1.KÖY ENSTİTÜLERİNDE ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE KULLANILAN YÖNTEMLER

Öz

In the Village Institutes, it was aimed to educate children by taking them out of their villages and sending them back there to be able to create a teacher model who is used to the village conditions. The essence of the teaching program in the Village Institutes was composed of practice and teaching by practice. Learning techniques such as observation, experiment, research, examination and discussion were used effectively. The success of the village institutes were laid on the methods they employed. The aim of this study is to identify the methods and techniques used in all the courses of the Village Institutes based on their graduates’ views. To address the sub-question of the study, case study being one of the qualitative research methods was used. In the data gathering process, interview method was preferred and consequently a semi-structured interview form was employed. Snowball sampling being one of the purposive sampling methods in qualitative research was used in identifying the sample. The interviews were conducted with 59 retired teachers who were the graduates of Village Institutes and could be reached in Denizli, Izmir, Mugla, Aydin, Manisa, Isparta, Usak, Dikili, Cal, Fethiye and Ortaca. The results revealed certain teaching methods: in the Village Institutes, contemporary methods such as project-based learning, practices towards multipleintelligence types, reading strategies, drama, cooperative learning were used. In the Institutes, ‘learning through arts’ was put into practice. With the effective use of reading strategies, individuals were trained to read, evaluate and comment on what they read

Anahtar Kelimeler

• Village Institutes, contemporary methods and techniques, teacher training, qualitative research

1.KÖY ENSTİTÜLERİNDE ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE KULLANILAN YÖNTEMLER

Öz

Köy Enstitülerinde, köyden alınarak köye gönderilmek üzere köy çocukları yetiştirilmiş ve köy koşullarına uyum sağlayabilen öğretmen tipi yaratılmak istenmiştir. Köy Enstitüleri eğitim ve öğretim etkinliklerinin esasını iş ve iş içinde öğretim oluşturmaktadır. Köy Enstitülerinde "gözlem", "deney", "araştırma", "inceleme" ve "tartışma" gibi öğrenme teknikleri etkin kullanılmıştır. Köy Enstitülerindeki başarının sırrı uyguladığı yöntemlerde saklıdır. Bu araştırmanın temel amacı köy enstitüleri mezunlarının görüşlerine göre Köy Enstitülerinde tüm derslerde kullanılan çağdaş yöntem ve teknikleri belirlemektir. Araştırmanın alt problemini yanıtlamak amacıyla nitel araştırma yöntemlerinden durum araştırmasından yararlanılmıştır. Araştırmanın verilerini elde etmek amacıyla görüşme tekniği ve buna bağlı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Örneklemin belirlenmesinde nitel araştırmada kullanılan, amaçlı örnekleme yöntemlerinden olan “kartopu örneklemeye (zincir örnekleme)” başvurulmuştur. Görüşmeler Denizli, İzmir, Muğla, Aydın, Manisa, Isparta, Uşak, Dikili, Çal, Fethiye, Ortaca’da ulaşılabilen Köy Enstitüsü mezunu öğretmenlerle gerçekleştirilmiştir (n=59). Araştırmaya ilişkin sonuçlardan bazıları şunlardır: Köy Enstitülerinde proje tabanlı öğrenme, çoklu zeka alanına yönelik uygulamalar, okuduğunu anlama stratejileri, drama, işbirlikli öğrenme gibi çağdaş yöntemler kurallarına uygun bir şekilde yapılandırılmadan da olsa başarı ile uygulanmıştır. Enstitülerde “sanat yoluyla eğitim” yaşama geçirmiştir. Enstitülerde okuduğunu anlama stratejileri etkin bir şekilde kullanılarak okuyan, değerlendiren ve yorumlayan bireyler yetiştirilmiştir

Anahtar Kelimeler

• Köy Enstitüleri, çağdaş yöntem ve teknikler, öğretmen yetiştirme, nitel araştırma

