Baskıresimde Üçüncü Boyut Arayışı: Gofre Tekniğinin Tarihsel Sürekliliği ve Çağdaş Yorumlarına Yönelik Bir İnceleme

Yıl 2026, Cilt: 2 Sayı: 1, 103 - 123, 24.03.2026

Buse Kızılırmak Çekinmez

https://doi.org/10.5281/zenodo.19145085

https://izlik.org/JA83YN74WC

Öz

Geleneksel baskıresim uygulamaları, yüzeyi pasif bir taşıyıcı olarak gören mürekkep odaklı yaklaşımlara dayanmaktadır. Ancak mürekkepsiz bir teknik olan gofre baskı, yüzeyi ışık ve gölge ile inşa edilen dokunsal bir topoğrafyaya dönüştürerek bu düzlemsel sınırı aşmaktadır. Bu araştırmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş; veriler literatür taraması ve eser analizi teknikleri kullanılarak yorumlanmıştır. Çalışmanın kapsamını; tekniğin mühürlerden modern sanata uzanan tarihsel evrimi, kalıp hazırlama süreçlerinin teknik analizi ve seçili çağdaş sanatçıların üretimleri üzerinden yapılan görsel çözümlemeler oluşturmaktadır. Bu doğrultuda çalışma; gofre tekniğinin sağladığı plastik olanakları, malzemenin form üzerindeki etkisini ve tekniğin çağdaş baskıresimdeki güncel kullanım biçimlerini teknik ve estetik bağlamda değerlendirmeyi amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Gofre Baskı , Kör Baskı , Üç Boyutlu Baskı , Kabartma Baskı , Mürekkepsiz Çukur Baskı.

The Search for the Third Dimension in Printmaking: A Study of the Historical Continuity and Contemporary Interpretations of the Embossing Technique

https://izlik.org/JA83YN74WC

Öz

Traditional printmaking practices rely on ink-oriented approaches that view the surface merely as a passive carrier. However, embossing—an inkless technique—transcends this planar limitation by transforming the surface into a tactile topography constructed through light and shadow. In this study, a qualitative research method has been adopted; data have been interpreted using literature review and artwork analysis techniques. The scope of the study encompasses the historical evolution of the technique from ancient seals to modern art, the technical analysis of matrix preparation processes, and visual analyses conducted on the works of selected contemporary artists. Accordingly, the study aims to evaluate the plastic possibilities offered by the embossing technique, the impact of material on form, and the current modes of application in contemporary printmaking within a technical and aesthetic context.

Anahtar Kelimeler

Embossing , Blind Embossing , Three-Dimensional Print , Relief Impression , Inkless Intaglio.

