Öz
Bu çalışma, Shakespeare’in Fırtına oyununda Prospero ile Caliban arasında kurulan ilişkiyi oryantalizm ve kolonyalizm bağlamında incelemektedir. Erken modern dönemde Akdeniz’de güç dengelerinin ve Osmanlı karşılaşmalarının İngiliz tahayyülünde ürettiği “Doğu” imgesinin, oyundaki ada düzenine nasıl yansıdığı tartışılmaktadır. Metne dayalı çözümlemede Prospero’nun bilgi/büyü ve dil üzerinden kurduğu otoritenin, Caliban’ın bedeni, arzuları ve “ilkel” olarak kodlanan davranışlarıyla meşrulaştırıldığı; Caliban’ın hakaret, arzu ve itaatsizlik üzerinden gelişen direnişinin ise kolonyal söylemde çatlaklar açtığı gösterilmektedir. Sonuç olarak Fırtına, sömürgeci hiyerarşileri hem yeniden üreten hem de görünür kılarak eleştiriye açan tartışmalı bir yapı sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abbasi, S. & Lotf, A. M. (2001). The orientalized Orients and the utilitarian colonialization in Aimé Césaire’s play A Tempest. Studies in Literature and Language, 3(3), 49–54.
- Alden T. V. & Virginia Mason V. (1999), Shakespeare’s Caliban: A cultural history, New York: Cambridge University Press.
- Bhattacharya, S. (2009). (Re)appropriation: A reading of the Tempest, Kapalkundala and Disgrace [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. University of South Florida.
- Brotton, J. (1998). This Tunis, sir, was Carthage: Contesting colonialism in The Tempest. In A. Loomba & M. Orkin (Eds.), Post-colonial Shakespeares. London, England: Routledge.
- Eagleton, T. (2005). William Shakespeare (A. C. Yalaz, Çev.). İstanbul, Turkey: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
- Fanon, F. (1952). Black skin, white masks (C. L. Markmann, Çev.). London, England: Pluto Press. (Original work published 1952)
- Loomba, A. (2000). Kolonyalizm-postkolonyalizm (M. Küçük, Çev.). İstanbul, Turkey: Ayrıntı Yayınları.
- Jeoung, H. (2003). An Africanist-Orientalist discourse: The other in Shakespeare and Hellenistic tragedy [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Louisiana State University, Baton Rouge, LA.
- Said, E. W. (1998). Oryantalizm (Doğubilim): Sömürgeciliğin keşif yolu (N. Uzel, Trans.). İstanbul, Turkey: İrfan Yayımcılık.
- Sarwoto, P. (2004). The figuration of Caliban in the constellation of postcolonial theory [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Louisiana State University and Agricultural and Mechanical College, Baton Rouge, LA.
- Shakespeare, W. (1964). Fırtına (H. Derin, Çev.). Ankara, Turkey: Millî Eğitim Basımevi.
- Skura, M. A. (1989). Discourse and the individual: The case of colonialism in The Tempest. Shakespeare Quarterly, 40(1), 42–69.
Öz
This study examines the relationship between Prospero and Caliban in Shakespeare’s The Tempest through the lenses of orientalism and colonialism. It discusses how early modern power configurations in the Mediterranean and encounters with the Ottoman world shaped an English imagination of the “East” and how this imagination resonates in the island order of the play. Through qualitative, text-based analysis, it argues that Prospero’s authority—grounded in knowledge/magic and language—is legitimized by Caliban’s body, desires, and behaviors coded as “primitive,” while Caliban’s insults, desire, and disobedience operate as a counter-voice that opens cracks within colonial discourse. Ultimately, The Tempest presents an ambivalent structure that both reproduces colonial hierarchies and makes them visible for critique.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abbasi, S. & Lotf, A. M. (2001). The orientalized Orients and the utilitarian colonialization in Aimé Césaire’s play A Tempest. Studies in Literature and Language, 3(3), 49–54.
- Alden T. V. & Virginia Mason V. (1999), Shakespeare’s Caliban: A cultural history, New York: Cambridge University Press.
- Bhattacharya, S. (2009). (Re)appropriation: A reading of the Tempest, Kapalkundala and Disgrace [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. University of South Florida.
- Brotton, J. (1998). This Tunis, sir, was Carthage: Contesting colonialism in The Tempest. In A. Loomba & M. Orkin (Eds.), Post-colonial Shakespeares. London, England: Routledge.
- Eagleton, T. (2005). William Shakespeare (A. C. Yalaz, Çev.). İstanbul, Turkey: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
- Fanon, F. (1952). Black skin, white masks (C. L. Markmann, Çev.). London, England: Pluto Press. (Original work published 1952)
- Loomba, A. (2000). Kolonyalizm-postkolonyalizm (M. Küçük, Çev.). İstanbul, Turkey: Ayrıntı Yayınları.
- Jeoung, H. (2003). An Africanist-Orientalist discourse: The other in Shakespeare and Hellenistic tragedy [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Louisiana State University, Baton Rouge, LA.
- Said, E. W. (1998). Oryantalizm (Doğubilim): Sömürgeciliğin keşif yolu (N. Uzel, Trans.). İstanbul, Turkey: İrfan Yayımcılık.
- Sarwoto, P. (2004). The figuration of Caliban in the constellation of postcolonial theory [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Louisiana State University and Agricultural and Mechanical College, Baton Rouge, LA.
- Shakespeare, W. (1964). Fırtına (H. Derin, Çev.). Ankara, Turkey: Millî Eğitim Basımevi.
- Skura, M. A. (1989). Discourse and the individual: The case of colonialism in The Tempest. Shakespeare Quarterly, 40(1), 42–69.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Tiyatro Kuramı |
| Bölüm | Derleme |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 27 Ocak 2026 |
| Kabul Tarihi | 21 Mart 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 24 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.5281/zenodo.19145440 |
| IZ | https://izlik.org/JA63WH39BS |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 2 Sayı: 1 |