“NON-WESTERN DIPLOMACIES”: HISTORICAL DEPTH, GEOPOLITICAL COMPETITION, AND RECONSTRUCTION

Öz

Today, it is increasingly argued that the world system is pregnant with new superpowers and that states capable of transforming technological advancements into power are emerging as new contenders for “superpower” status. Within this framework, we have prepared a special issue examining the ways in which the practice of diplomacy, the driving force of international relations, has been implemented across different geographies. The aim of our special issue titled “Non-Western Diplomacies” is to scrutinize how diplomatic practices have been implemented throughout history, to present a snapshot of how this historical focus has been reflected in different geographical and political contexts, and to demonstrate contemporary manifestations of “non-Westernness” within one of diplomacy’s sub-fields, namely cultural diplomacy. One of the most enduring ontological and epistemological handicaps of the discipline of international relations and the historiography of diplomacy has been the tendency to construct global networks of interaction solely along a Euro-centric axis. This hegemonic narrative tends to interpret diplomacy as either a balance-of-power struggle among Western powers themselves or as colonial activities directed toward “othered” regions. Historical and sociological realities, however, present a very different picture. Diplomacy is neither a monopolistic institution invented by the Peace of Westphalia in 1648 nor a practice shaped exclusively in Western capitals such as London, Paris, or Vienna. On the contrary, the survival instincts of non-Western states and empires, their institutional state capacities, and their geopolitical ambitions have historically enabled the production of sophisticated, multidimensional, diplomatic strategies. These actors have not been passive objects of the international system but founding subjects who have shaped the direction of both their own regions and global politics, constructing their own diplomatic traditions, norms, and negotiation practices.

Anahtar Kelimeler

• Non-Western Diplomacies
• International Relations
• Diplomacy

“BATI DIŞI DİPLOMASİLER”: TARİHSEL DERİNLİK, JEOPOLİTİK REKABET VE YENİDEN İNŞA

Öz

Uluslararası ilişkiler disiplininin ve diplomasi tarih yazımının ontolojik ve epistemolojik düzeydeki en kalıcı handikaplarından biri, küresel etkileşim ağlarını salt Avrupa-merkezci bir eksende kurgulamasıdır. Bu hegemonik anlatı, diplomasiyi Batılı güçlerin kendi aralarındaki güç dengesi mücadeleleri veya “ötekileştirilen” coğrafyalar üzerindeki sömürgeleştirici faaliyetleri olarak okuma eğilimindedir. Oysa tarihsel ve sosyolojik gerçeklik bize bambaşka bir tablo sunmaktadır: Diplomasi, ne 1648 Vestefalya Antlaşması’nın icat ettiği tekelci bir kurumdur ne de yalnızca Londra, Paris veya Viyana gibi Batılı başkentlerde şekillenmiştir. Aksine, Batı dışı devletlerin ve imparatorlukların hayatta kalma refleksleri, kurumsal devlet kapasiteleri ve jeopolitik arayışları, tarih boyunca sofistike, çok boyutlu ve dönüştürücü diplomatik stratejilerin üretilmesini mümkün kılmıştır. Bu aktörler, uluslararası sistemin edilgen nesneleri değil kendi coğrafyalarının ve küresel siyasetin yönünü tayin eden, kendi diplomatik geleneklerini, normlarını ve müzakere pratiklerini inşa eden kurucu özneleridir. Tam da bu teorik ve tarihsel boşluğu doldurma gayesiyle, Diplomasi ve Strateji Dergisi’nin bu özel sayısında, “Batı Dışı Diplomasiler” başlığı altında ana akım ve teleolojik okumaların dışına çıkan yapısal bir müdahaleye imza atıyoruz. Amacımız, diplomasiyi yalnızca elçilerin resmi teatisinden ibaret gören daraltıcı çerçeveyi aşmaktır. Bu bağlamda uluslararası izolasyonu kırmak için stratejik bir araç olarak kullanılan askeri yardımların dönüştürücü gücünden, ekonomik egemenlik inşasının temel direği olan gümrük savaşlarına; matbaanın ve metin tercümelerinin imparatorluklar arası asimetrik bir propaganda aracı olarak kullanımından, modern dönemde devlet kapasitesinin “Küresel Güney”e yansıması olan kültürel diplomasi enstitülerine kadar uzanan geniş bir yelpazeyi ele alıyoruz. Elinizdeki bu çalışma, alternatif diplomasi pratiklerinin tarihsel kökenlerini ve güncel tezahürlerini derinlemesine bir analize tabi tutarak, çok-merkezli ve gerçek anlamda bir diplomasi okumasına zemin hazırlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Batı Dışı Diplomasiler
• Uluslararsı İlişkiler
• Diplomasi

Kaynakça

1. Koç, Haşim. 2026. “Batı-Dışı Diplomasiler”: Tarihsel Derinlik, Jeopolitik Rekabet Ve Yeniden İnşa/“Non-Western Dıplomacies”: Historical Depth, Geopolitical Competition, And Reconstruction.” Diplomasi ve Strateji Dergisi (Özel Sayı/Special Issue: Batı Dışı Diplomasiler/Non-Western Diplomacies): i-ix.