Kaynakça

1. Açıkgöz, K. (1992). İşbirlikli öğrenme kuram-araştırma-uygulama. Malatya: Uğurel Matbaası.
2. Allen, S. (2003). An analitic comparison of three models of reading strategy ınstruction. Internal Review of Applied Linguistics in Language Teaching (IRAL), 41 (4), 319-339.
3. Arayıcı, A. (2004). Enstitüleri yorumlarken özden ayrılmalı. Eğitim Bilim Toplum, 2 (6), 96-103.
4. Arslan, M. (2004). Çağdaşlaşma Bağlamında köy enstitülerinde güzel sanatlar eğitiminin yeri ve önemi. Yeniden İmece, 4, 58-61.
5. Atıl, H. (1998). İstatistik. İzmir: Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları.
6. Aykaç, N. (2000). Eğitimde canlı bir deney Köy Enstitüleri. Eğitim ve Yaşam, Bahar- Yaz Sayısı, 12-14.
7. Aysal, N. (2005). Anadolu’da aydınlanma hareketinin doğuşu: Köy Enstitüleri. Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, 35 (36), 267-282
8. Balcı, A. (2007). Sosyal bilimlerde araştırma yöntem teknik ve ilkeler. Ankara: Pegema Yayıncılık.

9. Başçı, Z. & Gündoğdu, K. (2011). Öğretmen adaylarının drama dersine ilişkin tutumları ve görüşleri: Atatürk Üniversitesi örneği. İlköğretim Online, 10 (2), 454-467.
10. Bilir, P. (2008). Yeni beden eğitimi öğretim programı ve köy enstitülerinde beden eğitimi derslerinin yapılandırmacı öğretim yaklaşımı açısından değerlendirilmesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 6 (3), 145-150.
11. Demircan, C. ve İnandı, Y. (2008). Köy Enstitüleri Programlarında ana dilinin önemi ve Türkçe öğretimi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4 (1), 1-13.
12. Esen, Z. (2007). Kepirtepe ve Arifiye Köy Enstitüleri (1940-1946). Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
13. Gardner, H. (1993). Frames of mind: The theory of multiple ıntelligences (Second edition). London: Fontana Press.
14. Gedikoğlu, Ş. (2006). Neden Köy Enstitüleri. http://e-kutuphane.egitimsen.org.tr, son erişim tarihi: 01. 04. 2009.
15. Gökçora, İ. H. (2007). Kulluktan özgür bireye: üretken eğitim ve aydınlanma yolunda köy enstitüleri. Üniversite ve Toplum, 7 (1), http://www.universite-toplum.org, son erişim tarihi: 20.11.2011
16. İncesu, K. (2007). Köy Enstitüleri halkı bilinçlendiriyordu. http://www.evrensel.net, son erişim tarihi: 09.04.2012.
17. Johnson, D. W., Johnson, R.T. ve Holubec, E., J., (1994). The nuts and bolts of cooperative learning. Edina, Minesota: Interaction Book Company.
18. Karasar, N. (2011). Bilimsel araştırma yöntemi (22. baskı). Ankara: Nobel Yayıncılık.
19. Kartal, S., (2008). Toplum kalkınmasında farklı bir eğitim kurumu: Köy Enstitüleri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4 (1), 23-36.
20. Keer, H. V. ve Verhaeghe, J. P. (2005). Effects of explicit reading strategies ınstruction and peer tutoring on second and fifth graders’ reading comrehension and self-efficiency perception. The Journal of Experimental Education, 73 (4), 291-329.
21. Kocabaş, A. (2004). Müzik eğitiminin çoklu zeka alanlarına etkisi ve Köy Enstitüleri. Yeniden İmece. 4, 53-57.
22. Krby, F. (2012). Türkiye’de Köy Enstitüleri (4. Baskı). İstanbul: Tarihçi Kitapevi.
23. Kurtuluş, Y. (2004). Aydınlanma ve Köy Enstitülerinde sanat eğitimi. Yeniden İmece, 4, 49-52.
24. Kurtuluş, Y. (2001). Köy Enstitülerinde sanat eğitimi ve Tonguç. Ankara: Güldikeni Yayınları.
25. Kurtuluş, Y. (2002). Sanat eğitimi hareketi ve Tonguç. Eğitim ve Bilim, 123, 31-34.
26. Makal, M. (2011). Köy Enstitüleri ve ötesi. http://blog.milliyet.com.tr/koy-enstituleri-ve-otesi, son erişim tarihi: 15. 04. 2012.
