Yapay Zeka İle Üretilen Tipografinin Görsel Anlatım Biçimi

Yıl 2026, Sayı: Ahmet Yakupoğlu Özel Sayısı, 86 - 102, 22.01.2026

Merve Tıngır

https://doi.org/10.5281/zenodo.18266326

Öz

Yapay zekanın tasarıma dahil olması, tasarımcıya yalnızca araç değil, aynı zamanda beraber çalışabileceği bir alan sunmaktadır. Deneysel tipografi, yazının geleneksel formunun dışına çıkarak yeni bir görsel dil oluşturur. Yapay zeka teknolojilerinin tasarıma dahil edilmesiyle tipografi, yeni bir boyut kazanarak çevresel bağlamda yeni bir ifade biçimi oluşturmuştur. Çalışma kapsamında, yapay zeka ile üretilen görsellerin tipografi tasarımındaki mimari, ulaşım, gıda ve mekân temsilleri üzerinden seçili eserler incelenmiştir. Ele alınan görsellere bakıldığında yapay zekanın sadece metinleri görsellere dönüştüren bir araç olmadığı, aynı zamanda kompozisyon kurma gibi tasarım sürecinde de etkin rol oynadığı görülmektedir. Örnekler üzerinden, yapay zekanın tipografideki yeri, sanat ve tasarım ilişkisinde kullanımı ele alınmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılarak betimsel analiz yapılmıştır. İncelenen örneklerde tipografi mekânsal algı oluşturan, mesajı güçlendiren ve estetik algıyı artıran bir tasarım oluşturduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Yapay Zeka , Tipografi , Deneysel Tipografi , Grafik Tasarım

Visual Expression of Typography Generated by Artificial Intelligence

Öz

The incorporation of artificial intelligence into design offers designers not only a tool but also a collaborative space. Experimental typography creates a new visual language that transcends the traditional form of type. With the incorporation of artificial intelligence technologies into design, typography has gained a new dimension, creating a new form of expression within an environmental context. This study examines selected works based on the representations of architecture, transportation, food, and space in typographic design using AI-generated visuals. The visuals examined reveal that AI is not only a tool that transforms text into visuals but also plays an active role in the design process, such as composition. The role of AI in typography and its use in the relationship between art and design are explored through examples. The study employed a descriptive analysis using qualitative research methods. The examples examined demonstrate that typography creates a spatial perception, strengthens the message, and enhances aesthetic perception.

