FİNANSAL ORANLAR ARASINDAKİ İLİŞKİNİN FAKTÖR ANALİZİ İLE İNCELENMESİ: ARACI KURUMLAR ÜZERİNDE BİR UYGULAMA

Öz

Ratio analysis is used for evaluating the companies’ financial structure and performance in many studies. The so-called analysis is a method that made with the ratios generated by using the balance sheets and income table items in order to measure the liquidity, financial structure, turnover and profitability ratios. The aim of this study is to measure whether the liquidity, financial structure, turnover and profitability ratios cluster or not and to determine in which group the six ratios not enumerated in the so-called groups will range by confirmatory factor analysis. In this context, 27 financial ratios of intermediary firms quoted on the Association of Capital Market Intermediary Institutions of Turkey (TSPAKB) have been used. According to the results of the analysis; it is seen that turnover and profitability ratios generally cluster in the group consonant with the literature. Also, it is seen that the other ratios split up the liquidity, financial structure and profitability ratios disorganizedly

Anahtar Kelimeler

• Financial Ratios, Factor Analysis, Intermediary Firms

FİNANSAL ORANLAR ARASINDAKİ İLİŞKİNİN FAKTÖR ANALİZİ İLE İNCELENMESİ: ARACI KURUMLAR ÜZERİNDE BİR UYGULAMA

Öz

Oran analizi literatürde yapılan çalışmaların birçoğunda işletmelerin finansal yapılarını ve performanslarını değerlendirmede kullanılmaktadır. Söz konusu analiz işletmelerin likidite, mali yapı, faaliyet ve karlılık durumlarını ölçmek amacıyla, bu başlıklar altında sıralanmış çeşitli bilanço ve gelir tablosu kalemleri kullanılarak oluşturulmuş oranlar yardımıyla yapılan bir analiz tekniğidir. Bu çalışmanın amacı literatürde oran analizinde kullanılan likidite, mali yapı, faaliyet ve karlılık oranlarının bu başlıklar altında toplanıp toplanmadığının ölçülmesi ve bu başlık grupları altında yer almayan 6 adet oranın hangi başlık grubu altında sıralanacağının doğrulayıcı faktör analizi ile tespit edilmesidir. Bu bağlamda Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kurumlar Birliği (TSPAKB)’ ne üye olan aracı kurumların 2011 yılına ilişkin olarak 27 adet finansal oran kullanılmış ve faaliyet ve karlılık oranlarının genel olarak literatürdekine uygun bir şekilde ilgili başlık grupları altında toplandığı, likidite, mali yapı ve diğer oranların ise likidite, mali yapı ve karlılık oran grupları içine dağınık olarak toplandığı tespit edilmiştir

Anahtar Kelimeler

• Finansal Oranlar, Faktör Analizi, Aracı Kurumlar

Kaynakça

1. AKDİŞ, M. (1989). “Türkiye’de Sermaye Piyasası”, Maliye Dergisi, 94: 49-57.
2. AKDOĞAN, N. Ve TENKER, N. (2007). Finansal Tablolar ve Mali Analiz Teknikleri, Ankara: Gazi Kitabevi.
3. AKGÜÇ, Ö. (2006). Mali Tablolar Analizi, İstanbul: Arayış Yayıncılık.
4. ALPAR, R. (2011). Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistiksel Yöntemler. Ankara: Detay Yayıncılık, 3. Baskı.
5. AYDIN, N., BAŞAR, M. ve COŞKUN, M. (2010). Finansal Yönetim. Ankara: Detay Yayıncılık.
6. BESLEY, S. ve BRIGHAM, E. F. (2005). Essentials of Managerial Finance. United States of America: Thomson
7. South-Western Corporation. BOLAK, M. (2005). İşletme Finansı, İstanbul: Birsen Yayınevi.
8. BÜKER, S., AŞIKOĞLU, R. ve GÜVEN, S. (2007). Finansal Yönetim, Ankara, 3. Baskı.

9. CEYLAN, A. ve KORKMAZ, T. (2008). İşletmelerde Finansal Yönetim. Bursa: Ekin Basın Yayın Dağıtım.
10. CHEN, K. H. ve SHIMERDA, T.A. (1981). “An Empirical Analysis of Useful Financial Ratios”, Financial Management, 10: 51-60.
11. COŞKUN, Y. (2010). “Aracı Kurumların Risk Haritası”, Sermaye Piyasası Dergisi, 1: 3, 52-74.
12. ÇABUK, Â. ve LAZOL, İ. (2005). Mali Tablolar Analizi, Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
13. ÇÖMLEKÇİ, F., YILANCI, M., ERDOĞAN, N., ÖNCE, S., SELİMOĞLU, S. K. ve KAYA E. (2004). Muhasebe
14. Denetimi ve Mali Analiz. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açık öğretim Yayınları. ERCAN, M. K. ve Ban, Ü. (2010). Değere Dayalı İşletme Finansı Finansal Yönetim, Ankara: Gazi Kitapevi, 6. Baskı.
15. ERDOĞAN, M. (2011). Finansal Yönetim. Erzurum: Aktif Yayınevi.
16. KALAYCI, Ş. (2010). SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri. Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
17. KARAN, M. B. (2006). Türkiye’de Mali Aracılar Sektörünün Mali Sistem İçindeki Yeri ve Finansal
18. İşlemlerinin Mali İstatistiklere Yansıtılması. Ankara: TCMB Uzmanlık Yeterlilik Tezi. OKKA, O. (2009). Analitik Finansal Yönetim- Teori ve Problemler. İstanbul: Nobel Yayın Dağıtım.
19. SIDDIQUI, S.A. ve SIDDIQUI, A.S. (2005). Managerial Economics and Financial Analysis. India: New Age
20. International Publishers. USTA, Ö. (2008). İşletme Finansı ve Finansal Yönetim. Ankara: Detay Yayıncılık.