Hukuk ve Adalet Dergisi, Yıl: 2, Sayı: 6-7, Ekim
54. KABOĞLU, İ. Ö. (1998). “Türkiye’de Hukuk Devletinin Gelişimi”, Hukuk Devleti, (editör: Hayrettin ÖKÇESİZ), Afa Yay., İstanbul
55. KILIÇKIRAN, O. (1990). “Lipson’un Demokrasi Kriteri ve Atatürk”, AÜSBFD., C:45, No: 1-4
56. KOÇAK, M. (2005). “İngiltere’de Parlamento ve Parlamentonun Egemenliği Doktrininin Tarihsel Kökleri”, Kocaeli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Sayı: 5, Temmuz
57. MOGOACH, D. (2002). “Egemenlik Kavramları: Devlet, Ekonomi ve Kültür Üzerine Tarihsel Yansımalar”, Liberalizm, Devlet, Hegemonya, (Der: E. Fuat Keyman), Everest Yay., İstanbul, Mart
58. OZANKAYA, Ö. (1983). “Atatürk’ün Demokrasi Dersleri (I)”, AÜSBFD. C: 37, No: 3-4
59. OZANKAYA, Ö. (1984). “Atatürk’ün Demokrasi Dersleri (II)”, AÜSBFD. C: 38, No: 1-4
60. ÖKTEM, N. (2003). “Egemenlik, Hukuk Devleti ve Meşruiyet”, Polis Dergisi 159. Yıl Özel Sayısı, Yıl: 10, Sayı: 39
61. ÖNEN, T. (1996). “Türk Anayasası ve Özellikle Adalet Reformu”, Yeni Türkiye Yargı Reformu Özel Sayısı, Yıl:2, Sayı:10
62. ÖZER, A. (2003). “Hukuk Devleti”, Polis Dergisi, Yıl: 9, Sayı: 36
63. ÖZKAN, G. (2002). “Avrupa Birliği Hukuku ve Milli Egemenliğin Devri”, 2023 Dergisi, Sayı: 16, Ankara,15 Ağustos
64. SAĞIR, M. (2004).“ “Demos”un Genişlemesi ve Temsili Demokrasiden “Küresel Doğrudan Demokrasi”ye”, Amme İdaresi Dergisi, C: 37, S: 3,
65. SAVCI, B.(1974). “Çağcıl Demokrasiyi Arayış”, AÜSBFD., C: 19, No: 3-4
66. SELÇUK, S. (2003). “Demokrasiye Doğru”, Polis Dergisi, Yıl: 9, Sayı: 36
67. SEZER, A. N. (2000). “Anayasa Mahkemesi Başkanı Ahmet Necdet SEZER’in Töreni Açış Konuşması”, Anayasa Yargısı 17, 2000.
68. SOYSAL, M. (2003). “Değişen Egemenlik ve Meşruluk”, Anayasa Yargısı 20
69. ŞAHİN, F. S. (2004). “Değişen Egemenlik Kavramı”, Türk İdare Dergisi, Sayı: 443, Haziran
70. TEZİÇ, E. (1990). “Türkiye’de Siyasal Düşünce ve Örgütlenme Özgürlüğü”, Anayasa Yargısı 7
71. TÜRK, Y. (2002). “Modern Devletin Oluşum Sürecinde Egemenlik Kuramı”, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Ankara Üniversitesi SBE, Ankara,
72. UYGUN, O. (2003). “Küreselleşme ve Değişen Egemenlik Anlayışının Sosyal Haklara Etkisi”, Anayasa Yargısı 20
73. ÜNAL, Ş. (1996). “Demokrasi, Hukuk Devleti ve Yargı Bağımsızlığı”, Yeni Türkiye Yargı Reformu Özel Sayısı, Yıl:2, Sayı:10
74. YAZICI, S. (2004). “Türk Silahlı Kuvvetlerinin Yetki ve Ayrıcalıkları: Sivilleşmeye Yönelik Anayasal ve Yasal Reformlar”, Hukuk ve Adalet Dergisi, Yıl: 1, Sayı: 4, Ekim-Aralık
75. YÜCEL, Bülent (2006). “Westphalia Antlaşmasından Nice Antlaşmasına: Egemenlik Kavramının Tarihsel Seyri ve Bir Prototip Olarak Avrupa Birliği”, Atatürk Üniversitesi Erzincan Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 10, Sayı: 1-2