Anahtar Kelimeler

Artificial Intelligence , Typography , Experimental Typography , Graphic Design

Kaynakça

• Artut, S. (2019). Yapay Zekâ Olgusunun Güncel Sanat Çalışmalarındaki Açılımları, İnsan ve İnsan Dergisi, Sayı 22, s.767-783.
• Baskın, Z. P. ve Baskın, B. (2022). Görsel İletişim Tasarımında Uygulama Sürecinde Yapay Zekânın Yeri, Sanat Yazıları, Sayı 46, 219-238.
• Binbir, S. (2021). Pazarlama Çalışmalarında Yapay Zeka Kullanımı Üzerine Betimleyici Bir Çalışma, Yeni Medya Elektronik Dergisi, Sayı 3, 314-328.
• Cemiloğlu, M. ve Ünalan, H. T. (2023). Yapay Zekâ Yoluyla Erken Cumhuriyet Dönemi Film Afişlerinin Yeniden Yorumlanması: İstanbul Sokaklarında Film Afişi Üzerine Bir Deneme, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Özel Sayı 23, 455-478.
• Figoli, F.A., Mattioli, F., ve Rampino L. (2022). Artificial Intelligence In The Design Process, Francoangeli.
• Karaata, E. (2018). Usage of Artificial Intelligence in Today’s Graphic Design, Online Journal of Art and Design, Sayı 4, 183-198.
• Karaşahinoğlu, Ş. (2020). Yapay Zekânın Grafik Tasarım Alanında Kullanım Örneklerinin Ve Gelecekteki Olası Rolünün İncelenmesi, ODÜ Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, Sayı 3, 612-626. doi: 10.48146/odusobiad.764387
• Kocaman, Ş. (2021). Grafik Tasarım Endüstrisinde Yapay Zekâ, Journal of Social and Humanities Sciences Research, Sayı 77, 3000-3016. http://dx.doi.org/10.26450/jshsr.2843
• Mata, J., Miguel, I., Durán, J.R., Merayo, N., Singh, K.S., Jukan, A. ve Chamania, M. (2018). Artificial Intelligence (Aı) Methods In Optical Networks: A Comprehensive Survey, Optical Switching and Networking, Sayı 28, 43-57. 10.1016/j.osn.2017.12.006
• Nillsson, N. (2010). Yapay Zekâ Geçmişi ve Geleceği, çev. Mihriban Doğan, İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
• Özdal, M. A. (2024). Yapay Zekâ Destekli Grafik Tasarımın Yasal Boyutu, Uluslararası İşletme Bilimi ve Uygulamaları Dergisi, Sayı 2, 53-78.
• Özdemir, A. (2022). Yapay Zekânın Grafik Tasarıma ve Tasarımcıya Etkisi, Hitit Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı 2, 628-637. doi:10.17218/hititsbd.1205445
• Russell, S. ve Norvig, P. (2009). Artificial Intelligence A Modern Approach, Boston: Pearson.
• Sindhura, P. S. ve Abdul, S. (2021). Virtues And Shortcomings Of Artificial Intelligence In Graphic Design Arena, International Journal Advanced Research Engineering and Technology (IJARET), Sayı 3, 825-833. 10.34218/IJARET.12.3.2021.076
• Şen, E. ve Atiker, B. (2020). Grafik Tasarım Uygulamalarında Yeni Bir Aktör: Yapay Zekâ. Journal of Social and Humanities Sciences Research, Sayı 63, 3946-3957.
• Şen, E. (2022). İllüstrasyon Alanında Yapay Zekâ Uygulamaları, Abant Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı 3, 1320-1332. doi: 10.11616/asbi.1159662
• Toptaş, R. (2022). Türkiye’de Dijital Sanat, Sanatçıları ve Eserleri Hakkında Bir Araştırma, Sanat ve Tasarım Araştırmaları Dergileri, Sayı 5, 170-186. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2685080
• Turing, A. M. (1950). Computing Machinery And Intelligence, Mind, Sayı 49, 433-460.
• Yılmaz, A. (2022). Reklamcılık Sektörünün Geleceğinde Yapay Zekânın Rolü, [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi], İstanbul: İstanbul Kültür Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İletişim Sanatları Anasanat Dalı.
• Yu, Y., ve Xiao, P. (2022). Research On The Application Of Computer Artificial Intelligence Technology In Graphic Design, BCP Social Sciences & Humanities, Sayı 18, 5–10.
• İnternet Kaynakları
• Cass, J. (2019). Artificial Intelligence & Its Impact On The Design Industry. https://justcreative.com/artificial-intelligence-design/, Erişim Tarihi: 10.08.2025.
• Das, S. (2020). Transforming Advertisement And Graphic Design Through AI. Search Engine Watch. https://www.searchenginewatch.com/2020/09/08/transforming-advertisement-and-graphic-design-through-ai/, Erişim Tarihi: 19.10.1025.
• McCarthy, J. (2007). What Is Artıfıcıal Intelligence?, https://www-formal.stanford.edu/jmc/whatisai.pdf, Erişim Tarihi: 10.10.2025.
• McCorduck, P., Minsky, M., Selfridge, O. ve Simon, H. (1977). History Of Artificial Intelligence, IJCAI Proceedings, 951-954, https://www.ijcai.org/Proceedings/77-2/Papers/083.pdf, Erişim Tarihi: 10.10.2025.
• Philips, M. (2020). The Present and Future of AI in Design (with Infographic). https://www.toptal.com/designers/product-design/infographic-ai-in-design, Erişim Tarihi: 10.08.2025.
• Görsel Kaynaklar
• Görsel 1. Mercedes Benz yapay zeka uygulaması, https://www.instagram.com/p/CyAnWdVNe8G/?igsh=NjZmeG42NDd6d3Bo, Erişim Tarihi: 05.08.2025
• Görsel 2. Ozan Sihay, Adana Lezzet Festivali, https://www.instagram.com/p/CyDutgcIJ_S/, Erişim Tarihi: 05.08.2025
• Görsel 3. Ozan Sihay, Adana Lezzet Festivali, https://www.instagram.com/p/CyDutgcIJ_S/, Erişim Tarihi: 05.08.2025
• Görsel 4. Yapay zeka uygulaması, https://www.reddit.com/r/StableDiffusion/comments/152gokg/generate_images_with_hidden_text_using_stable/?rdt=46703, Erişim Tarihi: 07.08.2025
• Görsel 5. Yapay zeka uygulaması, https://www.factsmachine.ai/p/hidden-in-plain-sight, Erişim Tarihi: 10.08.2025
• Görsel 6. Yapay zeka uygulaması, https://www.youtube.com/watch?v=xjPocBYBAD4, Erişim Tarihi: 10.08.2025.