Baskıresimde Üçüncü Boyut Arayışı: Gofre Tekniğinin Tarihsel Sürekliliği ve Çağdaş Yorumlarına Yönelik Bir İnceleme

Öz

Geleneksel baskıresim uygulamaları, yüzeyi pasif bir taşıyıcı olarak gören mürekkep odaklı yaklaşımlara dayanmaktadır. Ancak mürekkepsiz bir teknik olan gofre baskı, yüzeyi ışık ve gölge ile inşa edilen dokunsal bir topoğrafyaya dönüştürerek bu düzlemsel sınırı aşmaktadır. Bu araştırmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş; veriler literatür taraması ve eser analizi teknikleri kullanılarak yorumlanmıştır. Çalışmanın kapsamını; tekniğin mühürlerden modern sanata uzanan tarihsel evrimi, kalıp hazırlama süreçlerinin teknik analizi ve seçili çağdaş sanatçıların üretimleri üzerinden yapılan görsel çözümlemeler oluşturmaktadır. Bu doğrultuda çalışma; gofre tekniğinin sağladığı plastik olanakları, malzemenin form üzerindeki etkisini ve tekniğin çağdaş baskıresimdeki güncel kullanım biçimlerini teknik ve estetik bağlamda değerlendirmeyi amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Gofre Baskı
• Kör Baskı
• Üç Boyutlu Baskı
• Kabartma Baskı
• Mürekkepsiz Çukur Baskı.

The Search for the Third Dimension in Printmaking: A Study of the Historical Continuity and Contemporary Interpretations of the Embossing Technique

Öz

Traditional printmaking practices rely on ink-oriented approaches that view the surface merely as a passive carrier. However, embossing—an inkless technique—transcends this planar limitation by transforming the surface into a tactile topography constructed through light and shadow. In this study, a qualitative research method has been adopted; data have been interpreted using literature review and artwork analysis techniques. The scope of the study encompasses the historical evolution of the technique from ancient seals to modern art, the technical analysis of matrix preparation processes, and visual analyses conducted on the works of selected contemporary artists. Accordingly, the study aims to evaluate the plastic possibilities offered by the embossing technique, the impact of material on form, and the current modes of application in contemporary printmaking within a technical and aesthetic context.

Anahtar Kelimeler

• Embossing
• Blind Embossing
• Three-Dimensional Print
• Relief Impression
• Inkless Intaglio.

Kaynakça

1. Akpınar, A. (2020). “Sanatta Yüzey, Nesne, Mekân ve Kavram Üzerinden Oda”, Turkish Studies - Social Sciences, Cilt 15, Sayı 3, s.1327-1345. https://dx.doi.org/10.29228/TurkishStudies.42938
2. Aydoğan, M. (2017). “Eco Printing Tekniği ile Çevre Dostu Ekolojik Tekstil Baskısı”, II. Uluslararası Akdeniz Sanat Sempozyumu Bildirileri, Antalya: Akdeniz Üniversitesi Yayınları, s.165-174.
3. Bayezid, A. F. (2019). Şeyh Galib’in Hüsn ü Aşk Adlı Mesnevisinin Hat Sanatıyla Gravüre Yansıması, [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi], İstanbul: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi.
4. Connory, J. (2018). “Blind Embossing: The (In)visibility and Impact of Women Across Australia's Advertising, Graphic Design and Publishing Industries”, RMIT Design Archives Journal, Cilt 8, Sayı 2, s.56–63.
5. Dartar, S. (2025). “Kolografi Baskı Tekniğinin Sanatta Tasarım ve Sürdürülebilirlik Üzerine Etkisi”, Uluslararası Toplumsal Bilimler Dergisi, Cilt 9, Sayı 3, s.23-37.
6. Fick, B., & Grabowski, B. (2009). Printmaking: A Complete Guide to Materials & Processes, London: Laurence King Publishing.
7. Haworth, J. T. (1985). Contemporary Printmaking and the Embodyment Theory of Merleau-Ponty, [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi], Lancaster: Lancaster University.
8. İnan, E. (2025). “Baskıresimde Yüzey ve Derinliğin Diyaloğu: Gofre Baskı”, Sanat ve Tasarım Dergisi, Sayı 15 (Özel Sayı), s.294-313. https://doi.org/10.20488/sanattasarim.1804218