Kaynakça

• Akpınar, A. (2020). “Sanatta Yüzey, Nesne, Mekân ve Kavram Üzerinden Oda”, Turkish Studies - Social Sciences, Cilt 15, Sayı 3, s.1327-1345. https://dx.doi.org/10.29228/TurkishStudies.42938
• Aydoğan, M. (2017). “Eco Printing Tekniği ile Çevre Dostu Ekolojik Tekstil Baskısı”, II. Uluslararası Akdeniz Sanat Sempozyumu Bildirileri, Antalya: Akdeniz Üniversitesi Yayınları, s.165-174.
• Bayezid, A. F. (2019). Şeyh Galib’in Hüsn ü Aşk Adlı Mesnevisinin Hat Sanatıyla Gravüre Yansıması, [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi], İstanbul: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi.
• Connory, J. (2018). “Blind Embossing: The (In)visibility and Impact of Women Across Australia's Advertising, Graphic Design and Publishing Industries”, RMIT Design Archives Journal, Cilt 8, Sayı 2, s.56–63.
• Dartar, S. (2025). “Kolografi Baskı Tekniğinin Sanatta Tasarım ve Sürdürülebilirlik Üzerine Etkisi”, Uluslararası Toplumsal Bilimler Dergisi, Cilt 9, Sayı 3, s.23-37.
• Fick, B., & Grabowski, B. (2009). Printmaking: A Complete Guide to Materials & Processes, London: Laurence King Publishing.
• Haworth, J. T. (1985). Contemporary Printmaking and the Embodyment Theory of Merleau-Ponty, [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi], Lancaster: Lancaster University.
• İnan, E. (2025). “Baskıresimde Yüzey ve Derinliğin Diyaloğu: Gofre Baskı”, Sanat ve Tasarım Dergisi, Sayı 15 (Özel Sayı), s.294-313. https://doi.org/10.20488/sanattasarim.1804218
• Kacar, V. (2023). “Tarihsel Süreçte Bir Kimlik Kavramı Olan Mühürler ve Günümüzde Yeni Mühür Baskı Yöntemleri”, The Journal of Academic Social Science (ASOS Journal), Cilt 11, Sayı 139, s.46-55. http://dx.doi.org/10.29228/ASOS.68616
• Kandeel, E. I. M. (2020). “Inkless Embossed Print”, SSRN Electronic Journal. https://doi.org/10.2139/ssrn.3513908
• Özdemir, H. (2025). “Teknikten Sanata Tekstil Baskıcılığının Dönüşümü: Sanatsal Desen Tasarımları”, Ideart Uluslararası Tasarım ve Sanat Dergisi, Cilt 3, Sayı 1, s.73-94.
• Ross, J., Romano, C., & Ross, T. (1990). The Complete Printmaker: Techniques, Traditions, Innovations, New York: Free Press.
• Saff, D., & Sacilotto, D. (1978). Printmaking: History and Process, New York: Holt, Rinehart, and Winston.
• Sourin, A. (2001). “Functionally Based Virtual Embossing”, The Visual Computer, Cilt 17, Sayı 4, s.258-271.
• Sparavigna, A. C. (2013). “Embossing in Japanese Art: An Inkless Printing”, Pagina, Article number 427.
• Viesulas, R. (1979). “On Making and Displaying Inkless Embossed Prints on Dyed Paper”, Leonardo, Cilt 12, Sayı 2, s.101–105.
• Xiao, X. (2023). Philosophie und Künste Ostasiens im Werk von Günther Uecker, Weilerswist: v. Hase & Koehler 1797. https://doi.org/10.5771/9783748918134
• Yavuz, F. (2023). 1970'li Yıllar Sürecindeki Türkiye'de Baskı Sanatlarında Figüratif ve Soyut İmgeler, [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi], Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi.
• İnternet Kaynakları
• Holmen Iggesund. (t.y.). Embossing and debossing: Graphics handbook. https://www.iggesund.com/insights/paperboard-know-how/graphics-handbook/graphics-handbook- publication/finishing/embossing-and-debossing/ Erişim tarihi: 02.01.2026
• Crossland, T., & Grund, A. (2002). Deluxe printing techniques: Gauffrage. Ukiyo-e Gallery. http://www.ukiyoe-gallery.com/gauffrage.htm Erişim tarihi: 29.12.2025
• Harvey, E. (2019). Artists’ prints with blind embossing. The Curious Printmaker. https://thecuriousprintmaker.co.uk/artists-prints-with-blind-embossing/ Erişim tarihi: 29.12.2025
• Salon Ob'Art. (t.y.). Clément Vinot Battistoni: L'art de la gravure élevé au rang de maître. https://www.salon-obart.com/plaine-commune/clement-vinot-battistoni-lart-de-la-gravure-eleve-au-rang-de-maitre/ Erişim tarihi: 29.12.2025
• Görsel Kaynaklar
• URL1.https://www.iggesund.com/insights/paperboard-know-how/graphics-handbook/graphics-handbook-publication/finishing/embossing-and-debossing/ Erişim tarihi: 27.12.2025
• URL2.https://asia.si.edu/whats-on/exhibitions/the-cyrus-cylinder-and-ancient-persia-a-new-beginning/ Erişim tarihi: 27.12.2025
• URL3.https://stamprint:com/en-tr/blogs/embosser/the-art-of-embossing-from-ancient-craftsmanship-to-modern-applications?srsltid=AfmBOop5FgDbhHUYYSryY_GGc5bVaknS15z1AEcSMFC1o98gCrIFUTEN Erişim tarihi: 27.12.2025
• URL4.http://www.ukiyoe-gallery.com/gauffrage.htm Erişim tarihi: 27.12.2025
• URL5.https://www.invaluable.com/auction-lot/r-c-gorman-untitled-1986-limited-edition-cast-pap-1555-c-1fe4b89962?srsltid=AfmBOopXlRHUrvHXVlo3QAI-dI3bCMHEugy_hpGskWnZPiPhP3Q_ZJCK Erişim tarihi: 30.12.2025
• URL6.https://www.craftcourse:com/courses/blind-embossing-lino-printing-without-inks Erişim tarihi: 29.12.2025
• URL7.https://thecuriousprintmaker.co.uk/blind-embossing-with-added-texture/ Erişim tarihi: 29.12.2025
• URL8.https://www.iggesund.com/insights/paperboard-know-how/graphics-handbook/graphics-handbook-publication/finishing/embossing-and-debossing/ Erişim tarihi: 29.12.2025
• URL9. https://onlinecollection:syr.edu/objects/28156/prisoners?ctx=735673cbb51e2772922b563ffb376c6b34b9b1b2&idx=72 Erişim tarihi: 29.12.2025
• URL10.https://www.kettererkunst.com/details-e.php?obnr=411302577&anummer=409 Erişim tarihi: 29.12.2025
• URL11. https://www.moma.org/collection/works/66776 Erişim tarihi: 29.12.2025
• URL12. https://www.viesula:org/#/raudos/ Erişim tarihi: 29.12.2025
• URL13. https://whitney.org/collection/works/17970 Erişim tarihi: 29.12.2025
• URL14.https://www.researchgate.net/figure/Figure-No-3-Dawnscape-Louise-Nevelson-5791_fig1_342509193 Erişim tarihi: 29.12.2025
• URL15. https://oldprintgallery.wordpres:com/2012/11/10/clare-romano-john-ross-collagraphs/ Erişim tarihi: 30.12.2025
• URL16.https://www.sevgisanatgalerisi.com/muerside-icmeli?lightbox=dataItem-jrutvx4p Erişim tarihi: 29.12.2025
• URL17. https://circlepres:com/catalogue/turn-over-darling/index.html Erişim tarihi: 30.12.2025
• URL18. http://waterstreet.gallery/r-c-gorman/ Erişim tarihi: 30.12.2025
• URL19.https://www.artnet.com/artists/g%C3%BCnther-uecker/duo-a-2hv9KUspF3cBHbr1wQ-leQ2 Erişim tarihi: 29.12.2025
• URL20.https://www.cvb-creation.com/product-page/la-danse-des-korrigans-bas-relief Erişim tarihi: 30.12.2025
• URL21.https://www.salon-obart.com/exposant/paris/clement-vinot-battistoni/ Erişim tarihi: 30.12.2025