27. Makal, M. (1997a). Köy Enstitüleri ve ötesi. Ankara: Güldikeni Yayınları.
28. Oğuzkan, F. A. (2011). Köy Enstitüleri öğretim programları. www.egitim.aku.edu.tr/ oguzkan.htm, son erişim tarihi: 06.04.2012.
29. Oğuzkan, F. (1990). Köy Enstitüleri öğretim programı. www.egitim.aku.edu.tr/oguzkan.htm, son erişim tarihi: 20.11.2011
30. Oktay, C. (2011). Bir özgürlük pratiği olarak eğitim. http://www.cengizoktay.com, son erişim tarihi:10.04. 2012.
31. Ortaş, İ. (2011). Köy Enstitüleri eğitim modeline olan talep artıyor. www.mehmethekim.com, son erişim tarihi: 01.07. 2011.
32. Ortaş, İ. (2007). Kulluktan özgür bireye: Üretken eğitim ve aydınlanma yolunda Köy Enstitüleri. Üniversite ve Toplum, 7,1, 1-8.
33. Ortaş, İ. (2005). Ülkemizin kaçırdığı en büyük eğitim projesi: Köy Enstitüleri. Pivolka, 4,17, 3-5.
34. Özdemir, O. (2008). Köy Enstitüleri ve yeni ortaçağın eğitim sorunu. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4,1, 46-53.
35. Özer, A. (2004). Eğitim ve demokrasinin Köy Enstitülerindeki yansıması. Yeniden İmece, 2, 60-61.
36. Özgen, B. (2011). Eğitimde süreklilik ve Köy Enstitüleri. www.egitim.aku.edu.tr/ozgen.htm, son erişim tarihi: 15.04. 2011.
37. Özsoy, N. (2004). Yaratıcı drama ve Köy Enstitüleri. Yeniden İmece, 4, 34-36.
38. Özyüksel Ersil, G. (2007). Cumhuriyet devrimimizin özgün eğitim kurumları Köy Enstitülerinde müzik eğitimi ve günümüze yansımaları. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
39. Pazar, M. (2004). Eğitim, Demokrasi ve Köy Enstitüleri. Yeniden İmece. 2, 62-63.
40. San, İ. (1991a). Eğitimde yaşayarak öğrenme yöntemi ve estetik bir süreç olarak yaratıcı drama. Eğitimde Nitelik Geliştirme Sempozyumu Kitapçığı. İstanbul: Kültür Koleji Yayınları.
41. San, İ. (1991b). Yaratıcı Drama. Eğitsel Boyutları. 1. İzmir Kongresi Bildiri Kitabı. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi, İzmir.
42. Seyidoğlu, H. (1997). Bilimsel araştırma ve yazma el kitabı. (7. baskı). İstanbul: Güzem Yayınları.
43. Sönmez, V. (2008). Öğretim ilke ve yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık.
44. Susar Kırmızı, F. (2004). Okuma-anlama stratejileri ve Köy Enstitülerinde okuma etkinlikleri. Yeniden İmece, 3, 37-39.
45. Şahhüseyinoğlu, H. N. (2007). Bozuk Düzende Yaşam. Ankara: Anı-Berfin Yayınları.
46. Şeren, M. (2008). Köye öğretmen yetiştirme yönüyle Köy Enstitüleri. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28, 1, 203-226.
47. Taşkaya, S. M. ve Akbaşlı, S. (2008). Okuma yazma öğretiminde Köy Enstitülerinin yeri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4, 1, 14-22.
48. Türer, A. (2006). Türkiye’de öğretmen yetiştirme ve sorunlar -I-. Abece Dergisi, Mart-Nisan Sayısı.
49. Türkoğlu, P. (2004a). Ünlü eğitimci John Dewey’in ülkesinde Tonguç ve Enstitüleri. Yeniden İmece, 2, 6-7.
50. Türkoğlu, P. (2004b). Eğitimde sanatın yeri ve Köy Enstitüleri örneği, Yeniden İmece, 4, 46-48.
51. Ülkü, C. (2008). Sanat eğitimi, sanat ve Köy Enstitüleri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4,1, 37-45.
52. Ünal, E. (2004). Celal Bayar Üniversitesi eğitim fakültesi sınıf öğretmenliği bölümünde öğrenim gören son sınıf öğrencilerinin ilköğretimde drama derslerine ilişkin tutumları. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5,2, 1-15.
53. Uğurlu, C. T. (2011). Çağdaş eğitimde Köy Enstitüleri. http://www.mufettisler.net, son erişim tarihi: 01. 07. 2011.
54. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (6. baskı). Ankara: Seçkin Matbaası.
55. Yücel, T. (2004). Yatılı bölge okulu ve Köy Enstitüleri. Yeniden İmece, 2, 58-61.