9. Kacar, V. (2023). “Tarihsel Süreçte Bir Kimlik Kavramı Olan Mühürler ve Günümüzde Yeni Mühür Baskı Yöntemleri”, The Journal of Academic Social Science (ASOS Journal), Cilt 11, Sayı 139, s.46-55. http://dx.doi.org/10.29228/ASOS.68616
10. Kandeel, E. I. M. (2020). “Inkless Embossed Print”, SSRN Electronic Journal. https://doi.org/10.2139/ssrn.3513908
11. Özdemir, H. (2025). “Teknikten Sanata Tekstil Baskıcılığının Dönüşümü: Sanatsal Desen Tasarımları”, Ideart Uluslararası Tasarım ve Sanat Dergisi, Cilt 3, Sayı 1, s.73-94.
12. Ross, J., Romano, C., & Ross, T. (1990). The Complete Printmaker: Techniques, Traditions, Innovations, New York: Free Press.
13. Saff, D., & Sacilotto, D. (1978). Printmaking: History and Process, New York: Holt, Rinehart, and Winston.
14. Sourin, A. (2001). “Functionally Based Virtual Embossing”, The Visual Computer, Cilt 17, Sayı 4, s.258-271.
15. Sparavigna, A. C. (2013). “Embossing in Japanese Art: An Inkless Printing”, Pagina, Article number 427.
16. Viesulas, R. (1979). “On Making and Displaying Inkless Embossed Prints on Dyed Paper”, Leonardo, Cilt 12, Sayı 2, s.101–105.
17. Xiao, X. (2023). Philosophie und Künste Ostasiens im Werk von Günther Uecker, Weilerswist: v. Hase & Koehler 1797. https://doi.org/10.5771/9783748918134
18. Yavuz, F. (2023). 1970'li Yıllar Sürecindeki Türkiye'de Baskı Sanatlarında Figüratif ve Soyut İmgeler, [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi], Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi.
19. İnternet Kaynakları
20. Holmen Iggesund. (t.y.). Embossing and debossing: Graphics handbook. https://www.iggesund.com/insights/paperboard-know-how/graphics-handbook/graphics-handbook- publication/finishing/embossing-and-debossing/ Erişim tarihi: 02.01.2026
21. Crossland, T., & Grund, A. (2002). Deluxe printing techniques: Gauffrage. Ukiyo-e Gallery. http://www.ukiyoe-gallery.com/gauffrage.htm Erişim tarihi: 29.12.2025
22. Harvey, E. (2019). Artists’ prints with blind embossing. The Curious Printmaker. https://thecuriousprintmaker.co.uk/artists-prints-with-blind-embossing/ Erişim tarihi: 29.12.2025
23. Salon Ob'Art. (t.y.). Clément Vinot Battistoni: L'art de la gravure élevé au rang de maître. https://www.salon-obart.com/plaine-commune/clement-vinot-battistoni-lart-de-la-gravure-eleve-au-rang-de-maitre/ Erişim tarihi: 29.12.2025
24. Görsel Kaynaklar
25. URL1.https://www.iggesund.com/insights/paperboard-know-how/graphics-handbook/graphics-handbook-publication/finishing/embossing-and-debossing/ Erişim tarihi: 27.12.2025
26. URL2.https://asia.si.edu/whats-on/exhibitions/the-cyrus-cylinder-and-ancient-persia-a-new-beginning/ Erişim tarihi: 27.12.2025
27. URL3.https://stamprint:com/en-tr/blogs/embosser/the-art-of-embossing-from-ancient-craftsmanship-to-modern-applications?srsltid=AfmBOop5FgDbhHUYYSryY_GGc5bVaknS15z1AEcSMFC1o98gCrIFUTEN Erişim tarihi: 27.12.2025
28. URL4.http://www.ukiyoe-gallery.com/gauffrage.htm Erişim tarihi: 27.12.2025
29. URL5.https://www.invaluable.com/auction-lot/r-c-gorman-untitled-1986-limited-edition-cast-pap-1555-c-1fe4b89962?srsltid=AfmBOopXlRHUrvHXVlo3QAI-dI3bCMHEugy_hpGskWnZPiPhP3Q_ZJCK Erişim tarihi: 30.12.2025
30. URL6.https://www.craftcourse:com/courses/blind-embossing-lino-printing-without-inks Erişim tarihi: 29.12.2025
31. URL7.https://thecuriousprintmaker.co.uk/blind-embossing-with-added-texture/ Erişim tarihi: 29.12.2025
32. URL8.https://www.iggesund.com/insights/paperboard-know-how/graphics-handbook/graphics-handbook-publication/finishing/embossing-and-debossing/ Erişim tarihi: 29.12.2025
33. URL9. https://onlinecollection:syr.edu/objects/28156/prisoners?ctx=735673cbb51e2772922b563ffb376c6b34b9b1b2&idx=72 Erişim tarihi: 29.12.2025
34. URL10.https://www.kettererkunst.com/details-e.php?obnr=411302577&anummer=409 Erişim tarihi: 29.12.2025
35. URL11. https://www.moma.org/collection/works/66776 Erişim tarihi: 29.12.2025
36. URL12. https://www.viesula:org/#/raudos/ Erişim tarihi: 29.12.2025
37. URL13. https://whitney.org/collection/works/17970 Erişim tarihi: 29.12.2025
38. URL14.https://www.researchgate.net/figure/Figure-No-3-Dawnscape-Louise-Nevelson-5791_fig1_342509193 Erişim tarihi: 29.12.2025
39. URL15. https://oldprintgallery.wordpres:com/2012/11/10/clare-romano-john-ross-collagraphs/ Erişim tarihi: 30.12.2025
40. URL16.https://www.sevgisanatgalerisi.com/muerside-icmeli?lightbox=dataItem-jrutvx4p Erişim tarihi: 29.12.2025
41. URL17. https://circlepres:com/catalogue/turn-over-darling/index.html Erişim tarihi: 30.12.2025
42. URL18. http://waterstreet.gallery/r-c-gorman/ Erişim tarihi: 30.12.2025
43. URL19.https://www.artnet.com/artists/g%C3%BCnther-uecker/duo-a-2hv9KUspF3cBHbr1wQ-leQ2 Erişim tarihi: 29.12.2025
44. URL20.https://www.cvb-creation.com/product-page/la-danse-des-korrigans-bas-relief Erişim tarihi: 30.12.2025
45. URL21.https://www.salon-obart.com/exposant/paris/clement-vinot-battistoni/ Erişim tarihi: 30.12.2025